T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/293 Esas
KARAR NO: 2020/497
DAVA: Menfi Tespit ( (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan
DAVA TARİHİ: 25/09/2017
KARAR TARİHİ: 19/11/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
DAVA/TALEP ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete ait --------- Plakalı aracın ---- tarihinden ---- tarihine kadar toplam ----- ücreti ödenmeden geçiş yaptığı gerekçesi ile ------ uygulanarak --- ödenmesi için ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye karşı yasal süre içinde --------- itiraz edildiğini, -------- sayısı ile Davalı kurumun tüzel kişilik olduğu ve para cezası kesme yetkisinin bulunmadığı uyuşmazlığın hukuk mahkemelerinin yetki ve görev alanına girdiği gerekçesi ile talep konusunda karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini ileri sürerek, davalı kurum tarafından tahhakku ettirilen geçiş ücretinin ---- cezasının kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP /TALEP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; davacı şirketin ------ kez ihlalli geçişi sonunda 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca ------------ tarihli mevzuat değişikliği sonrasında ise toplam --------borçlanmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmaması sebebiyle davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı şirket üzerinde bırakılmasını karar verilmesini savunmuştur.
DELİLLER: ,------------------------dosyadaki sair bilgi ve belgeler.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
Dava , Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
Dosya Mahkememize ---------- sayısından verdiği görevsizlik kararı sonucu gelmiştir. Mahkememizce usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak usulüne uygun olarak ön inceleme duruşması icra edilmiştir. Taraf vekillerrinin beyanına göre tarafların sulh yoluyla çözüme gitmek istememeleri üzerine davaya konu uyuşmazlık belirlenmiştir. Dava dilekçesi müphem olduğundan davacı vekiline HMK 31.madde kapsamında dava ve talebi açıklattırılmıştır. Bu açıklama ve dosya kapsamına göre davacı şirkete ait aracın davalı şirket tarafından işletilen -------- kez ücret ödemeden geçtiği ancak davalının bu geçişler nedeniyle geçiş ücretlerinin --------- katı tutarında ceza uygulama yetkisine ve ceza miktarine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Bu kapsamda tahkikata geçilmiş ve tüm deliller incelenerek davanın açıldığı tarihteki yasal ve maddi duruma göre aşağıdaki hüküm sonucuna gidilmiştir.
Burada öncelikle konuya ilişkin yasal mevzuata bakılması ve gösterilmesi gerekmektedir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat Ve Görevleri Hakkındaki Kanunun 30/5 maddesinde "4046,3465 ve 3996 kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden işletici şirket tarafından-------- geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir." hükmü ile aynı kanunun 30/7.maddesinde 'Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ,ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz' hükmü bulunmaktadır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat Ve Görevleri Hakkındaki Kanunun GEÇİÇİ 3.MADDESİNDE, EKLENMİŞ MADDE;RGT 25.05.2018 "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu kanunun 30. Maddesinin 5.fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibariyle tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu kanunun 30.maddesinde yen alan oranlar uygulanır" hükmü getirilmiştir.
Yapılan yargılama, yukarıda alıntılanan yasal düzenlemeler ve toplanan delillere göre somut olayda öncelikle davaya konu ihlalli geçişi yapan--------- plaka sayılı aracın davacı şirkete ait olduğu ve ---- kez -------- kaçak geçiş yaptığı izahtan varestedir. Davalı şirketin İ-----------------modeli ile yapımı ve işletilmesini üstlendiği, otoyol-tünel giriş ve çıkışında sistem tarafından yapılan ücretsiz geçiş yapıldığına dair uyarı ve ödemenin yapılmasına ilişkin bildirim dışında yasal olarak ihlalli geçiş tutanağı veya idari yaptırım karar tutanağı düzenlenerek muhataba ihbar ve tebliğine dair yasal bir düzenleme de bulunmamaktadır. Olayda geçiş ücretine ilişkin cezayı işleten şirket kesmemekte bu ceza tamamen yasadan kaynaklanmaktadır. Kaldıki sürücünün eylemlerinden sorumlu olan işleten sıfatındaki davacı şirketin basiretli tacir gibi davranma ve bu kapsamda araçlarına ---------- ürünü alarak hesabında yeterli para (bakiye) bulundurma ve/veya ihlali geçişten itibaren on beş gün içinde ödeme yükümlülüğü de bulunmaktadır. (KTK,85-TTK,18/2) Bütün bunlara göre davacı şirketin hesabında yeterli bakiye bulundurmadığı gibi ihlalden itibaren on beş gün içinde herhangi bir şekilde ödeme yapmadığı da gözetildiğinde davalının geçiş ücretleri ile birlikte yasa değişikliği nedeniyle ----- tutanında ceza miktarı talebinde bulunabileceği sonuç ve kanaati hasıl olmuştur. Bir başka anlatımla davacı lehine düzenlenen yasal değişiklik nedeniyle ----tutarındaki cezanın------- katı kısmından davacı şirketin sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla bu kısım yönünden borçlu olmadığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda iddia ve savunma ile dosya kapsamındaki veriler dikkate alınarak hakimlik bilgi ve tecrübesi ile yapılan matematiksel hesaplama esas alınarak davanın kısmen kabul; kısmen reddi ile, 6100 sayılı HMK'nın 106 ve 2004 sayılı iik'nin 72.maddesi gereğince, davacı şirketin maliki olduğu ---------- tarihleri arasında davalı şirketin işlettiği ---- yapmış olduğu toplam --- ihlalli geçiş nedeniyle dava tarihi itibariyle davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen toplam-- -- para miktarının ---------- kısmı için davacı şirketin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, davacının -------- kısmına yönelik talebinin ise reddine karar verilmiştir.
6100 Sayılı HMK'nın 332/1 maddesine göre, 323. Maddesinde sayılan yargılama giderlerinden, 326/2 Maddesi gereğince haklılık durum ve oranına göre taraflar karşılıklı olarak sorumlu tutularak, 6100 Sayılı HMK'nın 297/2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davanın KISMEN KABUL; KISMEN REDDİNE,
2-) 6100 sayılı HMK'nın 106 ve 2004 Sayılı İİK'nin 72.Maddesi gereğince, davacı şirketin maliki olduğu ------ aracın ------- tarihleri arasında davalı şirketin işlettiği Avrasya Tünelinden yapmış olduğu toplam ---- ihlalli geçiş nedeniyle davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen toplam ---- para miktarının ----- kısmı için davacı şirketin davalı şirkete BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, davacının --------- kısmına yönelik talebinin ise REDDİNE,
3-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 489,88 TL karar ve ilam harcına peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 458,48 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı 31,40 TL peşin harç, 88,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 150,74 TL yargılama giderinın kabul edilen (%55) miktar üzerinden hesaplaran 82,19 TL kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kısmının davacı üzerinde bırakılmsasına,
7-)Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan ...Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.400,00 TL nispi/maktu vekalet ücretinın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-)Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan ...Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 3.400.00 TL nispi/maktu vekalet ücretinın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-)6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avansının yatırana iadesine ve bu konuda Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinın Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince Yazı İşleri Müdürü tarafından resen işlem yapılmasına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile ------------ Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/11/2020