T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/221 Esas
KARAR NO: 2020/19
DAVA: İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))
DAVA TARİHİ: 07/09/2016
KARAR TARİHİ: 16/01/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
DAVA/TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı--------------davalı arasında akdedilen --------- teminatı için maliki olduğu ------------------ parselde kayıtlı ------- arsa paylı ------------- numaralı bağımsız bölüm üzerine davalı şirket lehine-----------TL bedelli ipotek tesis ettiğini, ipotek tesisinden sonra dava dışı şirket ile davalı arasındaki bayilik sözleşmesinin feshedildiğini, davalının dava dışı şirket ile bayilik sözleşmesinden kaynaklanan herhangi bir alacağının bulunmamasına rağmen ipoteği tapudan terkin etmediğini, daha sonra dava dışı şirketin tasfiye olduğunu, ipoteğin terkin edilmemesinden dolayı müvekkilinin mağdur olduğunu, müvekkilinin dava dışı ---------------davalı arasında akdedilen --------------teminatı için maliki olduğu ---------------- parselde kayıtlı ------------- arsa paylı --------- numaralı bağımsız bölüm üzerine davalı şirket lehine ---------- TL bedelli ipotek tesis ettiğini, ipotek tesisinden sonra dava dışı şirket ile davalı arasındaki bayilik sözleşmesinin feshedildiğini, davalının dava dışı şirket ile --------- kaynaklanan herhangi bir alacağının bulunmamasına rağmen ipoteği tapudan terkin etmediğini, müvekkilinin dava dışı şirketler için teminat olarak davalı şirket lehine tesis ettiği ipoteğin alacak bulunmaması nedeniyle terkin edilmesi gerektiğini iddia ederek, müvekkilinin maliki olduğu --- --------------parselde kayıtlı --------- numaralı bağımsız bölüm üzerinde davalı şirket lehine tesis edilen ----- yevmiye nolu -------- tarihli ------TL bedelli ipotek ile --------yevmiye nolu --------tarihli ---------TL bedelli ipoteklerin tapudan fekki ile tapudan terkinini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP/TALEP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın konusunun ticari ve tarafların tacir olması nedeniyle görevli mahkemenin -------- Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dosyada görevsizlik kararı verilerek ------Ticaret Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, taraflar arasında yetki sözleşmesinin bulunduğunu-------- mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerinin yetkili kılındığını, davacının dava dışı ---------------- kaynaklanan borçlarına karşılık azami ------- TL kısmının teminatını teşkil etmek üzere müvekkili şirket lehine ipotek tesis ettiğini, dava dışı şirketin müvekkiline olan------------ kaynaklanan borcu nedeniyle ipoteğin fekkinin talep edilmesinin mümkün olmayacağını, davacının müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak ipotek verdiğini, ilgili sözleşmede fesih tarihinden sonra geriye kalan sözleşme süresince satın alınması gereken malın alınmaması sonucu satış taahhüdüne göre anlaşılan miktarlar üzerinden hesaplanacak cezai şartı ödemeyi gayrikabili rücu surette kabul ve taahhüt ettiğini, bu nedenle dava dışı şirketin müvekkiline cezai şart borcu bulunduğunu, söz konusu borcun ticari defterlerin incelenmesinden sonra yapılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğini, davacının dava dışı ---------------- kaynaklanan borçlarına karşılık azami ------------ kısmının teminatını teşkil etmek üzere müvekkili şirket lehine ipotek tesis ettiğini, dava dışı şirketin müvekkiline olan ----------- kaynaklanan borcu nedeniyle ipoteğin fekkinin talep edilmesinin mümkün olmayacağını, davacının müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak ipotek verdiğini, ilgili sözleşmede fesih tarihinden sonra geriye kalan sözleşme süresince satın alınması gereken malın alınmaması sonucu satış taahhüdüne göre anlaşılan miktarlar üzerinden hesaplanacak cezai şartı ödemeyi gayrikabili rücu surette kabul ve taahhüt ettiğini, bu nedenle dava dışı şirketin müvekkiline cezai şart borcu bulunduğunu, ayrıca -----------müvekkili şirkete bulunan mal borcuna ilişkin olmak üzere -----------İcra Müdürlüğünün ---------- esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiğini, davacı ve dava dışı şirketin -------TL borç bulunduğu nedeniyle itiraz edildiğini, daha sonra dosya hesabı yaptırılarak borçluların borçlarını icra dosyasına yatırdığını, taraflar arasında borcun aylık %10 temerrüt faizi ile tahsil edileceği kararlaştırıldığını, ödeme emrinin tebliğinden itibaren borcun ödendiği ------- tarihine kadar dosyanın %10 faiz ile yapılan kapak hesabının -------TL olduğunu, borçlular tarafından -------TL ödeme yapıldığını, dava tarihi itibariyle alacağın ipotek bedelinin çok üzerinde olduğunu savunarak, davacının dava konusu haksız taleplerinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
Dava ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir.
-----------Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı sonucu gönderilen ------- esas --------- Karar sayılı dosyası mahkememize tevzi edilmiş ve yukarıda yazılı esasa kaydı yapılarak taraflara duruşma için davetiye gönedirilmiştir. Yazılı yargılama usulüne tabi olan dava tahkikatın tamamlandığı anlaşılmakla taraf vekillerinin beyanına göre sözlü yargılama aşaması da icra edilerek sonuca gidilmiştir.
Uyuşmazlığa konu olayda davacı taraf dava konusu --------- tarih ------------ yevmiye nolu ------TL bedelli ipotek ve ------- tarih ---- yevmiye nolu---------TL bedelli ipotek yönünden kaldırılması şartları oluştuğu halde davalının ipoteği kaldırmaya yanaşmaması nedeniyle --- bu davayı açmıştır.
Öncelikle dava konusu ------- tarih ----- yevmiye nolu ----------TL bedelli ipotek dava tarihinden önce kaldırılmış olup davacının bu ipoteğin kaldırılması yönünden dava açmakta hukuki yararı yoktur. HMK'nın 114/1-h maddesi uyarınca hukuki yarar dava şartı olduğundan dava konusu ------- tarih ------- yevmiye nolu ---------TL bedelli ipotek yönünden HMK'nın 114/h ve 115/2. Maddesi uyarınca hukuki yarar dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Dava konusu ------- tarih -------- yevmiye nolu --------TL bedelli ipotek yönünden yapılan değerlendirmede ise ; İpotek kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) bulunması ve rehin sözleşmesinin Türk Medeni Kanununun 856. maddesi gereğince tapu siciline tescil edilmesi gerekir. Alacak sona erdiği halde alacaklı, terkin taahhüdünü iradesiyle yerine getirmezse, taşınmaz maliki ipoteğin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile isteyebilir (Yargıtay ------ HD, -------- E: ---- K: -------).
Açıklanan bu niteliğe göre ipotek, teminat ipoteğidir. Bu tür bir ipotek, akit tablosunda yazılan anapara yanında, gecikme faizini ve icra takibi yapılmışsa takip masraflarını da güvence altına alır. Alacaklı, ipoteğin fekki için anaparanın dışında yapılmışsa, takip masraflarını ve geçen günlerin faizlerini de isteyebileceğinden, ipoteğin kaldırılmasına ancak anaparanın, gecikme faizinin, icra takibi yapılmışsa takip giderlerinin ödenmesi halinde karar verilebilir...Bütün bu açıklamaların sonucu doğrultusunda mahkemece yapılması gereken iş; ipotek, teminat ipoteğine ilişkin bulunduğundan, taraflardan alacaklının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıp yapmadığını sorup saptamak, icra takibi varsa bu dosyayı getirtmek, resmi akit tablosundaki sözleşme hükümlerini gözetmek suretiyle alacaklının anapara dışında isteyebileceği gecikme faizi ile icra takibi yapılmışsa takip giderlerini gerek görülürse bilirkişiye hesaplatmak, bunların toplamını alacaklıya ödenmek üzere davacıya depo ettirmek, eksiksiz depo edilirse ipotek şerhini terkin etmek olmalıdır (Yargıtay-----. HD,--- E: --- K: -----).
Yukarıda açıklanan hususlar ve yapılan yargılamaya göre Somut olayda; taraflar arasında mevcut ------- tarih ----- yevmiye nolu -------TL bedelli ipotek teminat ipoteğidir. Söz konusu ipotekle ilgili ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıldığı, resmi akit tablosundaki sözleşme hükümlerine göre borcun süresinde ödendiği, anapara dışında davalının isteyebileceği gecikme faizi bulunmadığı anlaşılmış olup alacak sona erdiği halde alacaklı davalının, terkin taahhüdünü iradesiyle yerine getirmeği, taşınmaz malikinin ipoteğin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile istediği ve ipoteğin kaldırılmasının şartları mevcut olmakla davanın kabulüne ve ipoteğin (terkinine) kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Borcun ödenmesinden sonra ipotek alacaklısınca --------- bildirildiğinde ipoteğin kaldırılması gerekir. Yani --------- göre davalının borç ödendiğinde ipoteği kaldırma yükümlülüğü mevcuttur. Borç ödendiğine göre ipoteğin kaldırılması borcu muaccel hale gelmiştir. Davacının borcu ödedikten sonra ipoteğin kaldırılması için ayrıca davalı ipotek alacaklısına ihtar çekmeleri gerekmez. Dolayısıyla borç ödendiği halde muaccel hale gelen ve borcu yerine getirmeyen ipotek alacaklısına terkin taahhüdünü iradesiyle yerine getirmediğinden taşınmaz maliki ipotek borçlusunun ipoteğin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile istemekle dava açmakta haklıdır. Bu nedenle de davacının davaya karşı açtığı davada yargılama giderleri ve vekalet ücreti talep etmesi mümkündür. İpoteğin kaldırılması istemi ile açılan davada dava değeri tapu kaydında belirlenen ipotek bedelidir (Yargıtay -----HD, ------- E: -------K:-------). Davacının dava konusu -------tarih ---- yevmiye nolu -----TL bedelli ipotek yönünden hukuki yarar dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verildiğinden davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmiş, dava konusu ----- tarih ---- yevmiye nolu --------TL bedelli ipotek yönünden davanın kabulüne karar verildiğinden davacı yararına vekalet ücreti takdir edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Dava konusu---------tarih-------yevmiye nolu ---------TL bedelli ipotek yönünden HMK'nın 114/h ve 115/2. Maddesi uyarınca hukuki yarar dava şartı yokluğundan DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Dava konusu -------- tarih -------- yevmiye nolu --------TL bedelli ipotek yönünden DAVANIN KABULÜNE, -------------nolu bağımsız bölümde --------- tarihli ve---------- yevmiye nolu resmi senetle davalı ------------ lehine konulan İPOTEĞİN TAPUDAN TERKİNİNE,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu'na göre alınması gerekli 6.831,00-TL nisbi harçtan peşin olarak yatırılan 2.390,85-TL'nin mahsubu ile kalan 4.440.15-TL nisbi harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Harç kabul edilen miktar üzerinden hesaplanıp davalıya yükletildiğinden davacıdan mahsup edilen 2.390,85-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'nin 13/1 Maddesine göre takdir edilen 10.750,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT.'nin 7/2. Maddesi uyarınca takdir edilen 3.400,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 29,20-TL başvuru harcı, 4,30- TL vekalet harcı, 900,00-TL bilirkişi ücreti, 263,45-TL tebligat ve yazışma masrafı olmak üzere toplam 1.196,95-TL yargılama giderinden haklılık oranı (% 71,42 kabul-% 28,58 ret) gözetilerek 854,86-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin yapılan yargılama giderlerinin davacının kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan 98,10 TL istinaf başvuru harcı, 14,00 TL tebligat gideri ve 34,30 TL posta masrafı ile istinaf kararı sonucu yapılan 14,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 146,40 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avansının yatırana iadesine ve bu konuda Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince Yazı İşleri Müdürü tarafından re'sen işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğini izleyen günden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/01/2020