T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/611 Esas
KARAR NO: 2021/730
DAVA: Alacak (Ödünç Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/01/2019
KARAR TARİHİ: 11/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ödünç Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında dosya tensiben resen incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
DAVA/TALEP ;
Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin----- işi ile uğraştığını, ----, kat karşılığı------- davalı ... ile aralarında yılları aşan bir dostluk ve ticari ilişkisi bulunduğunu, taraflar arasında dostluk neticesinde-- üzerine kurulmuş olan ticari ilişkiden ötürü defalarca alışveriş yapıldığını, ticari ilişkinin sonucu olarak davalı .---- devam eden------- satışa çıkardığını ve ---- sonra dairenin kar getireceğini belirterek davacı ile daire satışı konusunda pazarlık yapıldığını, ----- davalı tarafından yapımı devam eden----- satışı konusunda tarafların ---- üzerinden anlaştıklarını, müvekkiline anlaşma gereği kat irtifaklı olarak---- devredileceğinin söylenmesi üzerine aradaki ------ tarihinde müvekkilinin ------hesabından davalı ....----- bulunan hesabına ------ yapıldığını, aradan bir kaç gün geçtikten sonra davalı tarafından müvekkilinin arandığını ve ----- ödeme doğduğunu--- tarihinde ------hesabına borç açıklaması ile ----- yapıldığını, müvekkilinin ------- haftalarında ------------- için her ne kadar davalı ile irtibata geçmiş ise de davalı tarafından sürekli ------- çıktığı ve bugün yarın halledilerek kendisinin ------çağrılacağını ve tapunun verileceğinin söylenerek davalı tarafından davacıyı oyaladığını, müvekkilinin davalıya borç olarak gönderdiği 25.000 TL nin iadesini istemesi üzerine davalının ---- girdiklerini ve şu aşamada ödeme yapamayacağını söylediğini, durumdan şüphelenen müvekkilinin ---- konusunda davalıyı sıkıştırınca davalının da dairenin devrinin şu anda mümkün olmadığını,---- yapılamayacağını davacıya söylediğini, satın alınan dairenin devrini davacıya yapmayarak gerçek niyetini açıkladığını, müvekkilinin davalıdan ---- bedeli tahsil etmek için ----- dosyası ile ihtiyati haciz kararı aldırdığını, sonrasında ise -----sayılı dosyası ile davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının---- dosyası ile alıan ihtiyat haciz kararına yetki yönünden itiraz ettiğini bunun sonucunda da Mahkemece davalının itirazının kabulü ile hacizlerin kaldırılmasına karar verildiğini, ayrıca davalının takibe de itiraz ettiğini, ve itiraz neticesinde takibin durduğunu bu nedenle davacının-----dosyası ile itirazın iptali davası açtığını, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini, müvekkilinin davalıdan alacağı olan----tarihinden itibaren işleyecek-------birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER : ----,----,dosyası, Dosya kapsamındaki sair bilgi ve belgeler.
CEVAP/TALEP : 6100 Sayılı HMK'nın 126-131 maddeleri kapsamında cevap dilekçesi verilmemiştir. Davalı kendisini vekille temsil de ettirmemiştir.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
Dava, Alacak (Ödünç Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
Dosya----- Sayılı ilamı ile verdiği görevsizlik kararı sonucunda gelmiştir. Mahkememizce usul ekonomisi ilkesi de gözetilerek tensiben ve resen yapılan dava şartları incelemesine göre aşağıdaki hüküm sonuca ulaşılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/(2)-maddesine göre 'diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır. Hükmü bulunmaktadır. Aynı yasanın 115. maddesine göre ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükümleri mevcuttur. Dava şartlarına ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Bu yasal çerçevede mahkemelerce dava şartları her aşamada resen gözetilmesi gerekmektedir.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinde aynen; "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. (2) Davacı, ---------- sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya ---- tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.----- dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi bulunmaktadır.
6102 Sayılı TTK'nin 5/A maddesine göre de konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
6102 Sayılı TTK''nin 5. maddesine eklenen------- tarihinde yürürlüğü giren 5/A maddesi de --------- tabi ticari davaların bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat davaları olarak tanımlanmıştır. Buna göre dava açılmadan önce------başvurulmuş olması 7155 sayılı Kanun'un 20. Maddesiyle TTK'ye eklenen 5/A ve HMK'nin 114/2. Maddeleri uyarınca dava şartıdır.
6100 sayılı HMK'nın 137, 138 ve 140. maddedeki ön inceleme aşamasında dava şartlarının inceleneceğine dair düzenlemeler, henüz incelenmemiş ise tahkikata geçilmeden önce dava şartlarının incelenmesi zorunluluğunu belirtmektedir. Bu hükümler her aşamada dava şartlarının incelenebileceğine dair 115. madde düzenlemesine inceleme zamanı bakımından en erken zaman olarak ---- düzenleme olmayıp incelemenin en geç ne zaman yapılması gerektiğini göstermektedir.
6100 sayılı HMK.nın 30. Maddesine göre ------------ yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür. 6100 sayılı HMK.nın 138. madde ile öncelikle dava şartları ile ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verileceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıdan beri gösterilen yasal düzenlemeler ve yapılan hukuki açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; davacının istemi ödünç sözleşmesi gereğince alacağının tahsil edilmesi isteğine ilişkindir. Dava görevsizlik kararı veren ------açılmış olup dava açılış tarihi olan---- itibariyle dava ---- tabidir. Davanın görevsiz mahkemede açılmış olması sonucu değiştirmemektedir. Bu cümleden olmak üzere işbu davada dava dilekçesine arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği eklenmediği gibi dava dilekçesinde bu yönde hiçbir açıklama da yapılmamıştır. Ayrıca----yapılan sorgulamada da Arabuluculuk dosyasına rastlanmamıştır. Öte yandan davacı vekili tarafından mahkememiz kalemine zorunlu arabuluculuğu başvurulmadan davanın açıldığı da beyan edilmiştir-------Yasaya göre ---- başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi zorunlu olmuştur------
Binaenaleyh; 6102 sayılı TTK'nin 5/A, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 2. Bendinin son cümlesi ve HMK'nin 114/(2) ve 115. Maddeleri uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1)-Davanın, TTK'nin 5/A, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 2. Bendinin son cümlesi uyarınca ---- başvurulmadan dava açılması nedeniyle' 6100 sayılı HMK'nin 114/(2) ve 115. maddelerine göre DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
2-)Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcının, başlangıçta peşin olarak alınan 426,94 TL harçtan mahsubuyla 411,64 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
4-)6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avansının yatırana iadesine; bu konuda Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekilinin ve davalının yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; 6100 sayılı HMK'nın 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.