T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/49
KARAR NO: 2024/62
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 19/01/2024 13:05
KARAR TARİHİ: 24/01/2024
Tarafları yukarıda belirtilen davanın davacı vekili tarafından UYAP üzerinden ibraz edilen 19/01/2024 tarih ve 13:19 saatli dilekçe üzerine Mahkememizce tensiben yapılan incelemesi sonunda:
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından 19/01/2024 günü saat 13:05 itibariyle ibraz edilen ve gerekli-yeterli kısımları:
"...Konu
:
Müvekkilimizin fazlaya dair her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile, Müvekkilimizce sigorta sözleşmesi kapsamında ödenmiş olan toplam 373.810,19 EUR tazminatın 150.000,00 EUR kısmı için 31.03.2022 ödeme tarihinden ve 223.810,19 EUR kısmı için 24.06.2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ve diğer fer’ileri ile birlikte Davalı’dan rücuen tahsili talebimizdir.
Harca Esas Dava Değeri
373.810,19 EUR x 32,87= 12.287.140,94.-TL olmak üzere fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 12.287.140,94.-TL
Açıklamalar
:
GİRİŞ
Müvekkil şirket ---- ile dava dışı sigortalı ---- (“Sigortalı”) arasında akdedilen sigorta sözleşmesine binaen sigortalı ----işletmesinde bulunan makineler makine kırılması teminatı içeren------Sigorta Poliçesi ile sigortalanmıştır (Ek-1: 01.09.2020 başlangıç tarihli ve---- numaralı ---- Sigorta Poliçesi).
Sigortalı’nın-----(Yeni Unvan: ----- firmasından 13.06.2017 tarihinde yeni ve kullanılmamış olarak satın aldığı içten yanmalı gaz motoru 24.06.2021 günü saat 04.45’te alarm vererek çalışmayı durdurmuştur (Ek-2(a): 13.06.2017 tarihli ve ----- numaralı fatura).
Gaz motoruna ait yardımcı ekipmanları ve saha kurulum/devreye alma işlemleri ise -----firmasının Türkiye distribütörü olan-----firması tarafından 03.04.2019 tarihinde yapılmıştır (Ek-2(b): 28.12.2017 tarihli ve ------ numaralı fatura ile 15.11.2018 tarihli ve ----- numaralı fatura, Ek-2(c): 01.03.2017 tarihli Lokal Kapsam Sözleşmesi)
24.06.2021 tarihinde gaz motoru sorunsuz bir şekilde çalıştığı esnada “Aşırı Hız (RPS)”, “SAFI aşırı hız kesme” ve “SAFI eksantrik milleri/reset pikap” alarmları ile birlikte stop etmiştir. Gerekli kontroller yapılarak alarmlar “resetlenmiş”, alarmlar kalktıktan sonra makineye tekrar start verildiğinde makine 70-80 devire kadar çıktıktan sonra hiçbir alarm gelmeden tekrar durmuş ve akabinde yetkili servis ------ bilgi verilmiştir. (Ek-2(d): Sigortalı Beyanı).
----- tarafından düzenlenen 16.08.2021 tarihli hasar raporu (Ek-2(e): 16.08.2021 tarihli Hasar Raporu) doğrultusunda alternatör ve motor arasında güç aktarım elemanı olarak çalışan kaplinin parçalandığı ve parçaların etrafa dağıldığı tespit olunmuştur. Hasar sonrasında hasar tespitinin amacıyla -----. tarafından çeşitli servis formları oluşturulmuştur (Ek-2(f): 24.06.2021, 28.06.2021, 16.07.2021, 30.07.2021, 05.08.2021, 14.08.2021 tarihli Hasar Sonrası Servis Fişleri)
“-----” olarak bahsi geçen parçanın işlevini belirtmek huzurdaki uyuşmazlık için son derece önem taşımaktadır. ----- takozlarının görevi gaz motoru ile alternatörü birleştirerek aktarılan rotasyonel hareketteki torku sınırlamak, alternatörden gelen / gelecek darbeleri izole etmek, gaz motoru ile alternatörü senkronize etmektir. Bir başka deyişle, bahse konu gaz motorunun hatasız çalışması için stratejik bir öneme sahiptir.
----tarafından düzenlenen Kök Sebep Analiz Raporunda (RCA) da (Ek-3(a): 25.02.2022 tarihli Kök Sebep Analiz Raporu ve Tercümesi) söz konusu hasarın ------ hasarından kaynaklandığı fakat ---- hasar başlangıcının, arızanın nihai olarak belirlenmesinden çok daha önce meydana geldiği tespit olunmuştur.
Diğer yandan, yapılan ekspertiz çalışmaları sonucunda da gaz motorunun motor bloğu ile alternatörü birbirine bağlayan eksen üzerindeki ----- lastiklerinin/takozlarının yalnızca 5.048 çalışma saati sonucunda koptuğu, hasar başlangıç noktasının da ----- takozlarının koparak parçalanması olduğu tespit edilmiştir (Ek-3(b): 17.05.2022 tarihli Ekspertiz Raporu).
Hasar sonrasında yürütülen çalışmalar çerçevesinde üretici ---- yetkilileri ile üreticinin Türkiye distribütörü ve yetkili servisi -----. beyanları bu bakımdan eksper tespiti ile uyumludur.
Sigortalı ile yetkili bakım firması olan ----- arasında imzalanan 01.09.2020 tarihli bakım sözleşmesinin (Ek-2(g): 01.09.2020 tarihli Bakım Sözleşmesi) “-----) isimli ekinde bulanan parça listesini içerir tablo (Ek-2(----) incelendiğinde hasarın meydana geldiği ---- ünitesinin; olağan süreçte 20.000 çalışma saatinde yapılacak bakımda değiştirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Buna göre, ---- ünitesinin TEKNİK ÖMRÜNÜN ASGARİ 20.000 ÇALIŞMA SAATİ olduğu anlaşılmaktadır. Oysa, hasarın meydana geldiği ---- ise ünite üzerinde sadece 5.048 çalışma saati/713 kalkış/ yaklaşık 2 yıl hizmet verebilmiştir.
Hasar incelemesi kapsamında Prof. Dr. ------ tarafından hazırlanan Uzman Görüşü (Ek-3(c): 27.04.2022 tarihli Uzman Görüşü) doğrultusunda da aşağıdaki tespitler yapılmıştır:
“Çalışma esnasında ---- farklı zorlanma ve yüklemelere maruz kalacağı aşikardır. ----ömrünün 20.000 saat olduğu, ---- 5.048 saat çalışma süresi sonunda hasarlanmasının normal bir durum olmadığı, neredeyse beklenen ömrünün dörtte biri çalışma süresinde hasarlanmasını anormal ve beklenmeyen bir hasarlanma olduğu tespit edilmiştir.”Bu doğrultuda hasar konusu motorun sahip olması gereken ömründen çok daha kısa bir sürede hasarlanmasının anormal bir durum olduğunun altı çizilmiştir.Bu doğrultuda bahse konu gaz motorunun amortisman sonrası hesaplanan bedeli ile işçilik tutarından %10 oranında muafiyet tenzili yapılarak (Ek-3(d): Hasar Hesabı) meydana gelen zararlar için sigortalıya 373.810,19 EUR tazminat ödemesi yapılmıştır (Ek-4(a): 31.03.2022 ve 24.06.2022 tarihli Dekontlar, Ek-4(b): 22.03.2022 ve 06.06.2022 tarihli İbranameler). Müvekkilimiz böylelikle, Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) m. 1472(1) uyarınca Müvekkilimiz hukuken sigortalısının yerine geçmiş ve sigortalısının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı Müvekkilimize intikal etmiştir.
DAVALI’NIN SORUMLULUĞU
Geçmiş bakım ve arıza raporları göz önünde tutulduğunda kurulan bakım sözleşmesi kapsamında kojenerasyon ünitesinin tüm periyodik bakımları ---- tarafından gerçekleştirilmiştir. Geçmiş bakım ve arıza raporları (Ek-2(i): 08.03.2021, 16.03.2021, 19.06.2021, 21.06.2021 tarihli Bakım Servis Fişleri) incelendiğinde sistemin oldukça yeni olmasına rağmen gaz motoru silindirlerinin değiştirildiği ve sık sık meydana gelen arıza ve alarmlardan dolayı servis müdahalesinde bulunulduğu ve anlaşılmıştır.
Bununla beraber Müvekkil Şirket tarafından gönderilen ihtara cevaben ---- tarafından 04.07.2022 tarihinde keşide edilen ihtarnamede (Ek-5) 4.000 saat bakımı dışında bahse konu gaz motoruna sadece birkaç arıza için çağrı üzerine gidildiği, 5.048 saat boyunca şebeke darbeleri sebebiyle motor çökmeleri veya uzun süreli duruşlar sonrası kontroller için herhangi bir servis talebinde bulunulmadığı, 4.000 saat öncesinde gerçekleştirilen bakımın yetkisiz kişiler tarafından gerçekleştirildiği ve bu nedenle motor üzerinde ne işlem yapıldığının bilinemediği iddia edilmiştir.
Ne var ki; üretici firma-----tarafından düzenlenen Kök Sebep Analiz Raporu (RCA) (Bkz. Ek 3-a) bağımsız tercümesine bakıldığında;
- “----- arızasının kök nedeni mutlak kesinlikle belirlenememiştir, çünkü kaplinin durumuna bakılırsa, -----HASAR BAŞLANGICI, ARIZANIN NİHAİ OLARAK BELİRLENMESİNDEN ÇOK DAHA ÖNCE MEYDANA GELMİŞTİR. O zamandan beri, HASAR ZAMANLA İLERLEMİŞ ve erken ---- arızasıyla sonuçlanan, gözlemlediğimiz izlerin birçoğuna neden olmuştur.
----- üzerinde ürün veya üretim hatası veya buna bağlı prematüre eskime tespit edilememiştir.-----mevcut tüm izler, aşırı yüklenme sonrası ortaya çıkan ve UZUN SÜRE BOYUNCA İLERLEYEN bir hadise tipine işaret etmektedir.
-----, hasarın uzun bir süredir ilerlemiş olduğunu göstermektedir. İzlere dayanarak, motorun / alternatörün artan titreşim seviyeleri ile yaklaşan bir ----- sorununun belirtilmiş olabileceği varsayılabilir. Bu motorun artan titreşimleriyle ile ilgili hiçbir şey rapor edilmemiştir.
- (…) bu da sürekli aşırı yüklenme, yanlış hizalama veya aşırı sıcaklık durumlarında olacağı gibi kauçuğun artan / hızlı eskimesini işaret etmektedir.
- (…) Bu izler sadece basit baskı izleri değildir, aynı zamanda yüzeyde kelimenin tam anlamıyla “zemin oluşturmuştur” ve iç kauçuğu bazı bölümlerinin zaten kırıldığı ve UZUN BİR SÜREDİR volan göbek cıvatalarıyla temas halinde olduğu daha uzun bir süreye işaret eder. Bu izler ANİ BİR OLAYDAN KAYNAKLANMAMAKTADIR."
tespitleri yapılmıştır.
-----. tarafından düzenli servis verildiği düzenlenen servis fişlerinden (Bkz. Ek 2-h) sabit olduğu göz önüne alındığında, yukarıda alıntılanan kısımdan da anlaşılacağı üzere söz konusu arıza sebebinin hasar tarihinden önce mevcut olduğu bu nedenle de yapılan bakımlarda-----. tarafından hasar tarihinden evvel tespit olunabilecek bir hasar olduğu su götürmez bir gerçektir.Önemle belirtmek gerekir ki, durum izlemesi ve alarmların amacı, gaz motorunun çalışması sırasında yapılan ölçüm ve kontrollerde üreticinin belirlediği değerler dışında bir durumun daha büyük bir zarara sebep olmadan fark edilip planlı bakım zamanı beklenmeden hemen müdahale edilebilmesidir. Bir başka deyişle, gaz motorunun defalarca arıza vermiş olması meydana gelen hasarın habercisi olmuştur fakat ----ayıplı hizmeti sonucunda fark edilmemiştir. Bu noktada Davalı -----kusur ve sorumluluğu söz konusudur.
Bununla birlikte önemle belirtmek gerekir ki; sigortalının işletmesinde hasara konu ----- tip motor haricinde aynı anda kurulumu yapılmış ----tip motor da kullanılmaktadır. -----tip motor da hasarın meydana geldiği ----tip motorla aynı şebekeye bağlı çalışmakta ve aynı şebeke etkilerine maruz kalmaktadır.
---- tip motorun ----- sayılı ve 04.03.2022 tarihli, motor çalışma saatinin 7763 saat olarak belirtildiği, servis fişi (Ek-2(j): ---- motorun ----- sayılı ve 04.03.2022 tarihli Servis Fişi) incelendiğinde; -----motorda meydana gelen söz konusu hasar sonrasında ----- motorun kaplininin de “Üretici firma isteği ile” kontrol edildiği, “yapılan kontrollerde ------ çemberi ve ----- lastiği üzerinde herhangi bir sorun görülmediği” belirtilmiştir.
Servis formundan da anlaşılacağı üzere aynı işletmede aynı şebekeye bağlı ve aynı şebeke etkilerine maruz kalan-----motora ait ---- takozlarında herhangi bir hasar ya da arıza bulunmazken ----motora ait----- takozlarının kopmasının ----motordaki gizli ayıbı gündeme getirmiştir. Ayrıca ----- motor için yapılan bu incelemede çalışma saati ise 7.763 olup hasara konu -----motorda meydana gelen hasarın 5048 çalışma saatinde oluşması ------ hadise ve hasara etkisini açıkça ortaya koymaktadır.
Sigortalı ile ----- arasındaki Bakım Sözleşmesi (Bkz. Ek 2-f) ışığında ----- tarafından sigortalıya bakım hizmeti sunulduğu somut bir gerçektir. Yargı kararlarında da kabul edildiği üzere bahse konu Bakım Sözleşmesi servis hizmetleri sunduğundan “eser sözleşmesi” niteliğindedir:
“Somut olaya bakıldığında; davacının sigortalısı tüzel kişi tacir olduğu gibi, davalı şirket de tüzel kişi tacirdir. Sigortalı aracın bakımının yapılması konusunda servis hizmeti veren davalı ile davacı sigortalısı arasındaki ilişki eser sözleşmesine dayanmakta olup, davalının işi ayıplı yapması nedeniyle zararın doğduğu iddia edildiğinden, tacir şirketler arasındaki iş ve işleme dayalı olarak davacı şirketin davalıya karşı rücuen tahsil isteminde bulunduğu davada Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir.” (Ek-6(a): Yarg. -----HD -----.),“Somut olayda; Davalı tarafından, davacının aracına bakım hizmeti sunulduğu, taraflar arasında BK 470 vd md anlamında ticari nitelikte bir eser sözleşmesi kurulduğu tartışmasızdır.” (Ek-6(b): ----BAM ---- HD -----.)Eser sözleşmelerinde ayıp nedeniyle sorumluluk halini düzenleyen Türk Borçlar Kanunu (“TBK”) m. 474 ve m. 475 hükümleri uyarınca yüklenicinin ayıp sebebiyle sorumlu olduğu hallerde iş sahibine (i) sözleşmeden dönme, (ii) eseri alıkoyup bedelden indirim veya (iii) ücretsiz onarım isteme seçimlik hakları tanınmış, ayrıca, iş sahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı da muhafaza edilmiştir. Buna göre iş sahibi, somut olayda sigortalı ve onun kanuni halefi Müvekkilimiz sigortacı, ayıp nedeniyle kendisine tanınan seçimlik haklara ilâveten ayıptan doğan zararların tazmin edilmesi isteminde bulunabilmektedir.
----yetkili servis olduğu göz önüne alındığında ayıplı servis hizmeti ile meydana gelen zarar arasında nedensellik bağı bulunduğu ve----- eser sözleşmesi hükümleri çerçevesinde meydana gelen zarardan sorumlu olduğu izahtan varestedir.Diğer yandan, tarafımızca huzurdaki davanın ikame edilmesinden önce TTK madde 5/A uyarınca ticari uyuşmazlıklarda zorunlu arabuluculuk şartı gereği arabulucuya başvurulmuş ve toplantılara usulünce katılınmış olup anlaşma sağlanamamıştır. İşbu dilekçemiz ekinde arabuluculuk son tutanağını (Ek-7: 08.11.2023 tarihli Arabuluculuk Son Tutanağı) Sayın Mahkeme dikkatine sunarız.
Tüm bu açıklananlar doğrultusunda, Müvekkilimiz sigortalısına sigorta sözleşmesi kapsamında sigorta tazminatı ödemekle sigortalısının hakları kanuni halefiyet ilkesi gereğince kanunen Müvekkilimize intikal ettiği göz önünde tutulduğunda Müvekkilimizin fazlaya dair her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile, sigorta tazminatı olarak ödenen 373.810,19 EUR tutarın tazmini için işbu davanın ----- karşı açılması zaruri olmuştur.
........................
Sonuç ve İstem:Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle ve Müvekkilimizin fazlaya dair her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile
Müvekkilimizce sigorta sözleşmesi kapsamında ödenmiş olan toplam 373.810,19 EUR tazminatın 150.000,00 EUR kısmı için 31.03.2022 ödeme tarihinden ve 223.810,19 EUR kısmı için 24.06.2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ve diğer fer’ileri ile birlikte Davalı’dan rücuen tahsiline ve Davanın KABULÜNE,
Tüm yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin de Davalı’dan tahsiline
..."şeklinde olup yukarıya aynen aktarılan dava dilekçesinde ileri sürülen sebeplere bağlı olarak davacı tarafından sigorta sözleşmesi kapsamında ödendiği ileri sürülen toplam 373.810,19 EURO tazminatın 150.000 EURO kısmı için 31/03/2022 ödeme tarihinde ve 223.810,19 EURO kısmı için 24/06/2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan rücuan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiş ise de davacı vekili tarafından davanın açılmasından 14 dakika sonra UYAP üzerinden gönderilen dilekçe ile yetkili Mahkemenin -----Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu ancak davanın sehven Mahkememizde açıldığı belirtilerek dosyanın ivedilikle yetkili ------ Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi talep edilmiştir.Davanın 19/01/2024 günü saat 13:05 itibariyle açılmış olması, henüz hiçbir işlem yapılmadan önce ve 14 dakika sonra 19/01/2024 günü saat 13:19 itibariyle davanın sehven Mahkememizde açıldığı belirtilerek dosyanın yetkili------Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesinin talep edilmiş olması, yetkiye ilişkin yasal düzenlemeler, davalının adresi, HMK Madde 24 düzenlemesinde yer alan yargılamaya hakim olan ilkelerden tasarruf ilkesi, tarafların talebiyle bağlı olunmadığına ilişkin bir yasal düzenlemenin söz konusu olmadığı böyle bir durum için de geçerli taleple bağlılık ilkesi ve iyi niyet kuralları birlikte değerlendirildiğinde davacı vekilinin söz konusu saat 13:19 itibariyle ibraz ettiği dilekçede ileri sürülen hususun gözetilmesi gerektiği sonucuna varılmış ise de dava dilekçesinin başlığının "------.." şeklinde olması ve yetkiye ilişkin HMK hükümleri birlikte gözetildiğinde salt davacının talebine bağlı olarak dosyanın ivedi yetkili mahkemeye gönderilmesinin mümkün olmayacağı değerlendirildiğinden aşağıdaki şekilde yetkisizlik kararı verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Gerekçede açıklanan nedenlerle Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE ve davanın USULDEN REDDİNE,
2-Kararın kesinleşmesine bağlı olarak ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 20/1 maddesinde belirtilen 2 haftalık süre içinde, taraflardan birinin talebi halinde dosyanın görevli ve yetkili ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-Süresinde başvuruda bulunulması halinde harç ve yargılama giderleri ile avansa ilişkin hususların 6100 sayılı HMK.'nın 331/2 maddesi gereğince görevli ve yetkili Mahkemece değerlendirilmesine,
4-Süresinde başvuruda bulunulmaması halinde HMK. Madde 20 düzenlemesine bağlı olarak davanın açılmamış sayılmasına yönelik gerekli usuli kararın resen verilmesi gereğinin gözetilmesine,
5-Yukarıdaki hüküm fıkralarında belirtilen ihtimallerde gözetilerek yargılama sonucunda ve resen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse resen yapılacak giderde mahsup edilmek ve HMK. Madde 333 düzenlemesi gözetilmek sureti ile avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,İlişkin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde----- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile tensiben karar verildi.