T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/300 Esas
KARAR NO: 2023/746
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 02/05/2023
KARAR TARİHİ: 03/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı/talep eden dava dilekçesinde özetle; Adres değişikliği yaptıkları sırada şirketin yönetim kurulu karar defterinin kaybedildiğini anladıklarını ve yapılan tüm aramalara rağmen karar defterini bulamadıklarını, bu nedenle şirketin işlerini yürütemediklerini, şirkete ait yönetim kurulu karar defterinin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP /TALEP: Dava HMK'nin 382 (2) e-1( Ticari defterlerin ziyaı halinde belge verilmesi) maddesi gereğince çekişmesiz yargı işidir.
DELİLLER: Ticaret Sicili Kayıtları, Vergi Dairesi Kayıtları, Dosya kapsamındaki sair tüm bilgi ve belgeler.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
Talep, 6102 sayılı TTK'nin 82/7 maddesi gereğince ticari defter ve belgelerin zayi nedeniyle belge verilmesi istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nin 382 (2) e-1 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebi çekişmesiz yargı işi olup aynı yasanın 385/1 maddesi gereğince basit yargılama usulü uygulanır. 6102 sayılı TTK'nin 82.maddesi uyarınca işbu talep ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden istenebileceğinden davacı şirketin merkezine göre Mahkememizin yetkili ve görevli olduğu anlaşılmıştır.
Basit yargılama usulüne tabi işbu davada dava dilekçesine göre hukuki dinlenilme hakkı kapsamında davacıya karar defterinin kaybolmasına ilişkin açıklama yapması için süre ve imkan verilmiş; TTK'nin 82/7 uyarınca şirketin bağlı bulunduğu --------- Vergi Dairesi Müdürlüğünden şirkete ilişkin getirtilen bilgi ve belgeler ile tüm dosya kapsamı değerlendirilmiştir. Duruşmaya katılan şirket temsilcisinin son sözleri ve talepleri de dinlenerek aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır. 6102 sayılı TTK'nin 82. maddesinde belgelerin saklanması ve saklama süresi başlığı altında düzenleme yapılmış bu kapsamda her tacirin ticari defterlerini sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. TTK'nin 64/3 maddesinde yönetim kurulu karar defteri ticari defter olarak tanımlanmıştır. 6102 sayılı TTK'nin 82. maddesinin 7. Fıkrasında ' bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün gün içinde ticari işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir' düzenlemesi bulunmaktadır. Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile tevzi formuna göre davanın süresinde açıldığı kabul edilmiştir. Öte yandan 6102 Sayılı TTK'nin 18/3 maddesine göre her tacirin ,ticarethanesine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekmektedir.Yukarıda açıklanan hususlar ve anılan yasal düzenlemeler ışığında somut olaya bakıldığında; davacı tarafça zayi olduğu bildirilen şirketin yönetim kurulu karar defterinin kaybolduğu iddia edilmiştir. Talep dilekçesindeki açıklama ve olayın gerçekleşme biçimine göre tacir sıfatına haiz olan talep edenin ticari defterlerin saklanması ve korunması bakımından tacir olmanın hüküm ve sonuçları bakımından basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğünü yerine getirmediği düşünülmüştür. Zira zayi olduğu iddia edilen ticari defterin (karar defteri) özenle korunması ve saklanması esastır. Buna karşın somut olayda yasanın aradığı yangın, su baskını, yer sarsıntısı, hırsızlık gibi bir vakıaya dayanılmadığı açıktır. Ticari defterlerin olayda olduğu gibi kendiliğinden kaybolması nedeniyle zayi belgesi verilmesinin yasal dayanağının bulunmadığı sonuç ve kanaati hasıl olmuştur. Binaenaleyh, TTK'nin 82/7, TMK'nin 6. ve HMK'nin 190. maddeleri kapsamda ispat edilemeyen ve yerinde bulunmayan talebin reddine karar verilmek suretiyle; 6100 sayılı HMK'nin 297/2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın/Talebin REDDİNE,
2-)Yapılan yargılama giderlerinin talep eden şirket üzerinde bırakılmasına,
3-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcına peşin alınan 179,90 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 89,95 TL karar ve ilam harcının talep eden şirketten alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-)6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avansın yatırana iadesine, ( Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince Yazı İşleri Müdürü tarafından re'sen işlem yapılmasına,)
Dair, davacı/ talep eden şirket temsilcisinin yüzüne karşı; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle --------- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/11/2023