T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/89
KARAR NO: 2023/905
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/02/2023
KARAR TARİHİ: 18/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Müvekkili firmanın, turizm alanında faaliyetler gerçekleştirdiğini, farklı şehirlere ve bölgelere turlar düzenlediğini, müvekkili tur firmasının işleyişi, misafirlerinin turistik yerleri kolaylıkla gezebilmelerine göre şekillenmekte ve turun başından sonuna kadar misafirlerine yardımcı olmaya yatkın bir şekilde devam ettiğini, müvekkili tur şirket tarafından Karadeniz bölgesine bir tur planlndığını ve misafirlerine tura katılım için başvurular açıldığını, akabinde müvekkili firmanın tur programına ailece dahil olmak isteyen 12 -----vatandaşı, programa ailece başvuru yaptığını, gerekli prosedürler işletildiğini, misafirlerin tur tarihinde tura dahil edilebilmesi için----Havalimanından ----- Havalananına yapılacak uçuşa ----- numaralı rezervasyon yapılarak, davalı taraf----- aracılığı ile 12 adet bilet çevrimiçi şekilde müvekkili tur şirketi tarafından satın alındığını, turun başlayacağı tarihte bahse konu misafirler ----- Havalimanına gelmiş ancak davalı konumda bulunan ---- Yolları, ---- sistemi ile bilet satışı politikası güdülmesi nedeniyle uçakta koltuk sayısından fazla yolcunun olması hasebiyle tura katılmak isteyen müvekkile firmanın 12 misafirinin 3'ünü uçuşa kabul etmediğini, somut olayımızda da karşılaşılan durum ----- tarafından icra edilecek uçuşta-----olması nedeniyle, satılan biletlere sahip yolcuların tümünün uçağa kabul edilmesiyle fazla satılan bilet sahiplerinin dışarıda kalmasına ilişkin olduğu, müvekkili firmanın aynı aileden 12 yolcusunun 3'ü biletini aldıkları uçağa bu şekilde kabul edilmediğini, müvekkili firmanın misafirlerinin tura katılamaması ile beraber, ilgili yolcular müvekkili firmadan uçak bileti bedelinin iadesini istediğini, müvekkili firma sorumluların ve kusurlu olan tarafın ilgili uçuş firması ve bilet firması olduğunu, baskılara dayanamayan müvekkili firma yetkilileri kendilerinin tehdit edilmesi hasebiyle suç duyurusunda bulunduğunu, ilgili suç duyurusu çerçevesinde ---- Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafında mağdurun ifadesi alındığını, davalıların mağdur ettiği misafirlere, müvekkili şirket tarafından 07.07.2022 tarihinde 44.910,00 tl iade yapıldığını,, bu bedelin davalı ---- fatura edildiğini, müvekkili ile borçlular arasındaki ticari iş ilişkisi çerçevesinde,-----nolu ----- kayıtlı uçuşa kabul edilmeyen yolcular için ödenen uçak bileti bedelinin iadesi talebine ilişkin olarak borçlular aleyhine -----. İcra Dairesi----- sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlular, uçuşa kabul edilmeyen yolcular için yolcuların ödediği uçak bileti bedelin iade edilmesi yükümlülüğünü yerine getirmediğini, taraflarınca başlatılan icra takibine de haksız ve mesnetsiz bir şekilde itiraz ettiğini, ----- Adliyesi Arabuluculuk Bürosu'na başvuruda bulunulduğunu, ancak davalı taraflar ile anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle; davalı borçlu aleyhine başlatılan ---- ----. İcra Dairesi--- Sayılı takibe yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalıların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, vekalet ücreti ve yargılama harç ve giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Müvekkili Ortaklık adresi----- olup huzurdaki davanın ----- mahkemeleri nezdinde görülmesi gerektiğini, davaya konu biletler davacı firma adına değil, dava dışı yolcular adına düzenlendiğini, bilet düzenlenmesi ile doğan subjektif hakkın sahibi de davacı firma değil adına bilet düzenlenen yolcunun olduğunu, davacının adı geçen yolcular adına dava açmasını haklı kılan hukuki bir sebep bulunmadığını, davaya konu biletin kullanılamaması neticesinde meydana gelen sonuçlar adına bilet düzenlenen yolcu nezdinde doğduğundan, talebin haklılığı kabul edilmemekle birlikte aksaklık iddiasına dayalı talepler de ancak aksaklık yaşadığını iddia eden yolcu tarafından istenebileceğini, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, bahsi geçen ---- incelendiğinde 30 kişilik bir rezervasyon olduğu bu yolculardan yalnızca 3'ünün ----- nedeniyle uçuşa alınmadığını, ancak dava dilekçesinde bahsi geçen diğer 9 yolcunun kendi isteği ile uçuşa katılmadığını, davacı yalnızca bilet ücretlerini değil 12 kişinin tüm tatil turuna ilişkin ücreti (otel, uçak harici ulaşım, yeme içme, organizasyon vb. masraflar) huzurdaki dava ile müvekkili Ortaklık'tan talep ettiğini, davaya konu biletlerden yalnızca 3 adeti ----- uygulamasına tabi tutulmuş olmasına rağmen 12 yolcu için ödenen tüm tur bedelinin talep etme yetkisi dahi bulunmayan davacı tarafından müvekkili Ortaklık'tan talep edilmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacı yolcuların mezkur turu satın alma faturalarını sunmuşsa da dava dışı yolculara iade yaptığına ilişkin hiçbir dekont, makbuz vs. sunmadığını, bu nedenlerle ; usuli itirazlarımız nazara alınarak davanın reddine, kararın aksi yönde olması halinde müvekkili Ortaklığın hali hazırda hukuken sorumlu olmadığı nazara alınarak davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:
Dava, itirazın iptali talebine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi gereğince dava değerine göre 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322. maddeleri gereğince basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılmış öncelikle dava şartları incelenmiş ve akabinde davalı şirket tarafından ilk itiraz kapsamında ileri sürülen yetki itirazı değerlendirilerek karar duruşmasına katılan davacı vekilinin konuya ilişkin beyanları da zapta geçilerek aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 116. maddesi gereğince; '
' (1) İlk itirazlar aşağıdakilerden ibarettir:
a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı.
b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.
c) İş bölümü itirazı.''
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 117. maddesi gereğince; ''(1) İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez.
(2) İlk itirazlar, dava şartlarından sonra incelenir.
(3) İlk itirazlar, ön sorunlar gibi incelenir ve karara bağlanır.''
6100 sayılı HMK'nin 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Aynı yasanın 7. maddesinde ise, davalının birden fazla olması halinde, davanın bunlardan birinin yerleşim yerinde açılabileceği hükme bağlanmıştır. Öte yandan, sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda, aynı kanunun 10.maddesi uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılması mümkündür.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 19. maddesinin 2. bendinde “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” hükmü bulunmaktadır.Yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve yapılan duruşma ve incelemeye göre somut olaya gelince, davalı ----- şirketi vekili tarafından ilk itiraz olarak usulüne uygun şekilde yetki itirazında bulunulmuş ve yetkili mahkemenin ----- Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu öne sürülmüştür. (HMK-116/1-a, 119/2) Öncelikle genel yetki yönünden yapılan incelemede davalı ----- adresinin----- olduğu ve işbu adresin ----- yargı çevresine dahil olduğu, diğer davalı şirketin adresinin ise ----- olduğu ve----- yargı çevresine dahil olduğu, davacının adresinin ise ----- adresinde yer aldığı anlaşılmıştır. Bilindiği üzere olayda olduğu gibi birden fazla yetkili mahkemenin bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Ancak yine somut olayda olduğu gibi yetkisiz bir mahkemede dava açılmış ise seçim hakkı bu kez yetkiye itiraz eden davalıya geçmektedir. Davalı vekili yetki itirazında yetkili mahkemenin davalı ---- şirketinin merkezinin bulunduğu -----Asliye Ticaret mahkemeleri olduğunu beyan etmiştir. Binaenaleyh; yetki itirazının kabulü ile, mahkememizin Yetkisizliğine, Yetkili Mahkemenin davalının itiraz ve seçimine göre------Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunun tespitine ve dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan dolayı USULDEN REDDİNE,
2-HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihinden, İstinaf yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren taraflardan birinin 2 hafta içerisinde mahkememize başvurması halinde dosyanın görevli NÖBETÇİ ----ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, Aksi taktirde mahkememizce Resen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına( ihtarat yapıldı)
3-HMK 331/2. Maddesi uyarınca yargılama giderleri hakkında görevli mahkemece karar verilmesine,
4-Yetkisizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulmadığı takdirde, mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak, 6100 Sayılı HMK'nın 20/1. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, gider avansı vd hususların talep halinde, 6100 Sayılı HMK'nın 331/2. ve 331/2. maddesi gereğince mahkememizce hüküm altına alınmasına,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.