T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/941 Esas
KARAR NO: 2023/608
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/12/2022
KARAR TARİHİ: 28/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
DAVAVCI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE
--------- Yakasında --------- ile ---------- Yakasında tarihi yarımadadaki ---------- Caddesini birleştiren --------- Projesi -------- Tüneli’nin yapım ve işletmesi, 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun çerçevesinde Müvekkil Şirket tarafından gerçekleştirilecek ve proje, süre sonunda ----------- Müdürlüğü’ne devredileceğini, ---------- tüneli sürücülerin, -------- ve ---------- yakalarını daha akıcı bir trafikle, daha az zamanda ve daha az yakıt harcayarak --------- geçmesini sağlayan, gerek inşa gerekse işletim süresince ülkemize ekonomik ve çevresel bağlamda önemli katkılar sunan 5 km'lik bir tüp geçiş projesi olduğunu, müvekkili şirketin halen --------- Tüneli'ni işlettiğini, müvekkili şirketi tarafından işletilen ---------Tünel'inden, davalı'ya ait ve dilekçe ekinde sunulan listede belirtilen --------- plakalı araç ile 16.11.2021 - 18:00, 15:52 tarih ve saatte gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ile 3996 Sayılı Kanun ile 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'dan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ---------- Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, icra takip dosyasından gönderilen ödeme emrinin davalıya 23.02.2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup davalının ----------- bakiyesinin müsait olduğunu ve ihlalli geçiş tarihinde bu tutarın ---------- çekildiğini gerekçesiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, icra takip dosyasına yapılan itirazın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olması nedeniyle takibin devamı için işbu dava ikame edildiğini, Kanun hükümleri uyarınca ---------Tüneli geçişlerinde alınan hizmet karşılığında müvekkili şirket tarafından geçiş ücreti alındığını, ---------- Tüneli'nin ücret toplama sistemi, --------- Tünel'inden geçen her aracın plakasının önden ve arkadan fotoğrafını çekmekte ve aracın plakası ile ---------- veya --------- etiketini okuduğunu, araç geçiş yaptıktan sonra, aracın plakası sistem tarafından kesin olarak okunabilmiş ise, banka alt yapısıyla entegre çalışan ücret sorgulama sistemi yaklaşık 5 dk sonra araç sahibinin ----------- veya ----------- hesabından geçiş ücretine yetecek bakiye olup olmadığını sorgulamakta ve varsa geçiş ücretini hesaptan tahsil ettiğini, kanuni yükümlülük üstteki iki adım ile sona ermiş olmasına rağmen iyi niyetli bir şekilde geçiş yaptıktan hemen sonra yapılan sorgulama sonucunda araç sahibinin ---------- veya ---------- hesabında yeterli bakiye bulunmuyorsa etiketi kullanıcılara satan/temin eden kurumlar nezdinde -------- -------- hesabından bilgi istemeye devam ettiğini, müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen ---------- Tünel'inden geçiş ücreti ödenmeksizin geçilmesi halinde Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrası uyarınca, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza tahakkuk ettirildiğini, yine ihlalli geçişin gerçekleştiği ve icra takip dosyasının açıldığı tarihte yürürlükte olan Kanun'un 30. maddesinin 7. Fıkrası; hükmünü haiz olup bu doğrultuda, Kanun'un 30. maddesinin 5. fıkrası kapsamında geçiş ücretinin dört katı tutarında cezanın tahakkuk ettirilmesi için geçiş ücretini ödemeden geçiş yapanların, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun ödememiş olması gerektiğini, gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre boyunca --------- veya --------- etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması müvekkili şirket tarafından işletilen ---------- Tünel'inden gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmediğini, bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde müvekkili şirket tarafından geçiş yapan aracın ---------- etiketine yapılan sorgu sonucunda --------- bankalarından--------- olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin müvekkili şirket hesaplarına aktarılması gerektiğini, kaldı ki söz konusu sistemler müvekkili şirkete ait olmadığı için müvekkil şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin ---------hesap bilgilerine erişimi bulunmadığını, müvekkili şirketin geçiş ücretinin tahsiline yönelik sorumluluğu, ---------- bankalarına----------- geçiş anında geçişi gerçekleştiren araç üzerinde tespit edebildiği etiket bilgileri vasıtasıyla sorgu göndermekle sınırlı olup söz konusu yükümlülüğünü yerine getirdiğini, arz ve izahı olunan nedenlerle birlikte fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile davalının ------------ Esas sayılı dosyaya yapmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptaline ve takibin tüm ferileri ile devamına, takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafından 6100 Sayılı HMK'nin 322/1 maddesi atfıyla aynı yasanın 126-131 maddeleri kapsamında cevap dilekçesi verilmemiştir. Davalı şirket duruşmalara katılmamış; kendisini vekille temsil de ettirmemiştir.
DELİLLER:
-------- Esas sayılı dosyası, Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı, Ticaret Sicil Kayıtları,---------- Trafik Tescil Kayıtları, -------- ------- kayıtları, İhlalli Geçiş Bilgi ve Dökümleri, Provizyon Kayıtları, dosyadaki sair bilgi, belge ve beyanlar.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ :
Dava, 2004 Sayılı İİK'nin 67.maddesi gereğince İtirazın İptali, takibin devamı ve tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi gereğince dava değerine göre 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce taraf teşkili ve dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak resen arabuluculuk dava şartı dahil HMK'nin 114.maddesine göre dava şartları ve hak düşürücü süre incelenerek ön inceleme duruşması icra edilmiştir. Ön inceleme duruşmasında duruşmada hazır bulunan davacı vekilinin beyanına göre tarafların sulh yoluyla çözüme gitmek istemediklerinin anlaşılması üzerine davaya konu uyuşmazlık belirlenmek suretiyle tahkikata geçilmiş ve tüm deliller toplanmış, incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Karar duruşmasında da hazır bulunan davacı vekilinin son sözleri dinlenip tutanağa yazılmış ve sonuç itibarıyla aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır. 2004 Sayılı İİK'nin 67.maddesinde;" Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır." düzenlemesi bulunmaktadır. Bu düzenlemeye göre; takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibi konusu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. İtirazın iptali davası, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İtirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır.Olay ve dava tarihinde yürürlükte olan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat Ve Görevleri hakkındaki kanunun 30/5 maddesinde "4046,3465 ve 3996 kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir." hükmü ile aynı kanunun 30/7.maddesinde 'Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ,ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz' hükmü bulunmaktadır. Yapılan yargılama, yukarıda alıntılanan yasal düzenlemeler ve toplanan delillere göre somut olaya bakıldığında; öncelikle davanın dayanağı olan ---------- Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden getirtilerek, incelenmiştir. Yapılan incelemede icra dosyasının davanın tarafları ve konusu ile uyumlu olduğu görülmüştür. Dosyaya mübrez arabuluculuk tutanağına göre de zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve anlaşmazlık üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davaya konu ihlalli geçişleri yaptığı iddia edilen ----------- plaka sayılı araçların trafik tescil kayıtları getirtilerek dosya arasına alınmış ve incelenmiştir. Yapılan incelemede aracın ihlalli geçiş tarihlerinde davalı şirket adına kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Yine --------- Başmüdürlüğüne müzekkere yazılarak ihlalli geçişin yapıldığı 16/11/2021 tarihinde saat 18.00 ve 15:52 itibarıyla ihlalli geçiş tarihleri ve saatleri arasında davalı şirkete ait olduğu öne sürülen işbu araçların --------- ürünü bulunup bulunmadığı sorulmuş verilen yanıtta ihlalli geçişin yapıldığı tarih ve saat aralığında işbu araca tanımlı ---------- numaralı--------- ürünü bulunduğu bildirilmiş ve hesap hareketleri gönderilmiştir. Somut olayda davacı şirketin ----------- yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini üstlendiği , davacı şirket tarafından, ---------- Esas sayılı dosyasından, işlettiği tünelden davalı adına kayıtlı aracın 17/11/2021 tarihinde iki kez ihlalli geçiş yapması nedeniyle tahakkuk eden geçiş ücretleri ve 6001 sayılı kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretlerinin dört katı tutarındaki cezaya ilişkin olarak icra takibi başlatıldığı, takibe ve borca genel nitelikte yapılan itiraz üzerine icra takibinin durdurulduğu ve bir senelik hak düşürücü süre içinde işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce; davalı davaya cevap vermediğinden iddianın inkar edilmiş olduğu kabul edilerek davacı tarafça gösterilen deliller toplanmış, ilgili kayıt ve belgeler celbedilmiş ve incelenmiştir. Yapılan inceleme ve değerlendirmede öncelikle iki adet ihlalli geçiş yaptığı öne sürülen ---------- plaka sayılı aracın 16/11/2021 tarih saat 15:52:28 itibarıyla ---------- kıtasından ---------- kıtasına geçişinin ücretinin 46.00 TL olarak alındığı ,aynı gün 18:00:20 saatinde --------- kıtasından ---------- kıtasına yapılan geçiş ücretinin ise bakiye yetersiz olduğu için alınamadığı tespit edilmiştir. Buna göre bir ihlali geçiş ücreti 46,00 TL ve dört katı ceza olmak üzere davalının yalnızca 230.00 TL miktardan sorumlu tutulabileceği anlaşılmıştır. Filhakika, özellikle basit matematik bilgisi yanında genel hakimlik bilgi ve tecrübesi ile uyuşmazlık kolaylıkla çözüldüğünden bilirkişi deliline başvurmaya ve hesap için rapor almaya gerek görülmemiştir. (HMK 266/1) Öte yandan yeri gelmişken davaya konu olayda özel işletmeye tabi tünelden geçiş hizmetinin niteliği gereği 'sürücü ehliyeti sahibi' hizmeti alanlar tarafından şartları ve sonuçları önceden bilindiğinden ve/veya nesnel olarak bilindiği kabul edildiğinden otoyol-tünel giriş ve çıkışında sistem tarafından yapılan ücretsiz geçiş yapıldığına dair uyarı ve ödemenin yapılmasına ilişkin bildirim dışında yasal olarak ihlalli geçiş tutanağı veya idari yaptırım karar tutanağı düzenlenerek muhataba ihbar ve tebliğine dair yasal bir düzenleme bulunmadığı da ifade edilmelidir. Sürücünün eylemlerinden sorumlu olan işleten sıfatındaki davalı şirketin basiretli tacir gibi davranma ve bu kapsamda araçlarına --------- ürünü edinerek hesabında yeterli para (bakiye) bulundurma ve/veya ihlali geçişten itibaren günümüzün teknolojik imkanlarına ve uygulamalarına göre İnternet ortamında yapılacak basit bir sorguya göre borç tespit edilerek on beş gün içinde ödeme hakkı ve yükümlülüğü de caridir. Mamafih, olayda davalı şirketin geçiş tarihinde -------- ürünün alarak hesabında yeterli bakiye bulundurmadığı gibi ihlalli geçişten itibaren gönderilen provizyon isteklerine rağmen on beş gün içinde herhangi bir şekilde ödeme yapmadığı da gözetildiğinde davacının tespit edilen 46.00 TL geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza miktarı talebinde bulunmasında ve davasında kısmen haklı olduğu ve davacı tarafın davasını açıklanan delillerle usulüne uygun olarak kısmen ispat ettiği sonuç ve kanaati hasıl olmuştur. Binaenaleyh; taleple bağlılık ilkesi, tarafların tacir sıfatına göre faizin niteliği ve takip tarihindeki oranı da denetlenip gözetilmek suretiyle davacının davasının kısmen kabulü ile, davalı-borçlunun --------- Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının 230.00 TL kısmı yönünden iptali ile icra takibinin işbu asıl alacağa (230.00 TL) takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, fazlaya ilişkin ( 230.00 TL asıl alacak yönünden ) davanın/talebin reddine karar verilmiştir.Davacının İcra İnkar Tazminatı İsteğine ilişkin yapılan değerlendirmede ise; Yargıtay'ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre itirazın iptali davalarında İİK’nin 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması gereklidir. Burada borçlunun itirazının kötü niyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmamaktadır. Bu yasal koşullar yanında takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması, başka bir ifadeyle borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. Somut olayda tazminatın, takip hukuku acısından amacı ışığında yapılan değerlendirmede; davalının itirazında kısmen haklı kısmen haksız çıkmasına karar verilmesi ve hüküm sonucuna yapılan yargılama ve alacak hesabına göre ulaşılması karşısında davalı şirket yönünden alacak/borç likit/muayyen olmadığından İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2.maddesi gereğince şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebi reddedilmiştir. 6100 Sayılı HMK'nin 332/1 maddesine göre, 323. maddesinde sayılan yargılama giderlerinden sorumluluk ise tarafların arabuluculuk görüşmelerine katıldığı anlaşıldığından aynı yasanın 326/2 maddesi gereğince tarafların haklılık durumu ve oranı (kabul-ret) esas alınarak belirlenmiştir. Bu kapsamda Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi -------- bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de kabul ve ret oranına göre karşılıklı olarak taraflardan alınarak hazineye gelir kaydına da karar verilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nin 297/2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KISMEN KABUL;KISMEN REDDİNE,
2-)2004 sayılı İİK'nin 67/I maddesi gereğince davalı-borçlunun ---------- Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının 230.00 TL kısmı yönünden İPTALİ ile icra takibinin işbu asıl alacağa (230.00 TL) takip tarihinden itibaren yıllık %16,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle DEVAMINA, fazlaya ilişkin ( 230.00 TL asıl alacak yönünden ) davanın/talebin REDDİNE,
3-)Davacının, 2004 sayılı İİK'nin 67/II maddesi gereğince icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
4-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın ve icra dosyasına yatırılan harcın mahsubuyla bakiye 189,15 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-)Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca --------- bütçesinden ödenen kabul edilen miktar (%50) üzerinden hesaplanan 780,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-)Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca --------- bütçesinden ödenen ret edilen miktar (%50) üzerinden hesaplanan 780,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-)Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 172,90 TL harçtan oluşan yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-)Davacı tarafından yapılan 61,00 TL posta ücreti yargılama giderinden davanın kabul (%50) ve ret (%50) oranına göre 30,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerine bırakılmasına,
9-)Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden; Avukatlık Kanunu'nun 164/5 maddesine göre davacı vekili için karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1, 13/2 maddeleri uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 230,00 TL nispi vekalet ücretinın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-)6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına, )
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı şirket temsilcisinin yokluğunda; 6100 sayılı HMK'nin 341/2. maddesi gereğince karar tarihi itibariyle kararın kabul ve reddedilen kısımlar yönünden ayrı ayrı miktar itibariyle (Kabul-230,00 TL-Ret-230,00 TL