T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/493
KARAR NO: 2023/922
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 13/08/2021
KARAR TARİHİ: 21/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/
DAVA/TALEP;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ----- numaralı 08.05.2019 başlangıç ve 08.05.2020 bitiş tarihli Nakliyat Abonman Sözleşmesi ve ----- no'lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile taşınan emtianın nakliyesi esnasında maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyana karşı teminat altına aldığını, ---- mukim bulunan ----unvanlı dava dışı satıcı şirket tarafından 20.09.2019 tarihli ve ---- numaralı mal faturası tahtında satılan "otomobil parçaları" cinsi emtia Türkiye'de mukim bulunan dava dışı sigortalı şirkete satılan emtianın, 20.09.2019 tarihli CMR belgesi tahtında ----Türkiye'ye taşınması işi, ---nolu davalı ---- sorumluluğunda --- no'lu davalı -----ve----nolu davalı ----- tarafından gerçekleştirildiğini, emtianın ----- plakalı yarı römorka parsiyel olarak yüklendiğini, taşınan emtianın sigortalı firmanın adresindeki tahliyesi esnasında, iki adet -----motor emtiasının kınlmak suretiyle hasara uğradığı tespit edildiğini, yaptırılan ekspertiz incelemesi neticesinde hasar bedeli toplam 32.076,48 TL olarak tespit edilerek, müvekkili sigorta şirketi tarafindan sigortalının hasar nedeniyle uğradığı zararlara istinaden, 17.01.2020 tarihinde 13.000,00 TL ve 21.01.2020 tarihinde 16.038.00 TL olmak üzere toplam 29.038,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, ödeme sonrası alınan temlik belgesi ile de müvekkilinin hem kanuni hem de akdi halef sıfatı elde ettiğini, emtia hasanının davalıların sorumluluğu altında davalılar tarafindan ifa edilen taşıma sürecinde ve davalıların ağır kusurlarına bağlı olarak meydana geldiğinden, davalıların emtia hasarından doğan zararların tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarnı, sigortalıya yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla -----İcra Müdürlüğü'nün -----. sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine davalıların yapmış oldukları haksız itirazlar nedeniyle duran takibin vaki itirazın iptal edilerek devamını, takibin haksız şekilde durmasına neden olan davalılarborçlular aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP /TALEP:
Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle;Yurt dışından gelen ve dava dışı ----- ait olan emtialar yine dava dışı ---- Şirketi'nin ----- ilçesinde bulunan deposuna indirildiğini, dava dışı -----yetkililerinin davalı müvekkil şirketi arayarak yurt dışından emtiaların geldiğini ve emtiaların belirtilen adresse nakledilmesini talep ettiklerini, davalı müvekkili şirketin, depoda bulunan emtiaların nakli için ---- ile anlaştığını,----- sevk ve idaresinde bulunan ---- plaka nolu kamyon emtiaların taşınması için dava dışı -----Şirketi'nin ----- ilçesinde bulunan deposuna yanaştığını, depoda bulunan malların kamyona yüklenme sırasında ----- deponun içine alınmadığını, yüklemeye şoför ----- nezaret etme imkanı olmadığını, Şoförün yükleme tamamlanıp, depodan ayrıldıktan 40-50 metre sonra kamyona yüklenen emtiaların fotoğraflarını çekerek davalı müvekkil şirkete gönderdiğini, sürücünün, dava dışı----- istediği adrese emtiaların getirildiğini, dava dışı ----- çalışanlarının araçtan emtiaları indirdiklerini, emtiaların sağlam olup olmadıklarını, herhangi bir hasarın veya ziyanın olup olmadığı incelemesini yaptıklarını ve gelen emtialarda herhangi bir hasarın olmadığına kanaat getirerek, Malların kontrollerinin yapılarak sağlam teslim alındığına dair, dava dışı ----- şirket kaşesi ve üzerinde ıslak imzasını havi 10/10/2019 tarihli teslim beyannamesi düzenlendiğini, eşyanın kusursuz olarak teslim edildiğinin sabit olduğunu, belirtilen maddi ve hukuki gerekçeler ışığında davacı tarafından açılan davanın bütün talepler yönünden reddine, %20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, %10'dan aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.Davalılardan ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu hasarlı yük dava dışı ----- firmasına davalı ---- ait ----- plakalı araçla taşınmadığını, bu araç davaya konu yükü dava dışı gönderilen ---- firmasına taşıyıp teslim ettiğini, bu teslim dava dışı ------firmasının talimatıyla gerçekleştiğini, dava dışı sigortalı alıcı ----. ile davalı ----arasında kurulan taşıma sözleşmesinin diğer davalı ---- taşımacılık ile hiçbir ilgisi olmadığını, dava dışı alıcı ----. ile davalı---- taşımacılık arasında kurulan taşıma sözleşmesi tamamen farklı bir taşıma sözleşmesi olduğunu, davalı müvekkili ----- iş bu davada davalı sıfatı olmadığını ve husumetin müvekkiline yöneltilemeyeceğini, taşıtan yükün kime teslim edilmesini istiyor ise taşıyan yükü ona teslim eder ve taşıma sözleşmesi sona ereceğini, satın alınan otomotiv parçalarının -----Türkiye'ye taşınması amacıyla dava dışı -----davalı ----- ile bir taşıma sözleşmesi yaptığını, bu sözleşmeye göre davalı ---- firması, dava dışı gönderen ----firmasının -----bulunan adresinden yükü alıp dava dışı gönderilen----- Antrepo firmasının Türkiye'de bulunan adresine teslim edeceğini, davalı ----- bu taşıma işini fiili taşıyan davalı müvekkili ---- gördürür ve davalı müvekkili ----- plakalı aracıyla yükü----- bulunan ---- adresinden alıp dava dışı gönderilen-----firmasına teslim eder ve navlun ücreti dava dışı ---- tarafından üst taşıyan davalı ---- firmasına, üst taşıyan davalı ----firması tarafından da davalı müvekkili fiili taşıyan ----- firmasna itirazsız ödenir ve taşıma sözleşmesi tüm sonuçlarıyla tamamlanacağını, taşıtan dava dışı sigortalı ----, gönderen dava dışı ----firması, gönderilen dava dışı ---- firması, üst taşıyan davalı ----firması, fiili taşıyan davalı ----- firmasıdır. Bu taşımayla ilgili herhangi bir hasar iddiası söz konusu olmadığını, dava dışı ----- davalı ----Taşımacılık ile bir taşıma sözleşmesi kuracağını, bu sözleşmeye göre dava dışı ----- firmasında bulunan yükler dava dışı------ firmasının belirlenen adresine taşınacağını, davalı ------ Taşımacılık firması yüklerin taşınması için hukuki statüsü henüz açıklığa kavuşturulmamış -----isimli şahısla anlaşır ve -----isimli şahıs ----- plakalı aracıyla yükü ----- firmasından alıp dava dışı ----- firmasının adresine teslim edileceğini, burada CMR konvansiyon hükümleri dışında kalan tamamen bağımsız bir iç eşya taşıma sözleşmesi olduğunu, bu sözleşmenin taşıtanı ve gönderileni dava dışı ---- göndereni dava dışı -----, üst taşıyanı davalı-----, fiili taşıyanı hukuki statüsü tespit edilemeyen dava dışı ----- olduğunu, bu ikinci taşımanın navlun ödemeleri de ayrı bir şekilde taşıtan ile taşıyanlar arasında ödendiğini ve ödeme navlun faturaları dosyada mevcut olduğunu, davaya konu hasar iş bu ikinci taşıma sözleşmesinin fiili taşıyanı ---- isimli şahsa ait---- plakalı aracından dava dışı gönderilen sigortalı ---- adresine tahliyesi sırasında meydana geldiği iddiasıyla açıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının iddia ettiği gibi tek bir taşıma sözleşmesi olsa idi dahi, dava dışı ----yükü 10.10.2019 tarihinde dava dışı gönderilen---- firmasına teslim ettiğini, teslim CMR'sinde hasar kaydı bulunmadığını, davacının davalı müvekkiline karşı dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacı taraf dava dışı ----- firmasına yükün hasarlı olduğu gerekçesiyle zarar tazminatı ödediğini, aynı davacı aynı yükle ilgili davalı müvekkilinin de sigortacısı olduğunu, iş bu davada tarafları aleyhine herhangi bir hüküm kurulması halinde davalı yan sigortacı sıfatıyla bu zararı karşılayacağını, davacının yapması gereken iş sigortalısı olan davalı müvekkili ---- hakkında ---- numaralı sigorta poliçesi kapsamında ek bir hasar dosyası açıp zararın karşılandığı gerekçesiyle hasar dosyasını birleştirip kapatmasından ibaret olduğunu, iş bu dava neticesi davalı müvekkili aleyhine herhangi bir hak kazanması söz konusu olmadığını, iş bu dava davalı müvekkili----- sigortacısına ihbar edildiğinde davacı taraf bu defa davalı müvekkili yanında fer'i müdahil olma durumunda kalabileceğini, bir taraf aynı davada asıl veya müdahil olarak farklı taraflarda yer alamayacağını, davacının davalı müvekkili yönünden dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını ve dava şartı olan hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini, ikinci taşımada dava dışı ----- yükleri taşımak için kullandığı araç üstü açık bir araç olduğunu ve bu durumda yüke gelen zararlardan yükü açık araçla taşıtan taraf sorumlu olduğunu, bu karine hem CMR hem de Türk ticaret kanununda açıkça düzenlendiğini, husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine, dava şartı yokulundan davanın reddine, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazları gözetilerek davanın reddine, taraf teşkilinin sağlanamaması halinde davanın reddine, hasar dosyasının usulunce oluşturulmadığı ve eksik araştırma nedeniyle davanın reddine, hasarın alıcının hakimiyet alanında gerçekleşmesi nedeniyle davanın reddine, davalıların talimatlara uygun kusursuz taşıma yaptıkları nedeniyle davanın reddine, davacı aleyhine %20 icra inkar tazminatına, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekalete resen hükmedilmesine karar verilmesini davalı müvekkili adına beyan ve talep etmiştir.Davalı ----- Limited Şirketi tarafından 6100 Sayılı HMK'nin 322/1 maddesi atfıyla aynı yasanın 126-131 maddeleri kapsamında cevap dilekçesi verilmemiştir. Davalı vekili duruşmalarda davanın reddini istemiştir.
DELİLLER: ----. İcra Dairesinin -----Esas sayılı dosyası, Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı, ----Ticaret Odası Ticaret Sicil Kayıtları, Trafik Tescil Kayıtları, ----- numaralı 08.05.2019 başlangıç ve 08.05.2020 bitiş tarihli Nakliyat Abonman Sözleşmesi ve ----no'lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi, 03/12/2019 tarihli Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi, 22/11/2019 tarhli Hasar İhbar Bildirimi, İhtarname, E/mailler,Hasar Fotoğrafları, Ekspertiz Raporu, Faturalar, Banka Dekontları, Bilirkişi Raporları ve Ek Raporu, dosyadaki sair bilgi ve belgeler.
İDDİA VE SAVUNMA KAPSAMINDA UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ, VAKIALAR, DELİLLERİN TARTIŞILIP DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE SONUÇLARI:
Dava , 6102 sayılı TTK'nin 1472. maddesi uyarınca davacı sigorta şirketinin Nakliye Emtia Sigorta Poliçesi- Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi nedeniyle dava dışı sigortalısı ----- haklarına halef olması sebebiyle dava dışı sigortalısına ödediği hasar tazminatının; sigortalı ile davalı taşıyıcılar arasındaki taşıma sözleşmesi nedeniyle zarardan sorumlu oldukları iddiası ile rücuen tahsili için açılmış icra takibine yapılan itirazlara bağlı olarak 2004 Sayılı İİK'nin 67.maddesi kapsamında açılmış itirazların iptali, takiplerin devamı ve tazminat istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nin 4/2 maddesi gereğince davanın niteliğine ve değerine göre 6100 Sayılı HMK'nin 316 ilâ 322 maddelerinde düzenlenen basit yargılama usulüne tabi işbu davada mahkememizce dilekçeler aşaması tamamlanmış ve usulüne uygun olarak yapılan davet sonucunda duruşma açılarak ön inceleme duruşması icra edilmiş, uyuşmazlık belirlenmiş ve vaki davete rağmen duruşmaya katılan bir kısım taraf vekillerinin sulh olmak istemediklerine yönelik beyanları üzerine tahkikata geçilerek tahkikat işlem ve incelemeleri yerine getirilip tamamlanmış ve araştırılacak bir husus kalmadığı tespit edilerek, son duruşmaya katılan aynı taraf vekillerinin sözlü açıklamaları da dinlenip zapta geçirilerek aşağıdaki hüküm sonucuna ulaşılmıştır.Öncelikle davaya esas ----.İcra Dairesinin ------Esas sayılı dosyası fiziki olarak getirtilerek incelenmiştir. Yapılan incelemede icra dosyasının davanın tarafları ve konusu ile uyumlu olduğu görülmüştür. Dosyaya mübrez Arabuluculuk tutanağına göre de tüm tarafların katılımıyla zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve anlaşmazlık üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Davanın temel yasal dayanaklarından olan 2004 Sayılı İİK'nin 67.maddesinde; "(Değişik fıkra: 17/07/2003-4949 S.K./15. md.) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (Değişik fıkra: 09/11/1988-3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır. (Mülga fıkra:17/07/2003-4949 S.K./103.md.)Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. (Ek fıkra:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır." hükmü bulunmaktadır. Bu kuraldan hareketle; takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibi konusu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. İtirazın iptali davası, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İtirazın iptali davası, icra takibine sıkı sıkıya bağlı; itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.Davacının aktif dava ehliyeti yönünden ise 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun "Halefiyet" başlıklı 1472. maddesinde " (1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur." hükmü bulunmaktadır.
Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR)MADDE 17 - (1) Taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.
(2) Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut ta taşımacının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.
(3) Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut ta çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur.
(4) Madde 18 paragraf 2 ila 5' e uygun olmak üzere kayıp veya hasar durumları aşağıda belirtilen koşullardan bir veya birkaçının doğal sonucu olan özel risklerden doğmuş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.
a) Kullanılmasında anlaşmaya varılmış ve sevk mektubunda açıkça belirtilmiş olduğu üzere, madeni levha ile kullanılmış açık taşıtlar kullanılması.
b) Ambalajlanmadıkları veya kötü ambalajlandıkları zaman, özellikleri gereği fire veren veya hasara uğrayan malların ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmış olması,
c) Yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması,
d) Özellikle kırılma, paslanma, çürüme, kuruma, normal fire yahut ta güve haşarattan kısmen veya tamamen zarar görebilecek malların özelliği,
e) Sandık veya paketlerin üzerindeki marka veya numaraların yetersiz veya hatalı oluşu,
f) Canlı hayvan nakli,
(5) Kayıp, hasar ve gecikmeye neden olan faktörlerden bazıları bakımından bu maddeye göre sorumlu olduğu faktörlerin kayıp, hasar ve gecikmeye yaptıkları katkı oranında sorumlu olacaktır.
MADDE 18 - (1) Kayıp, hasar ve gecikmenin madde 17 paragraf 2'de öngörülen nedenlerden birinden doğduğunu kanıtlamak taşımacıya aittir.
(2) Taşımacı, durumun koşulları bakımından kayıp veya madde 17 paragraf 4'de öngörülen özel risklerin bir veya daha fazlasına atfedilebile bildiğini belirlediğin de, bunların bu nedenlerden ileri geldiği kabul edilir. Hak iddia eden kimse, kayıp veya zararın bu risklere kısmen veya tamamen bağlı olmadığını kanıtlamak hakkına sahiptir.
(3) Anormal bir noksanlık veya sandık yahut ta paketlerde bir kaybolma olduğunda, kayıp veya hasarın madde 17 paragraf 4 (a)' da belirtilen durumlarından ileri geldiği varsayımına dayanan hüküm uygulanmaz.
(4) Eğer taşıma malın sıcağa, soğuğa ısı derecesindeki değişmelere ve rutubete karşı koruyacak şekilde donatılmış taşıtlarla, yapılıyorsa, taşımacı madde 17 paragraf 4 (d)'deki avantajından faydalanmayı talep edemez. Ancak, bu tür donanım seçilmesi ve kullanılması ile ilgili olarak kendisine düşen önlemleri aldığını ve verilen özel talimata uyduğunu kanıtlarsa böyle bir istemde bulunabilir.Yukarıda gösterilen yasal düzenlemeler, yapılan açıklamalar, toplanan deliller ve yapılan yargılama ışığında somut olaya gelince ; davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalısı ----- arasında düzenlenn ---- numaralı 08.05.2019 başlangıç ve 08.05.2020 bitiş tarihli Nakliyat Abonman Sözleşmesi ve ---- no'lu Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı şirkete ait taşınan emtianın nakliyesi esnasında maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyana karşı teminat altına aldığını dosyada bulunan poliçelerler sabittir. Yine dava dışı sigortalıya ait ----- bulunan ---- unvanlı dava dışı satıcı şirket tarafından 20.09.2019 tarihli ve ---numaralı mal faturası tahtında satılan "otomobil parçaları" cinsi emtianın ---- Türkiye'ye taşınması sırasında hasar gördüğü ve işbu hasar nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından iki ayrı zamanda toplam 29.038.TL ödeme yapıldığı da ödeme dekontları ile temlik ve ibra belgesi ile sabittir. Davacı Sigorta şirketi tarafından işbu ödemelerin sorumlu gördüğü davalılardan tahsili için ----.İcra Dairesinin -----Esas sayılı dosyası üzerinden genel haciz yoluyla icra takibi başlatılmış ve ödeme emirlerine karşı yapılan itirazlar üzerine takip durdurulmuş ve yasal bir yıllık hak düşürücü süre içinde işbu davanın açıldığı görülmüştür. Mahkememizce açılan işbu dava üzerine taraf teşkili sağlanmış , ön inceleme duruşması icra edilerek uyuşmazlık belirlenmiş ve taraflarca gösterilen deliller ve getirtilmesi gereken bilgi ve belgeler celp edilmiştir. Mahkememizce, taşıma sırasında meydana gelen hasarın kimin sorumluluğunda olduğu ve sorumluluk miktarının tespiti halinde uyuşmazlığın çözüleceği anlaşılmakla ve taşıma sözleşmesi ilişkisi sabit görülmekle teknik bilgiye gerek duyulduğundan 6100 Sayılı HMK'nin 266 vd. kapsamında dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmasına karar verilmiş ve bu minvalde dosya uzman bir bilirkişiye tevdi edilmiştir. -----Bilirkişilik Bölge Kurulu listesinden resen seçilen Uluslararası Taşımacılık ve Sigorta alanında uzman Bilirkişi ---- tarafından hazırlanan 04.06.2022 tarihli raporda özetle; Davacının sigortalısına sigorta tazminatı ödemesine gerekçe olan olayda; dava dışı gönderici/satıcının sorumluluğunda olan taşınan ürünlere ait ambalaj olan ahşap sandık içindeki motor bloklarının sabitlemesinin, dosyaya sunulan fotoğraflardan görüldüğü üzere yeterli olmadığı, hasarın meydana gelmesinde sorumluluğu olmayan taşıyıcıların yüklemeye nezaret yükümlülüğünü yerine getirmediği bundan dolayı da müterafik kusuru olduğunun ileri sürülemeyeceği, CMR Konvansiyonu 17'nci madde 4.paragraf (b) fıkrasında da yer alan “hatalı ambalajlama ve/veya ambalaj sübuta ermesiyle davalı taşıyıcıların hasardan yetersizliği” nin varlığının sübuta ermesiyle davalı taşıyıcıların hasardan sorumlu tutulamayacağı, Davacı şirketin düzenlediği Abonman Sözleşmesinde yer alan şartlar gereği, meydana gelen hasarın teminat altında olamayacağı, davacının poliçe ile teminat altına alınmayan rizikonun meydan gelmesi sonucu yaptığı tazminat ödemesinin EX GRATIA hükmünde olacağı, davacı şirketin somut olaya bağlı olarak davalı taşıyıcılardan rücuen talep edebileceği tazminat alacağının bulunmadığı, bu nedenle davalı taşıyıcıların aleyhlerine başlatılan takibe vaki itirazlarının yerinde olacağı sonuç ve kanaatini bildirir rapor verilmiştir. Mahkememizce işbu rapor taraf vekillerine tebliğ edilerek vaki beyan ve itirazlar değerlendirilmiş ve bu kapsamda taşınan emtianın araç motor bloğu olduğu da değerlendirilerek bu kez aynı yöntemle makine mühendisi bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. Makine Mühendisi ---- düzenlediği 25.01.2023 tarihli raporda ise özetle; İşbu davanın konusu taşıma olayında meydana gelen motor bloğu emtiası hasarlarının, nakliye/taşıma sırasında kırılma olarak nitelendirilmesi gerektiği, ----yarım motor bloğunun fiziksel yapı ve özellikleri ve ambalajlama şekli dikkate alındığında, kamyon/tır ile nakliye/taşıması sırasında yolda olmadığı, ancak hangi aşamada olduğu belirlenememekle birlikte araçlara yükleme ve/veya boşaltma şeklinde tahliyesi, istiflemesi gibi herhangi bir elleçleme operasyonu aşamasında forklift kullanımı sırasında meydana geldiği, söz konusu hasarın emtianın bulunduğu paletin ve beraberinde her iki kasanın aynı anda devrilmesi ile meydana gelmiş olma ihtimalinin bulunmadığı, her iki emtianın da orijinal imalatçı ambalaj ve kasasında bulunduğu, ayrı ayrı ürün bazında ambalajlamanın işin niteliğine uygun olarak yapıldığı, taşımaya konu emtianın meydana gelen hasarının ambalajlama kaynaklı olmadığı, buna karşılık her iki ürünün tek palete çemberlenmesinin risk teşkil ettiği görüş ve kanaatine yönelik rapor verilmiştir. Mahkememizce işbu rapor da kuşkusuz taraf vekillerinin bilgilerine sunulmuş ve denetimi yapılmıştır. Bu kapsamda işbu rapor da gözetilerek önceki bilirkişiden ek rapor düzenlemesi istenmiştir. Bilirkişi -----19.09.2023 tarihli ek raporunda makine mühendisi bilirkişinin verdiği raporda değerlendirilmek suretiyle kök rapordaki görüşlerinde ısrar ettiği tespit edilmiştir. Nihayetinde 6100 sayılı HMK'nin 282.maddesi gereğince bilirkişi raporlarının takdiri hakime ait olup durmadan bilirkişi raporu alınmasının dosyaya bir katkı sağlamayacağı görüldüğünden yapılan itirazlar dinlenmemiş ve eldeki veriler ve deliller ile sonuca gidilmiştir. Öncelikle davalı -----fiil taşıyıcı olarak hasardan ve zarardan diğer akdi taşıyıcılar ile birlikte müteselsilen sorumlu olacağından pasif husumet ehliyetine yönelik resen gözetilecek itiraz niteliğindeki savunması yerinde görülmemiştir. (CMR,17/1,34,36) Somut olaya uygulanması gereken Karayolu ve Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi İle İlgili Anlaşma (CMR)’nin 17/1 nci maddesi uyarınca kural olarak taşıyıcı malları teslim aldığı andan teslim edilinceye kadar, bunların tamamen veya kısmen kaybından ve vuku bulacak hasardan mesul ise de, aynı Konvansiyonu’nun 17/4-b maddesinde, malın ambalajlanmaması veya hatalı ambalajlanmadan kaynaklanan hasardan taşıyıcının sorumlu tutulmayacağı, yine aynı Konvansiyon’un 17/4-c maddesinde de, malların gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından kamyona taşınması, yüklenmesi, istif edilmesi veya boşaltılması nedeniyle oluşan hasarlardan dolayı taşıyıcının sorumlu tutulmayacağı düzenleme konusu yapılmıştır. Bununla birlikte taşıma ilişkisinde ambalajlama, yükleme, boşaltma ve istifleme yükümlülüğünün taşıyıcıya verilmesine de engel bulunmamaktadır. CMR. 17. maddesinde yüklemenin kim tarafından yapılacağı ise düzenlememiştir. Buna karşılık 6102 sayılı TTK'nin 863. maddesinde; sözleşmeden durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça gönderenin eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda olduğu, taşıyıcının da ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. CMR. 17/4-c bendinde; "yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması" halinde taşımacının belirli koşullarda sorumlu olmayacağı belirtilmiştir. Bu hükümler birlikte değerlendirildiğinde; yüklemeden genel olarak gönderen sorumlu olup, yükleme gönderen tarafından yapıldığında, taşıyıcının, yükleme ve istiflemeyi denetlemekle veya eşyanın taşıma sırasında zarara uğramasına neden olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir. Ancak, salt yükleme ve istiflemenin aracın manevra kabiliyetine etkisi ile güvenli seyrini bozup bozmayacağını denetlemesi, açık hata varsa, bunu gönderene bildirmesi taşıyanın mesleki ve genel sorumluluğu gereğidir (-----Bölge Adliye Mahkemesi, ---- H.D., 18/12/2019 tarih, -----) Dosyada bulunan eksper raporundan ve fotoğraflardan da anlaşıldığı üzere taşınan malın özel yapım ahşap kasa içine konulduğu ,ahşap palet üzerine istiflendiği ve palete plastik çember ile sabitlendiği, her iki motorunda döküm gövdelerinin kulak kısımlarının kırıldığı tespit edilmiştir. Taşınan araç motor blokundan oluşan yükün parsiyel yük olarak taşındığı sabit olup ,taşınan yükün kapalı ahşap sandık içinde bulunduğundan taşıyıcının yükün içini açıp bakması beklenmediğinden varsa hatayı görmesi ve tahmin etmesi de mümkün değildir. Dolayısıyla olayda taşıyıcıya atfedilebilecek hiçbir kusur (müterafik kusur) yoktur. Taşımaya konu motor bloku emtiaların sadece bir poşet içinde ahşap kasaya alelade şekilde konulduğu, motorların zarar görmemesi için kenarlarındaki boşluğun koruyucu ambalaj malzemeleri ile doldurulup sıkıştırılmadığı, bu şekilde gönderilen ve yüklenen herhangi bir emtianın karayolu taşımacılığının niteliği ve fizik kuralları gereği yolda kasa içinde hareket ederek ahşap sandığa çarpıp olayda olduğu gibi kenarlarının kırılarak hasar görmesinin kuvvetle muhtemel olduğu açıktır. Her ne kadar davacı vekili hasarın palet ve forklift nedeniyle meydana geldiğini öne sürse de; yukarıdaki açıklamalar ve motorların ahşap sandık içinde bulunması karşısında ahşap sandık dışında buna ilişkin bir iz ve emare de bulunmadığından bu görüş yerinde görülmemiştir. Kaldi ki, ambalaj açılınca kutunun dağıldığını gösteren görüntüler bulunduğu da sigortalı alıcı firma tarafından yapılan iç yazışmalara yansımış ve fotoğraflanmıştır. (Bkz, Renkli Hasarlı Emtia/Motor Fotoğrafları, Ekspertiz raporu, ) Filhakika, göndericinin taşınan emtiayı basiretli bir tacirden beklenmeyecek ölçüde ağır kusurlu olarak kötü ambalajladığı, ne kötüsü hatta ahşap sandık içinde hiç ambalajlamadığı, göndericinin taşıma güvenliğine ilişkin sorumluluğunu gereği gibi yerine getirmediği, taşıyıcıların işbu ambalaj eksikliğini, taşımaya konu hasarlanan emtiaların araca kapalı ahşap sandıklar içinde yüklendiğinden fark ve tahmin etmesinin de mümkün olmadığı, olayda ambalaj yönünden gözle görülen ile görülemeyen arasında taşıyıcının tespit ve tayin edemeyeceği ölçüde bir uçurum bulunduğu, yüklemeye nezaret etmesinin sonuca bir etkisi de olmayacağı sonuç ve kanaatiyle; CMR 17/4-b,c maddeleri gereğince taşıyıcıların hasardan ve dolayısıyla davaya konu zarardan sorumlu tutulamayacakları sonuç ve kanaati hasıl olmuştur. Binaenaleyh, gerekçeli ve denetime açık olduğundan hüküm kurmaya yeterli ve elverişli görülerek benimsenen bilirkişi---- kök ve ek raporları da gözetilerek haklı ve yerinde olmayan davanın reddine karar verilmiştir. (AY, 9, 36, 138, 144, TMK,1/1, 2, 6, TTK,18/2, 863, 1472, İİK,67, CMR, 17/1,17/2,17/4,b,c.18,34,36, TBK, 52,74, HMK, 266 vd, 187, 190,198, 282,) Davalılar vekillerinin 2004 sayılı İİK'nin 67/2 maddesi gereğince kötüniyet tazminatına yönelik taleplerine gelince; hüküm sonucuna yapılan yargılama, bilirkişi raporları ve ispat kurallana göre ulaşılması yanında davacı sigorta şirketinin icra takibinin tamamıyla hak arama hürriyeti kapsamında kaldığı, davalıları ızrar kastıyla ve kötü niyetle takip yaptığına yönelik hiçbir veri ve delil bulunmadığı gibi, davalıların tazminat taleplerinin tamamen hukuki dayanaktan yoksun, soyut ve genel nitelikte olduğu tespit edilerek ayrı ayrı reddedilmiştir. (İİK,67/2)Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında 6100 Sayılı HMK'nin 332/1 maddesine göre, 323. maddesinde sayılan yargılama giderleri, aynı yasanın 326/1 maddesi gereğince aleyhinde hüküm verilen davacı sigorta şirketi üzerinde bırakılmıştır. Bu kapsamda Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. Maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına da karar verilmek suretiyle 6100 Sayılı HMK'nin 297/2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın her bir davalı yönünden ayrı ayrı REDDİNE,
2-)Davalıların, 2004 sayılı İİK'nin 67/II maddesi gereğince haksız ve kötü niyetli takip nedeniyle tüm tazminat taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE,
3-)Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 350,71 TL harcın mahsubuyla 80,86 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
5-)Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-)Davalılar kendilerini ayrı ayrı bir vekil ile temsil ettirdiğinden; Avukatlık Kanunu'nun 164/5 maddesine göre davalılar vekilleri için karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1, 3/2 (müteselsil sorumluluk esasında ret sebebi ortak olduğundan) maddeleri uyarınca reddedilen miktar üzerinen hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL nispi/maktu vekalet ücretinın davacıdan alınarak davalılara müştereken (1/3) verilmesine,
7-)Davalılar tarafından kendisini vekille temsil ettirmek dışında (HMK'nin 323/1/ğ) yapılmış başkaca bir yargılama gideri bulunmadığından işbu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-)6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avansın yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına, )
Dair, davacı vekilinin, davalı---- vekilinin, davalı ---- vekilinin yüzlerine karşı, davalı ----- vekilinin yokluğunda ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle;---- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.