İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/240 Esas 2024/308 Karar

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/240 Esas
KARAR NO:2024/308
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/04/2022
KARAR TARİHİ: 07/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı -------- arasında alüminyum profil ve kompozit bağlantı parçaları alım satımı konusunda görüşmeler yapıldığını, bu görüşmeler neticesinde davalı firma tarafından davacı firmaya------ numaralı teklif formları gönderildiğini, ----- kurunun 8.5392 TL olarak belirlendiğini ve toplam 480.000 TL tutarı bitene kadar bu fiyatların geçerli olacağı hususunda anlaşıldığını, teklif formlarında belirtilen ürünler ve fiyatları konusunda davalı firma ile mutabık kalan davacı firmanın, işbu ürünlerin ödemesi olarak davalı firmaya, her biri ---------- vade tarihli toplamda 5 adet çeki ödeme olarak verdiğini, taraflar arasındaki anlaşmada iş bu ödemelerin davalı tarafça alınması ile kurulduğunu, huzurda görülen davadaki ihtilafın, davalı yanın taraflar arasındaki anlaşmayı hiçbir sebep yok iken ------ tarihinde sonlandırdığını, davalı tarafça mailde belirtilen 4 aylık süre sınırının sözleşme kurulurken bildirilmediğini, daha önceki tarihlerde yapılan bağlantılarda 8 ay gibi bir süre içerisinde dahi bağlantı sözleşmesinin devam ettiği ve süre sınırı olmadığının her iki tarafın da kabulünde olduğunu, davalı yanın 4 ay sınırlamasına ilişkin hususu davacı bildirdiği tarihte zaten sözleşmenin kurulduğu tarihten 4 ay geçtikten sonra olduğunu, öyle ki sözleşme tarihi --- tarihi olup 4 ay sonrası ---- iken davalı yanın bu hususa ilişkin ilk bilgilendirmesi iş bu tarihten 6 gün sonrası olan ----- olduğunu, iş bu mailden sonra davacı şirket yetkilileri ile davalı şirket yetkilisi arasında görüşme yapılmak istenmiş ise de davalı şirket yetkilisinin Covid 19 salgın hastalığına yakalanması sebebiyle sağlıklı bir görüşme yapılamadığını, davalı şirket yetkilisi olan ---- ulaşamayan davacı şirket yetkilileri davalı şirket adına hareket eden ------ isimli kişiye ulaşmak istemiş ise de, davalı tarafın bu hususu bir güvensizlik olarak addederek davacı şirket ile aralarındaki bağlantı sözleşmesini ---- tarihinde haksız bir şekilde feshettiğini, taraflar arasında yapılan anlaşma tarihinden sonra -------- yaşanan emtia fiyatlarındaki fahiş artışlar sebebi ile sözleşmenin iptali halinde davalı taraf uhdesinde yaşanacak fahiş menfaat olduğunu, davalı taraf iş bu sözleşmenin iptali yoluna giderek davacı tarafa zarar ve kendi uhdesinde haksız menfaat yarattığını, davalı taraf haksız feshin nedenini ilk önce kendi tedarikçi firması ile yaşanan süre sorunlarını ve kısıtlamalarını ileri sürmüş sonrasında ise güven problemi yaşanmasını ileri sürdüğünü, davalı firmanın, sattığı ürünleri --------tedarik ettiğini, tedarikçi firmanın tüm bağlantılarını 4 ay içerisinde bitireceği gerekçesi ile davacı firmaya -------------- tarihinde sipariş güncellemesi yapılması gerektiği yönünde mail yolu ile bildirimde bulunduğunu, davacı ile davalı taraf arasında huzurda görülen iş bu davaya konu olan bağlantı sözleşmesinin önceki ticari ilişki döneminde defalarca uygulandığını, davacı firmanın davalı firmaya yaptığı ödemelerin günümüz reel para değeri karşısında değer kaybetmiş olması bir yana, akdedilen sözleşmeye duyduğu güven neticesinde kendi müşterileri ile yapmış olduğu anlaşmaların da nihayete ermemesi sonucunda bu işlerden gelecek kardan yoksun kalmış ve yüklü miktarda zararı da olduğunu beyan ederek, ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, davalı firma tarafından haksız ve tek taraflı olarak feshedilen sözleşme neticesinde davacı nezdinde oluşan zararın akdin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte şimdilik 100.000 TL zararın tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı def'ilerinin bulunduğunu, davacı tarafın, davalı şirketten talep edebileceği hiçbir hakkı olmamasına rağmen kısmi alacak davası açması olarak açmasında hukuki bir yarar bulunmadığını, sözleşmenin, tarafların isteklerini tam ve kesin olarak yansıtması gerektiğini, davacıların dava dilekçesinde sözleşmenin kurulduğuna yönelik delil olarak gösterdikleri, --------- tarihli teklif formlarının, genel olarak satılacak ürünlerin birim fiyatlarını göstermesi nedeniyle bir öneri değil ancak öneriye davet olarak kabul edilmesi gerektiğini, davacı tarafın, teklif formuna istinaden sipariş oluşturması ile birlikte taraflar arasında sözleşmenin esaslı unsurlarında anlaşılacak ve dolayısıyla sözleşmenin kurulması sonucunun doğacağını, ancak davacı tarafın, davalı şirketten satın almak istediği ürünleri kesin ve net bir şekilde somutlaştırmadığını, dolayısıyla tarafların sözleşmenin esaslı unsurlarında anlaşmadıklarını, tarafların beyanlarının her zaman öngörüldüğü şekilde birbirlerine uygunluk taşımadığını, davacı taraf ile davalı şirket yetkilisi arasında yapılan yazılı görüşmelerde ve sözlü sözleşmelerde bağlantı süresinin 4 ay olduğunun davacı tarafa iletildiğini, davacının, ilk teklif formunun gönderilmesinden önce de bağlantı süresinin 4 ay olduğunu bildiğini, davacı taraf yetkilileri ile --------- görüşme yapıldığını ve şirket yetkililerine 4 aylık süre içerisinde sipariş oluşturmaları gerektiğinin ve herhangi bir sipariş oluşturmamaları nedeniyle sözleşmenin kurulmamış olduğunun açık bir şekilde yeniden hatırlatıldığını, davacının bu süreç içerisinde dahi sipariş oluşturmaktan imtina ettiğini, ayrıca bağlantıların iptal edileceğinin bildirilmesi durumunda dahi davalı şirketten teslimini talep ettikleri ürünleri belirtmediklerini, gönderilen ihtamamede de hangi üründen ne kadar alındığı hangi malların teslimini istediklerini belirtilmediğini, dolayısıyla esaslı unsurlarda anlaşma olmaması nedeniyle kurulmuş bir sözleşmenin de mevcut olmadığını beyan ederek, davacının haksız davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili --- ıslah dilekçesinde özetle; -------- bilirkişi raporu ile müvekkili şirketin, davalı şirket tarafından sözleşmenin tek taraflı feshi nedeniyle uğramış olduğu zararın 1.135.464,96 TL olarak tespit edildiğini, toplam 100.000 TL olan dava değerinin bilirkişi raporu doğrultusunda 1.035.464,96 TL artırılarak müddeabihin toplamda 1.135.464,96 TL'ye çıkartıldığını, 1.135.464,96 TL'nin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili ıslaha karşı sunduğu beyan dilekçesinde özetle; Davacının ıslah talebine karşı zaman aşımı itirazları olduğunu, ıslahı kabul etmediklerini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.----- yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır----- yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
Dava dışı ---- yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.Borçlar hukuku alanında uzmanlığı bulunan sözleşme yorum ve denetim uzmanı ile mali müşavir bilirkişi heyet raporu dosyaya sunulmuştur. Borçlar hukuku alanında uzmanlığı bulunan sözleşme yorum ve denetim uzmanı ile alüminyum sektöründe uzmanlığı bulunan hesap bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:Dava, taraflar arasındaki ticari ilişkiye bağlı olarak sözleşme akdedilip akdedilmediği, şayet akdedilmiş ise sözleşme uyarınca tarafların edimlerini eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği, sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı, sonuç olarak davacının davalıdan "şimdilik" kaydıyla 100.000,00 TL maddi tazminat alacağı olup olmadığına dair açılmış alacak davasıdır.
Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraflarca dosyaya sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir.Dosyada, davacı vekilinin ihtiyati haciz talebi ara kararla değerlendirilmiştir.Dosyada, davalı vekilinin zaman aşımı itirazı ön inceleme duruşmasında değerlendirilmiş, davanın süresinde açıldığı kabulüyle yargılamaya devam olunmuştur.Dosya, borçlar hukuku alanında uzmanlığı bulunan sözleşme yorum ve denetim uzmanı ile mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; 17.11.2022 tarihli rapora göre, dosyadaki bilgi, belge, taraflar arasında akdedilen sözleşme ışığında, davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu ve lehine delil teşkil ettiği, davacının ticari defterlerinin ---- olmasından dolayı defterlerinin incelenemediği, davacının davalıya ---- tarihinde her biri ----adet çek olmak üzere toplam ---- teslim ettiği, ---- davalı adına ---- karşılığı, profil bağlantısına ait birim fiyat ve detayların paylaşıldığı, ---- davalı adına ----- karşılığı kompozit bağlantısına ait birim fiyat ve detayların paylaşıldığı, iki maildeki profil ve kompozit bağlantı miktarının toplam 1.317.000 TL olduğu ve bu miktarın davacıya teslim edilen çek miktarı tutarı ile aynı olduğu, davacının davalıya çekleri teslim ederek yaptığı icaba karşılık, davalının ------ tarihli kabulleri ile taraflar arasında ardı ardına teslimli satım sözleşmesi kurulduğu, taraflar arasındaki ardı ardına satım sözleşmesinin belirlenebilir ihtiyaca binaen sözleşme bedelinin sipariş edilmesi ile sonlanacak bir sözleşme olarak kurulduğu, sözleşmenin belli bir sürenin geçmesiyle sona ereceğine dair dosya içerisinde bir belge olmadığı, bu bakımdan taraflar arasındaki sözleşmenin bağlantıdan itibaren 4 ay geçmesine dayanarak sona erdirilmesinin haksız olacağı, davalının sözleşmeyi haksız olarak sona erdirmesi sebebiyle davacının müspet zarar kapsamındaki yoksun kalınan karını davalıdan talep edebileceği, davacının vermiş olduğu çekler ve davalının sunmuş olduğu fiyat teklifine göre, davacının her biri ----- çeşit kompozit alabileceği, ilgili mallar piyasada fiyatı bulunabilen mallar olduğundan, aynı miktar malın sözleşmenin sona erdirildiği ---- sözleşme bedelinden daha fazlaya satın alınması halinde aradaki farkın davacının zararını oluşturacağı, alüminyum sektöründe bir uzmanlıkları bulunmadığından ilgili hesaplamanın nihai olarak yapılamadığı rapor edilmiştir.Dosya kapsamı ve taraf vekillerinin rapora karşı beyanları da değerlendirilerek, dava dışı ------- müzekkere yazılmasına karar verilerek, dosya, önceki bilirkişilerden farklı borçlar hukuku alanında uzmanlığı bulunan sözleşme yorum ve denetim uzmanı ile alüminyum sektöründe uzmanlığı bulunan hesap bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, ---- tarihli rapora göre, doktrinde ve --- kararlarında --------; müspet -------; sözleşmenin, hiç veya gereği gibi yahut vadesinde yerine getirilmemesinden kaynaklanan zarar ya da alacaklının, ifaya olan çıkarının veya beklentisinin gerçekleşmemesi sebebiyle uğradığı zarar olarak tanımlanabildiği, başka bir anlatımla, alacaklının mal varlığının mevcut durumu ile sözleşmenin tam ve gereği gibi yerine getirilmiş olsaydı ulaşacağı durum arasındaki farkın müspet zarar olduğu, kural olarak, aktifte meydana gelmesi beklenen artış olduğu, dava konusu olayda, taraflar arasında karşılıklı borç doğuran bir sözleşmenin kurulduğu, davacının sözleşme kapsamında kendi edimini ifa ettiği, çek verdiği ve bedellerini ödediği, davalının ise öngörülen ürünleri teslimden imtina ederek tek taraflı olarak sözleşmeyi feshettiği, sözleşmenin feshi nedeniyle de davacının kur ve malzeme fiyatlarındaki artışlar nedeniyle zarara uğradığı, davacının, keşide etmiş olduğu -------- ihtarnameyle davalıya edimini ifa etmesi için 7 gün süre verdiği (sözleşmeden dönmeyerek edimin ifasını talep ettiği); davalın ise ifa talebini kabul etmediği ve cevabi ihtarname keşide ettiği, Mahkemece davacının davasında haklı bulunması halinde, ihtarnamenin tebliğini müteakip 7 günün geçmesi ile davalının temerrüde uğramış olacağı, sözleşmenin tek taraflı feshedildiği, ------ tarihinde serbest piyasada bu malzemelerin fiyatları dövizdeki kur farkı ve dünya ekonomisindeki enflasyonlardan dolayı fiyatların arttığı, davacının, profiller için ----- sözleşmenin feshinden doğan zararı olduğu, rapor edilmiştir.Davacı vekili, bilirkişi raporu doğrultusunda ---- tarihli talep artırım dilekçesi ile ---- fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Her ne kadar dava ıslah edilmiş ise de, aynı zamanda davalı tarafça rapora itiraz da edildiğinden, rapora itirazların değerlendirilmesi amacıyla 2. bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış, itirazlar irdelenerek sunulan ek rapora göre, bilirkişi heyetinin ek rapordaki görüş ve kanaatinin kök rapordaki ile aynı olduğu görülmüştür.
Mahkememizce aldırılan bilirkişi kök ve ek raporlarının bu yönleriyle hükme esas alınmaya uygun, gerekçeli ve denetlenebilir bulunması sebebiyle yeniden rapor alınması cihetine gidilmeyerek, davalının sözleşmeyi haksız feshine bağlı olarak, davacının tazminat alacağının gündeme geldiği ve bundan sorumlu tutulması gerektiği kanaatinin Mahkememizde hasıl olduğu, davacının usulüne uygun ıslah yaptığı, her ne kadar talep artırımından sonra da davalı vekili tarafından zaman aşımı def'inde bulunulmuş ise de, Mahkememizce yapılan hukuki tavsife bağlı olarak, maddi tazminat kalemlerinin vasfı sebebiyle zaman aşımının gerçekleşmediği, taraflar arasındaki işin ticari iş olması sebebiyle 3095 sayılı kanun uyarınca avans faizinin talep edilebileceği, yine her ne kadar, davacı tarafından fesih tarihinden itibaren faiz işletilmesi talep edilmiş ise de, davacının 13.01.2022 tarihinde çektiği ihtarnamenin tebliğine ilişkin dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı ancak, davalı tarafın 26.01.2022 tarihinde karşı ihtarname çekmesine bağlı olarak, en geç bu tarihte davacı tarafın çektiği ihtarnameyi öğrenmiş olduğu maddi gerçekliğine bağlı olarak temerrüdün bu tarihte gerçekleştiği tespitiyle beraber, sonuç olarak davacının davasının kabulü ile, toplam 1.135.464,96 TL'nin, 26.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, toplam 1.135.464,96 TL'nin, 26.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 77.563,61 TL harçtan, peşin alınan 1.707,75 TL ile ıslah harcı olarak alınan 17.683,15 TL harcın toplamı olan 19.390,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 58.172,71 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan peşin alınan 1.707,75 TL ile ıslah harcı olarak alınan 17.683,15 TL harcın toplamı olan 19.390,9 TL harç gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 161,75 TL posta masrafı olmak üzere toplam 22.552,65 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca ----- bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca
154.901,15 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Karar kesinleştiğinde varsa bakiye gider avansının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ----İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. E-duruşmaya son verildi. 07/05/2024