T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/854
KARAR NO: 2024/568
DAVA: Yabancı Tahkim Kararının Tenfizi
DAVA TARİHİ: 10/11/2022
KARAR TARİHİ: 11/09/2024
Tarafları yukarıda belirtilen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile; dilekçede açıklanan taraflar arasındaki ticari ilişkiye bağlı olarak doğan alacak hakkında ---- Ticaret - Sanayi Odası nezdindeki Tahkim Mahkemesinin 19/07/2022 tarih ve ----- sayılı kararın tanınmasına ve tenfizine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Davacı vekili duruşmada da dilekçesini tekrar etmiştir.
Davalı -----. vekili tarafından ibraz edilen ve duruşmada tekrar edilen cevap dilekçesinde taraflar arasındaki sözleşmedeki hükümlere göre sözleşme süresine eklenmesi gereken süre nedeniyle sürenin henüz dolmadığı aşamada tahkim yoluna başvurulduğu, tahkim hakkı doğmadan tahkim davası açıldığı ve usulüne uygun tebligat yapılmadan, savunma hakkı gözetilmeden tahkimin sonuçlandırılmış olduğu ileri sürülerek MÖHUK madde 62 (b), (ç), (d) bendi gereği tenfiz şartlarının gerçekleşmediği ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesi istenmiştir.
Davalı---- adına çıkarılan davetiyenin bila tebliğ iade edilmesi üzerine başlıkta belirtilen ticaret sicilindeki adresine çıkarılan davetiyenin de bila tebliğ iade edilmesi sonucu şartları gerçekleşen Tebligat Kanununun 35. Maddesi gereğince tebligat yapıldığı halde bu davalı taraftan gelen olmamış ve cevap verilmemiştir.
Davacı vekili ön inceleme duruşmasında dava dilekçesini aynen tekrar etmiş olup, engel bir dava şartı bulunmadığı belirlendikten sonra yapılan ön inceleme sonucu tahkikata geçilmiş olup, temin edilen dosya kapsamına uygun ve Mahkememizce de yeterli görülen 09/07/2024 tarihli raporun gerekli-yeterli kısımları:
"...
TAHKİM İLE İLGİLİ ---- MEVZUATI
- ---- ULUSLARARSI TİCARİ TAHKİM KANUNUN
(05.08.1988 tarih ve --- sayılı -- ---, Değişiklik 2.11.1993 tarih ve --- sayılı --- , Değişiklik ----sayılı ve 26.05.1998 tarihli ----, Değişiklik- --- ve 17.04.2011 tarihli ---, Değişiklik ---- sayılı ve 07.05.2022 tarihli ----, değişiklik ----- sayılı ve 01.11.2002 tarihli --- , Değişiklik ----- sayılı ve 20.07.2007 tarihli ----, değişiklik ---- sayılı ve 24.01.2017 tarihli ----)
Madde 7 : (1) Tahkim sözleşmesi, tarafların sözleşmeye dayalı veya sözleşme dışı aralarında doğan veya doğabilecek her türlü uyuşmazlığı tahkime götürme yükümlülüğüdür. Bu, taraflar arasındaki sözleşmede düzenlenebileceği gibi, ayrı bir tahkim şartı sözleşmesi de olabilir.
(2) Tahkim anlaşmasının yazılı olması gerekir. Tarafların imzaladığı bir belgede veya karşılıklı olarak mektup, teleks, telgraf veya diğer iletişim araçlarıyla yapılmışsa, anlaşmanın yazılı olduğu kabul edilir.Madde. 12. (1) Taraflar, tahkim mahkemesinin oluşmasına (Hakem seçimine) ilişkin usulü belirleyebilirler
(2) Hakem seçimine ilişkin bir usul taraflarca belirlenmemişse,
1.Tahkim mahkemesi üç hakemden oluşuyorsa, taraflardan her biri bir hakem, iki hakem de üçüncü hakemi belirler;
2.Taraflardan biri , kendisine gönderilen tebligatı tarihinden 30 gün süre içinde bir hakem belirlemezse, veya seçilen iki hakem 30 gün içinde 3'cü hakemi belirlemezlerse, ---- Ticaret ve Sanayi Odası başkanı tarafından belirlenir.
Madde 38. Tahkim kararı kesindir ve anlaşmazlığa son verir.
Madde 41. (3) Hakem tarafından imzalanan karar, taraflara tebliğ edilir. Karar, Taraflardan birine tebliğ edilmesi ile ilan edilmiş sayılır. Taraflardan birine tebliğ ile karar, yürürlük kazanır ve tarafları bağlar ve icra edilebilir güce gelir.
- ---- TİCARET VE SANAYİ ODASI TAHKİM MAHKEMESİ YÖNETMELİĞİ - (-----resmi web sitesinden)Dava dilekçesi sonrası işler- Madde 9. (1) İddiayı aldıktan ve tahkim ücreti ile masraf depozitosunu yatırdıktan sonra Mahkeme Sekretaryası, davalıya bunun bir kopyasını ekleriyle birlikte hakem listesini göndererek bu durumu bildirir.
(2)Aynı zamanda Sekretarya, davalıya, iddianın bir kopyasım aldıktan sonra 30 gün içinde ilgili delillerle desteklenen cevabını sunabileceğini bildirir. Merkezi veya ikametgahı ülkede bulunan taraflar arasındaki davalarda cevap süresi 15 gündür. Davalının talebi üzerine, belirtilen süreler mahkeme başkam tarafından uzatılabilir.
(3)Davalı, aym süre içinde seçtiği hakemin adım veya atanmasını Tahkim Divanı Başkanına bildirmek zorundadır.
(4)Davalı, iddiasına ilişkin uyuşmazlığın Tahkim Divanının görev alanına girmesi halinde karşı dava veya mahsup itirazında bulunabilir. Karşı davanın en geç ilk açık oturum sonuna kadar sunulması gerekir ve buna 5 inci madde hükümleri uygulanır. Takas itirazı daha sonra da yapılabilir.
(5)Cevap verilmemesi iddianın kabul edildiği anlamına gelmez.
Belgelerin gönderilmesi ve sunulması - Madde 11. (1) Mahkeme sekretaryası, taraflara kendileriyle ilgili tüm belgeleri, tebliğleri ve celpleri kendileri tarafından belirlenen adreslere veya usulüne uygun olarak yetkili temsilcilerinin adreslerine gönderir.
(2)/Değişiklik. 12.1.2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere/ İddia, iddiaya verilen cevap, tahkim karan ve tespitler, hizmeti veya hizmet girişimini davaya uygun bir belge ile belgeleyen lisanslı posta hizmeti işletmecileri aracılığıyla taraflara gönderilir.
(3)Yukarıda belirtilen belgelerin tümü, makbuz karşılığında tarafa veya temsilcisine bizzat teslim edilebilir.
(4)(Değişiklik : 1.12.2019 tarihinden itibaren geçerlidir) Davanın tarafları, talepte veya talebe verilen yanıtta, önceki paragraflarda belirtilen belgelerin gönderilmesi gereken bir elektronik adres belirtir. Eksiklik durumunda, taraf daha sonra bir e-posta adresi belirtebilir. Davanın taraflarından birinin talebi üzerine Sekretarya, 1. cümle kapsamındaki belgelerin gönderilebileceği ücretsiz bir elektronik adres sağlar. Gönderim, tarih atıp imzalayan ve ekleyen bir Sekreterlik çalışanı tarafından onaylanır, durumda elektronik mesajın bir kopyası. Aym koşullar altında, taraflar ve uzmanlar her türlü beyanı, savunmayı, sonucu ve diğerlerini Tahkim Mahkemesine gönderebilirler.
Evrakların, mahkeme celplerinin ve mesajların alınması- Madde 12. (1) Alıcının kayıtlı işyeri, ikametgahı, olağan meskeni veya posta adresi dikkatli bir arama sonucunda bulunamadığı takdirde, evraklar, mesajlar veya celpler bilinen son kayıtlı işyerine, ikametgahına veya olağan meskenine gönderildiğinde alınmış sayılacaktır.
Hakem seçimi - Madde 14 - Hakem heyeti 3 kişiden oluşursa, her taraf bir hakem seçer, bu iki hakem de 3'cü hakemi seçer. ... Taraflardan biri yabancı ise, hakem seçme süresi 30 gündür.
Duruşmaya Celp - Madde 22. (1) Taraflara, duruşmanın yapılacağı yer ve zamanı belirten celp gönderilir. Davet ve tebligatlar, her bir tarafın hazırlık yapması ve duruşmaya katılması için en az 30 gün süreye sahip olacak şekilde yapılmalıdır. Merkezi veya ikametgahı ülkede bulunan taraflar arasındaki davalarda bu süre 15 günden az olamaz.Duruşmaya katılmama - Madde 25. (1) (değiş., 1.1.2017 tarihinden itibaren geçerlidir) Tahkim oturumunun zamanı ve yeri konusunda usulüne uygun olarak bildirilen taraf, duruşmaya katılmaması davanın ertelenmesi için gerekçe değildir. Bu ancak, katılmayan tarafın, erteleme talebiyle birlikte delil sunmuş olduğu geçerli sebeplerden dolayı erteleme talebinde bulunması durumunda yapılabilir.
Kanıt- Madde 29. (1) Taraflardan her biri, iddiasını veya itirazım dayandırdığı koşullan kanıtlamak zorundadır.
Kanıt toplamak- Madde 30. (1). Taraflara, resen toplanan deliller zamanında bildirilir ve görüş almak ve karşı delil sunmak için uygun bir süre verilir.
Uygulanacak hukuk (yasa)- Madde 36. (1) Karar organı, taraflarca seçilen hukuku uygular. Aksi kararlaştınlmadıkça, hukuk seçimi kanunlar ihtilafı kurallarına değil maddi hukuka uygulanır.
TAHKİM KARARI
Davaya konu Tahkim karan incelendiğinde, iki kısımdan oluşmaktadır- Karar ve Gerekçeler kısmı. Gerekçeler kısmında:
1. maddede Ahval Kısmı başlığında altında, Tarafların Görüşleri (Iddiaları) ayrıntılı bir şekilde yazılmıştır.
2'ci bentte Deliller başlığında; taraflann dilekçeleri, beyanlan, davacı tanık beyanlan ve ibraz edilen yazılı deliller olduğu belirtilmiştir.
3'cü bentte Tahkim Mahkemesinin yetki alanı irdelenmiş. Tahkim Mahkemesinin yetkisini ---- Uluslararası Ticaret Tahkim Kanunu ve Tahkim Mahkemesi Yönetmeliğinden aldığını yazmış
4. Bentte ise Tahkim Heyetinin belirlenme sürecini yazmıştır.
5 Bennet ise Davanın Görüşülmesi başlığı ile yargılama sürecine ilişkin açıklamalar bulunmaktadır. "2 açık tahkim duruşması gerçekleştirildi. Davacı Avukat tarafından temsil edildi. Kendilerine temsilci göndermelerinin tavsiye edilmiş olmasına ve video görüntülü bağlantı aracılığı ile mesafeden katılmaları imkanının önerilmiş olmasına rağmen davalılar temsilci göndermedi. Birinci davalı dava esnasında e-mail üzerinden aktif şekilde beyanlarda bulundu ve dava mahiyeti konusunda bir tek şirket müdürü aracılığı ile katıldı. İkinci davalı celp edilmesi sıkıntılıydı. ...Evraklardan ve TC Ticaret Sicilinin internet sitesinden hükmen yapılan incelemeden görüldüğü gibi ---- şirketinin resmi adresi ----- şehrindeki adresidir. Sözleşmede belirtilen ---- şehrindeki adrese de dava dilekçesi ve duruşma celpnamesi gönderilmesi için teşebbüste bulunuldu... Dava belgeleri ve celpnameler kayıt adresine ve davacı tarafından sunulan elektronik adrese gönderildi. Çoğu zaman gönderilen paketler alıcının teslimat anında adreste bulunmadığı notu düşülerek hiç alınmamış halde geri döndü. Fiilen iki yazı tebliğ edilmiştir-yukarıda mezkur hakem seçimine ilişkin yazı ve---- kurye şirketi aracılıyla gönderilen ikinci açık duruşmaya ilişkin celpname. Dava belgelerinin teslim alınması ---- tarafından 7.3.2022 tarihinde müdürüne yönlendirilen, ---- müdürü tarafından gönderilen ve pelet presiyle ilgili ---- Ticaret Odasından posta üzerinden ve elektronik posta üzerinden yazılar alındığını özellikle belirtilen elektronik posta yazısıyla da teyit edilmiştir. Bu hususlara dayanarak karar verici tahkim heyeti ikinci davalının davanın gidişatı hakkında fiilen bilgilendirilmesi için yeterli gayretin sarf edildiğini düşündüğünü kabul etti ve işbu yazıyla teyit etmektedir. Dava belgelerinin bir kısmı fiilen teslim alınmıştır, davalının ---- şehrinde kayıtlı merkezine gönderilen bir diğer kısmının ise tebliğ edilmesi için teşebbüste bulunulduğuna dair yazılı veriler mevcuttur. Bu durumda ---- ...Tahkim Mahkemesi Yönetmeliğinin 12. Maddesinin 1 fıkrasının uygulanması gerekir.Aynı şekilde, tahkim davasının ---- dilinde yapılıyor olmasına rağmen (dava konusu sözleşmenin 93 Maddesi) karar verici organın iletişim kolaylaştırılması amacıyla davalılarla yazışmaların îngilizceye tercüme edilmesi konusunda Tahkim Mahkemesi Sekretaryasına talimat verildiğinin belirtilmesi gerekir."
IIMadde İhtilafların mahiyeti üzerine başlığı ile
1.Dava dilekçesine ilişkin bilgiler ve talepler, deliller ve gelişmeler açıklanmış
2.Ayrı taleplere ilişkin olarak da dava dilekçesinde her bir talep ayrı ayrı irdelenmiş, bir kısım taleplerin kabulüne bir kısım taleplerin reddi gerektiği bildirilmiş, COVİD salgım ve mücbir sebep durumu irdelenmiş, sözleşmelerdeki hükümler ile sözleşmenin uygulanması, çıkan arızalar, tarafların tutumları ve olaylar dikkate alınmış, yeni pelet presinin alınması ve buna ilişkin zarar tazminatı irdelenmiş, ve kararın gerekçesi açıklanmıştır
IIIMadde ise Masraflar başlığı ile Davacının 7.177,90 Leva yargılama masrafının talep etme hakkına sahip olduğu yazılmıştır
Tahkim Mahkemesinin KARAR kısmında,
- Sözleşme ile kararlaştırılan 42.306 avro tutarındaki gecikme cezasının ve tesis için parça alımından kaynaklı 1.650 avro tutarlarının davalı şirketler tarafından müteselsil olarak davacıya ödemesine hükmedilmiş, davacımn 15.840 avro talebinin reddine karar verilmiştir. Kararın kesin ve zorunlu olduğu kayda alınmıştır
TÜRK TİCARET KANUNU VE MÖHÜK
TTK m.18/11' ye göre, "Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi gerekir"
YARGITAY ---- HUKUK DAİRESİ
------" Aynı yasanın 20/2 maddesinde de her tacirin ticaretine ait faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. Basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümü aslında objektif bir özen ölçüsü getirmekte ve tacirin ticari işletmesiyle ilgili faaliyetlerinde kendi yetenek ve imkanlarına göre ondan beklenebilecek özeni değil, aynı ticaret dalında faaliyet gösteren tedbirli öngöriilü bir tacirden beklenen özenin gösterilmesinin gerekli olduğu kabul edilmektedir. Gerekli tedbirleri almadan sözleşme yapan ve borç altına giren tacirin alabileceği tedbirlerle önleyebileceği bir imkansızlığa dayanması kabul edilebilecek bir durum değildir. Ülkemizde 1958 yılından beri devalüasyonlar ilan edilmekte sık sık para ayarlamaları yapılmakta, Türk Parasının değeri dolar ve diğer yabancı paralar karşısında düşürülmektedir. Ülkemizdeki istikrarsız ekonomik durum tacir olan davacı tarafından tahmin olunabilecek bir keyfiyettir. Somut olayda uyarlamanın koşullarından olan "öngörülmezlik" şartının da oluşmadığı kabul edilmelidir."MÖHÜK - Tanıma ve tenfiz hükümleri kapsamında: Türk mahkemelerinde görülen yabancı unsurlu bir mahkeme kararının tenfizi davasında hâkimin gözetmesi gereken koşullar MÖHUK'ta bulunmakla birlikte esasa ilişkin bir inceleme yapılıp yapılmayacağı hususunda ;Türk hukuku bakımından revizyon yasağı kabul edildiğinden Türk mahkemeleri önüne gelen yabancı unsurlu bir uyuşmazlığa ilişkin tanıma ve tenfiz yalnızca kanunda belirtilen şartların varlığının incelenmesi yoluyla yapılacak olup hâkimin takdir yetkisi ya da ek koşullar getirmesi söz konusu olmayacaktır. Bu kapsamda davaya konu Tahkim kararının esası yönünden irdelenmesi söz konusu olmayacak, zaten tarafların da bu yönde bir iddiası bulunmamaktadır.MÖHUK m.50 ve devamı hükümleri dikkate alındığında ön şartlar bakımından MÖHUK m.50 uyarınca öncelikle yabancı bir mahkeme kararının verilmiş olması ve bu kararın kesinleşmiş olması gerekmektedir. Esas şartlar bakmamdan ise MÖHUK m.54 dikkate alınmaktadır. Madde hükmü incelendiğinde esas şartlar şu şekildedir: Karşılıklılık (yalnızca tenfizde), ilamın Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması, kamu düzenine açıkça aykırılık bulunmaması ve davalının savunma haklarına riayet edilmiş olması.
DEĞERLENDİRME
Dosya incelendiğinde, dava dilekçesi ekinde tenfizi istenen tahkim kararının ---- dilinde ıslak imza ve mühürlü aslım sunmuş, yine ---- Noterliği ----- yevmiye numaralı ve 02.11.2022 tarihli yeminli tercümesi ile tahkim kararının Türkçe çevirisi de eklenmiş.
Tahkim şartı, taraflar arasında imzalanan ek sözleşmenin 15 maddesinde kabul edilmiştir. Buna göre ---- Ticaret ve Sanayi Odası Tahkim Mahkemesi yetkili kılınmış, uygulanacak hukuk ----- hukuku olarak belirlenmiş ve tahkim dili ---- olacağı kararlaştırılmıştır.
Hakem kararında, davalı --- şirketinin adresi ---- olarak kayda alınmıştır.
---- Tahkim mevzuatı gereği dava açılmasını müteakip, Tahkim heyeti davayı davalılara tebliğ etmiş olduğu kararda yazılmış ve ---- şirketine tebligat konusunda zorluk çektiklerini de kayda almıştır. Tahkim kararının 4 bendinde, ----- şirketine tebligat süreçleri ayrıntılı yazılmıştırHakem heyetinin 5 bendinde- Davanın görüşülmesi - davalılara duruşmaya katılım sağlamaları, kolaylık açısından video görüntülü katılım sağlayabileceklerini, temsilci göndermeleri önerilmiş ise de, davalılar duruşmaya katılmamış. ---- şirketi, mail yazışmaları ile sürece katıldığı, ---- hiç katılmadığı yazılmıştır. Devamında ; --- adresinin ----- olduğu, bu adrese tebligat gönderildiği, ancak iade geldiği, dosyada bulunan ---- adresine de tebligat gönderildiği ve oradan da iade olduğu, Hakem seçimi daveti ve duruşma daveti olacak şekilde iki tebligat çıkartıldığı, tebligatların ---- kurye şirketi aracılığı ile gönderildiği, elektonik postalarını kabul ettiğini ve bu tahkim sürecinden haberdar olduğunu 07.03.2022 tarihli ---- şirketine gönderilen mail ile de teyit edildiğini, tebligat için Hakem heyetinin gerekli gayreti gösterdiğini, buna rağmen ----şirketi Tahkim sürecine katılmadığım, bu durumda Tahkim Yönetmeliğinin 12/1 maddesi işletileceği yazılmıştır. (Evrakların, mahkeme celplerinin ve mesajların alınması- Madde 12. (1) Alıcının kayıtlı işyeri, ikametgahı, olağan meskeni veya posta adresi dikkatli bir arama sonucunda bulunamadığı takdirde, evraklar, mesajlar veya celpler bilinen son kayıtlı işyerine, ikametgahına veya olağan meskenine gönderildiğinde alınmış sayılacaktır.)İşbu dosya incelendiğinde, davalı ---- şirketine ---- adreslerine tebligatların iade geldiği, Tebligat Kanunu 21 md kapsamında ---- adresine çıkartılan ikinci tebligat sonrasında davalı davaya katıldığı anlaşılmıştır. Hem Tahkim sürecinde hem de tanıma ve tenfiz davasmda davalı ----- şirketine tebligat yapılmasında zorluk yaşandığı, şirketin tebligatları teslim alma konusunda kopukluğu olduğu, adresine gelen tebligatları alabilir halde tutması kendisinin sorumluluğunda olduğu dikkate alındığında, Tahkim sürecine katılamama ve haberdar edilmeme itirazları yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Tahkim mahkemesinin her iki davalıya kolaylık sağlamayı ve katılımı teşvik ettiği hükümde yazılı olup davalıların bu yöndeki itirazları dayanaksız kaldığı görüşü hasıl olmuştur---- şirketinin, ek sözleşmeyi ve tahkim şartım, kalan alacağını tahsil etme zannıyla imzaladığı, tahkim kararının döviz artışları nedeniyle kamu düzenine aykırı olduğu iddiaları, TTK Basiretli tacir ilesine ve bu konudaki Yargıtay kararlarına uymadığından, dikkate alınması söz konusu olamayacağı kanaati hasıl olmuştur.----- şirketinin, mücbir sebep ve ek teminat ile ilgili iddia ve itirazları, yargılamanın esasına ilişkin olduğu, keza mücbir sebep ile ilgili itirazlara Tahkim Mahkemesi gerekçeli kararında ayrıntılı değindiğinden, bu itirazların bu davada değerlendirilmesi mümkün olmadığı kanaati hasıl olmuştur.
Davalıların, sözleşme kapsamında tazminat öncesi ekspertiz raporu alınması gerektiği ve bu zorunluluğa uyulmadığı yönündeki itirazın esasa ilişkin olup, bu davada gündeme alınması söz konusu olmayacağı kanaatindeyim. Keza davalı ----- şirketi, benzer iddiaları Tahkim Mahkemesine de sunmuş ve yargılama aşamasında Tahkim mahkemesi bu iddiaları değerlendirmiştir.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda arz ve izah edildiği üzere, ---- Ticaret Sanayi Odası nezdindeki Tahkim Mahkemesinin 19.07.2022 tarih ve ----- sayılı karârının MOHUK, TTK ve ilgili mevzuat kapsamında tanınması ve tenfızine bir engel olmadığı, yukarıda ayrıntılı yer alan mevzuat ve süreçlere ilişkin gerekçeler kapsamında Tahkim Kararının ----- mevzuatına uygun verildiği ve tanıma ve tenfize uygun olduğu kanaat ve görüşümü sayın Mahkemeye sunarım...."şeklinde olup yukarıya aynen aktarılmıştır.
Davacı vekili tarafından rapora karşı beyanda bulunmak suretiyle karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ---- Temsilcisi tarafından ----- Hukuk Mahkemeleri ön büro aracılığıyla gönderilen dilekçe ile rapora itiraz edilerek savunma hakkının ihlal edildiği tahkim sürecinde sadece davacının iddialarının esas alındığı ileri sürülerek ve ---- Tahkim Komisyonundan görüş sorulması talep edilerek davanın reddine karar verilmesi istenmiştir.Davalı ---- vekili tarafından ibraz edilen itiraz dilekçesi ile müvekkiline usulüne uygun tebligat yapılmadığı, savunma hakkının gözetilmediği, tenfiz şartlarının gerçekleşmediği ileri sürülerek ve ----- Barosu Tahkim Komisyonuna görüş sorulması talep edilerek davanın reddine karar verilmesi istenmiştir.
Temin edilen rapor, itirazların mahiyeti, davanın niteliği ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ---- Barosu Tahkim Komisyonuna müzekkere yazılıp görüş sorulmasına gerek olmadığı ve itirazlar yönünden yapılması gereken bir tahkikat işlemi olmadığı sonucuna varılarak tahkikat bitirilmek suretiyle son duruşmada hazır olan vekillerin son beyanları alındıktan sonra aşağıdaki şekilde yargılama bitirilmiştir.
Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında 5235 Sayılı Kanunun İlgili Maddesi:
''...
HUKUK MAHKEMELERİNİN KURULUŞU
Madde 5- Hukuk mahkemeleri, her il merkezi ile bölgelerin coğrafî durumları ve iş yoğunluğu göz önünde tutularak belirlenen ilçelerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur.(Değişik ikinci fıkra: 18/6/2014–6545/45 md.) Sulh hukuk ve asliye hukuk mahkemeleri tek hâkimlidir.
(Mülga fıkra: 9/2/2011-6110/13 md.; Yeniden düzenleme: 18/6/2014–6545/45 md.) Asliye ticaret mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemelerde bir başkan ile yeteri kadar üye bulunur. Konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri beş yüz bin *3* Türk lirasının üzerinde olan dava ve işler ile dava değerine bakılmaksızın;
1. İflas, (…)(1) iflasın kaldırılması, iflasın kapatılması, konkordato ve yeniden yapılandırmadan kaynaklanan iş ve davalara,(1)
2. 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda hâkimin kesin olarak karara bağlayacağı işler ile davalara,
3. Şirketler ve kooperatifler hukukundan kaynaklanan genel kurul kararlarının iptali ve butlanına ilişkin davalara, yönetim organları ve denetim organları aleyhine açılacak sorumluluk davalarına, organların azline ve geçici organ atanmasına ilişkin davalara, fesih, infisah ve tasfiyeye yönelik davalara,
4. 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa ve 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununa göre yapılan tahkim yargılamasında; tahkim şartına ilişkin itirazlara, (…)(2) hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile yabancı hakem kararlarının tanıma ve tenfizine yönelik davalara,(2)
...''şeklinde olup yukarıya aynen aktarılmıştır.Bu düzenlemeye göre dava Mahkememizin görevi kapsamında kalmaktadır.Milletlerarası Özel Hukuk Ve Usul Hukuku Hakkında 5718 Sayılı Kanunun (MÖHUK) ilgili maddeleri:
''...
YABANCI HAKEM KARARLARININ TENFİZİ
Madde 60 - (1) Kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcı olan yabancı hakem kararları tenfiz edilebilir.
(2) Yabancı hakem kararlarının tenfizi, tarafların yazılı olarak kararlaştırdıkları yer asliye mahkemesinden dilekçeyle istenir. Taraflar arasında böyle bir anlaşma olmadığı takdirde, aleyhine karar verilen tarafın Türkiye'deki yerleşim yeri, yoksa sâkin olduğu, bu da yoksa icraya konu teşkil edebilecek malların bulunduğu yer mahkemesi yetkili sayılır.
DİLEKÇE VE İNCELEME USULÜ
Madde 61 - (1) Yabancı bir hakem kararının tenfizini isteyen taraf, dilekçesine aşağıda yazılı belgeleri, karşı tarafın sayısı kadar örnekleriyle birlikte ekler:
a) Tahkim sözleşmesi veya şartının, aslı yahut usulüne göre onanmış örneği.
b) Hakem kararının usulen kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcılık kazanmış aslı veya usulüne göre onanmış örneği.
c) (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelerin tercüme edilmiş ve usulen onanmış örnekleri.
(2) Mahkemece hakem kararlarının tenfizinde 55 inci, 56 ncı ve 57 nci madde hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.
RET SEBEPLERİ
Madde 62 - (1) Mahkeme,
a) Tahkim sözleşmesi yapılmamış veya esas sözleşmeye tahkim şartı konulmamış ise,
b) Hakem kararı genel ahlâka veya kamu düzenine aykırı ise,
c) Hakem kararına konu olan uyuşmazlığın Türk kanunlarına göre tahkim yoluyla çözümü mümkün değilse,
ç) Taraflardan biri hakemler önünde usulüne göre temsil edilmemiş ve yapılan işlemleri sonradan açıkça kabul etmemiş ise,
d) Hakkında hakem kararının tenfizi istenen taraf, hakem seçiminden usulen haberdar edilmemiş yahut iddia ve savunma imkânından yoksun bırakılmış ise,
e) Tahkim sözleşmesi veya şartı taraflarca tâbi kılındığı kanuna, bu konuda bir anlaşma yoksa hakem hükmünün verildiği ülke hukukuna göre hükümsüz ise,
f) Hakemlerin seçimi veya hakemlerin uyguladıkları usul, tarafların anlaşmasına, böyle bir anlaşma yok ise hakem hükmünün verildiği ülke hukukuna aykırı ise,
g) Hakem kararı, hakem sözleşmesinde veya şartında yer almayan bir hususa ilişkin ise veya sözleşme veya şartın sınırlarını aşıyor ise bu kısım hakkında,
h) Hakem kararı tâbi olduğu veya verildiği ülke hukuku hükümlerine veya tâbi olduğu usule göre kesinleşmemiş yahut icra kabiliyeti veya bağlayıcılık kazanmamış veya verildiği yerin yetkili mercii tarafından iptal edilmiş ise,
yabancı hakem kararının tenfizi istemini reddeder.
(2) Birinci fıkranın (ç), (d), (e), (f), (g) ve (h) bentlerinde yazılı hususların ispat yükü, hakkında tenfiz istenen tarafa aittir....''şeklinde olup yukarıya aynen aktarılmıştır.
Sonuç olarak yukarıya aynen aktarılan yasal düzenlemeler, taraflar arasındaki tahkim şartını içeren sözleşme, tenfizi talep edilen tahkim mahkemesi kararının tercümesi ile onanmış örneği, dosya kapsamına uygun olup Mahkememizce de isabetli görülen rapor, raporda da işaret edilen tahkim yönetmeliğinin 12/1 düzenlemesi, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 19/12/2019 tarih, ---- Esas ve ---- Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere MÖHUK Madde 54/ç düzenlemesi yönünden gözetilmesi gereken hukukun tenfize konu kararın verildiği ülke kanunları olması, emsal nitelikli bu ilamda da belirtilen görüş ışığında söz konusu yönetmeliğin 12/1 düzenlemesinin savunma hakkının ihlali niteliğinde olmaması, bu yönden bir kamu düzenine aykırılığın söz konusu olmaması ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde MÖHUK 62. Maddede sayılan tenfiz talebinin reddine ilişkin hallerden hiç birinin söz konusu olmadığı ve yasada öngörülen tenfiz şartlarının yerine gelmiş olduğu kanaatine varıldığından sübut bulan davanın kabulüne ilişkin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Son olarak belirtmek gerekir ki Harçlar Kanununa göre yabancı mahkeme kararları nisbi harca tabi kılındığı halde yabancı hakem kararlarının tenfizi yönünden bu şekilde emredici bir yasal düzenleme olmadığından ve yerleşen uygulamaya da bağlı olarak yabancı hakem kararlarının tenfizi maktu harca tabi olduğundan maktu harca göre işlem yapılmıştır.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın kabulü ile; ----- Ticaret - Sanayi Odası nezdindeki Tahkim Mahkemesinin 19/07/2022 tarih ve ---- sayılı kararının TENFİZİNE,
Maktu karar harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 346,90 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından peşin ödenen harçlar dahil olmak üzere davacı tarafça yapılan toplam 7.639 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken alınarak davacıya verilmesine,Davacı vekili için tarife gereğince belirlenen 17.900 TL maktu avukatlık ücretinin davalılardan müştereken alınarak davacıya verilmesine,
Artan avansın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
İlişkin olmak üzere davacı vekili ile davalı ----. vekillerinin yüzlerine karşı aleni olarak yapılan yargılama sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.