T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/557
KARAR NO: 2024/176
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/07/2020
KARAR TARİHİ: 04/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; -----Şubesi, ----- seri numaralı, 30.12.2019 keşide tarihli, 140,000.00 TL meblağlı çek ile birlikte çek iptali davasına konu diğer çeklerdeki imzalar, Davacı ----- yetkilisine ait bulunmadığını, takip konusu çekin de içinde bulunduğu keşidecisinin -----.(vkn:...) olduğunu,----- Şubesi, ------ seri numaralı, 29.11.2019 keşide tarihli, 140,000.00 TL meblağlı------ Şubesi, ------ seri numaralı, 30.12.2019 keşide tarihli, 140,000.00 TL meblağlı, ------ Şubesi-----seri numaralı, 31.01.2020 keşide tarihli, 140,000.00 TL meblağlı çekler, keşideci firma tarafından müvekkiliye gönderilmek üzere ------firmasına teslim edildiğini, kargo şirketi tarafından müvekkili şirket çalışanının 29.08.2019 tarihinde, cep telefonuna; '... Kargonuz ----- şubesine indi.' şeklinde saat 08.21'de ---- firmasından mesaj geldiğini, ancak bir süre sonra çekin keşidecisi ----firma yetkilisi tarafından, ----- yetkilileri ile yapılan görüşme neticesinde, ilgili çeklerin de içinde bulunduğu kargo paketinin 29.08.2019 günü, -----adlı iş yerinin önünden saat 12:47'de çalındığı bilgisi müvekkiliye verildiğini, 29.08.2019 günü, saat 11:43'de kimliği belirsiz bir kişi tarafından, iş yerinin önünde duran kargo aracından içinde işbu dava konusu çeklerin de bulunduğu bir paketin çalındığı ana ait görüntüler tespit edildiğini, bu nedenlerle; sahte imza ile takibe konu olan çekten dolayı Davacı ------ telafisi imkansız zararlara maruz kalmaması için davacı/müvekkili yönünden icra takibine ilişkin tedbir kararı verilmesine, çek arkasında ciro silsilesinde mevcut ------ aitmiş gibi atılan imzalara tarafımızca itiraz edildiğinden imza incelemesi yapılmasına, imzanın sahte olması halinde öncelikle sahte imza ile ticari alacak hakkı engellenen müvekkili şirketin çek bedelinin istirdat talebinin kabulüne, geçersiz ciro silsilesi ve sahte imza vasıtasıyla müvekkil elde edilen 140.000 TL bedelli çekin istirdatına, çek bedelinin ticari işlere uygulanan en yüksek ticari temerrüt faizi ile davalından istirdatına, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça takibe konu çek hakkında Asliye Ticaret Mahkemesince ödeme yasağı bulunduğu ve alacaklı tarafça takip yapılamayacağı belirtilerek şikayette bulunulmuş ise de , çek zayii nedeniyle açılan davada verilmiş bulunan ödeme yasağı ve bu dava sonucunda verilecek iptal kararı bir ilam değil, tespit niteliğini haiz bir karar olduğunu, dava hasımsız olarak açılmış bulunduğundan davada taraf olmayan iyi niyetli üçüncü kişileri bağlamayacağını, takibe konu çekin ibraz şerhinde " -----Asliye Ticaret Mahkemesi ------. sayılı ödeme yasağı bulunduğundan hiçbir işlem yapılamamıştır" şerhi bulunduğunu, ancak Alacaklı müvekkil ... usulüne uygun ciro silsilesiyle yetkili hamili olduğu ve çeki muhatap bankaya süresinde ibraz etmek suretiyle takip hakkını kazandığını, takibe konu çekin iptaline ilişkin-----Asliye Ticaret Mahkemesi ----- sayılı çek iptali davası hasımsız olarak açıldığını, bu nedenlerle davacının bu yönde ileri sürdüğü şikayetin de reddine karar verilerek; davacı tarafından haksız ve kötüniyetli olarak açılan davanın reddine, davacının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
------. İcra Müdürlüğü ----- Esas,----- Asliye Ticaret Mahkemesi ------ Cumhuriyet Başsavcılığı ------ Sor. sayılı dosyaları, davacı şirket yetkilisine ait imza örnekleri, ----- raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava; TTK.'nın 704. maddesine dayalı olarak açılan çek istirdatı davasıdır. Somut olayda; keşidecisinin ------(vkn:...) olduğu,----- Şubesi, ----- seri numaralı, 30.12.2019 keşide tarihli, 140,000.00 TL meblağlı çekin keşideci firma tarafından '------ firması ile davacı şirkete gönderilmek istendiği, ancak dava konusu çekin de içinde bulunduğu kargo paketinin 29.08.2019 günü, ----- adlı iş yerinin önünden saat 12:47'de çalındığı iddiası ile 02.09.2019 tarihinde ----- Cumhuriyet Başsavcılığına ------ soruşturma numaralı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğu ve ----. Asliye Ticaret Mahkemesi-----esas sayılı dosyası ile çek iptali davası ikame edildiği, ancak çekin-----. İcra Müdürlüğü ------ Esas Sayılı dosya ile dosyamız davalısı tarafından icra takibine konulduğu, bunun üzerine ------. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verildiği ve huzurdaki davanın ikame edildiği, davacı tarafça çek arkasındaki----- kaşesine ve kaşe üzerindeki imzaya itiraz edildiği görülmüştür.
6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü düzenlenmiştir.
Bu madde uyarınca ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının bu hususların yanı sıra ayrıca davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir. Kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, -örneğin, hamilin hüviyetinin sorulmaması gibi-senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder."Dava, çek istirdadı istemine ilişkin olup, mahkemece dava konusu çekin davacının işyerinden çalınarak sahte imza ile davalıya teslim edildiği, hırsızlık olayının mutlak defi niteliğinde olduğu, iyiniyetli olsun olmasın herkese karşı ileri sürülebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece yapılan imza incelemesinde davacı adına atılan imzanın davacıya ait olmadığı tespit edilmiş ise de 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesinde ‘Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır. hükmü ile TTK’nın 792. maddesindeki ‘ Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790’ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.’ hükmü gözetildiğinde mahkemenin hırsızlık olayının mutlak defi olduğu ve herkese karşı ileri sürülebileceği gerekçesi doğru görülmemiştir." (Y. -----.HD. ---- Esas ------Karar)
"Mahkemece, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, TTK.' nın 704. maddesine dayalı olarak çek istirdadı talebinde bulunulduğu, kambiyo senetlerinde imzaların istiklali ilkesi geçerli olup, çeki ciro eden lehtar davacının imzasının sahte olmasının diğer cirantaların imzalarının geçerliliğini etkilemeyeceği gibi davalı hamilin diğer cirantalara başvurma hakkını da etkilemeyeceği, davacı tarafından TTK.'nun 704 ve 730/1 maddesinin 5. bendi ve TTK.'nun 599 maddesi gereğince davalının çeki kötüniyetli iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğunun ispat edilemediği, TTK.'nun 704. maddesi gereğince çekin iadesine ilişkin koşulların somut olayda gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir. Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA,..." (Y. -----. HD-----Esas ----- Karar)
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; dava konusu çekteki görünürdeki şekli ciro silsilesine göre en son ciro edilenin davalı taraf olduğu, bu haliyle davalının dava konusu çeke ilişkin yetkili hamil konumunda olduğu, uyuşmazlığın davacının çekteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerek kendinden sonraki gelen cirantalardan senedi devralan davalıya karşı ileri sürüp süremeyeceği noktasında toplandığı, TTK. 792. Maddesine dayalı olarak çekin istirdadı talebinde bulunulduğu, kambiyo senetlerinde imzaların istiklali ilkesi geçerli olup, TTK. 677. Maddesinde bir poliçenin, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları taşısa bile bu durumun diğer imzaların geçerliliğinin etkilenmeyeceğinin hüküm altına alındığı, aynı hususun TTK. nın 818/1-c maddesinin yollamasıyla çekte de geçerli olduğu, bu durumda çeki ciro eden lehtar davacının imzasının sahte olmasının diğer cirantaların imzalarının geçerliliğini etkilemeyeceği gibi davalı hamilin diğer cirantalara başvurma hakkını da etkilemeyeceği, davacı tarafından davalının çeki kötü niyetli iktisap ettiği veya iktibasında ağır kusurlu olduğunun ispat edilemediği, TTK.'nın 792. maddesi gereğince çekin iadesine ilişkin koşulların somut olayda gerçekleşmediği anlaşılmakla açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.390,85 TL harcın mahsubuyla fazladan yatırılan bakiye 1.963,25 TL harcın davacıya iadesine,
4-Davalı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1 maddesi gereğince 22.400,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
5-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,)
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.