T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/688 Esas
KARAR NO: 2023/752
DAVA: Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ: 23/09/2022
KARAR TARİHİ: 06/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili --------,şu anda Davalı "-------- "şirketin ortağı asıl sahibi eski eşi -------- ile 2010 yılında -------- Üniversite öğrencisi olduğu dönemde, -------- okuma için -------- geldiği ve geçinmek için iş aradığı dönemde tanıştığını ve kendisinin yanında yarı zamanlı çalışmaya başladığını, 1 yıl kadar çalıştıktan sonra ------- "-------" adındaki firmanın gelir düzeyinin yükseldiğini ve firmayı limited şirket yapmak istediğini, iki ortak olması gerektiğini ve bu konuda kimseye güvenmediğini,"seni hissedar yapayım ,hiç bir sorumluluğun olmayacak sadece kağıt üzerinde gözükeceksin ,öğrenciliğini etkilemez" diyerek müvekkili 2011 nisan ayında %40 hissedar yaptığını, müvekkili bu dönem içerisinde kendisine yarı zamanlı işlerde yardımcı olduğunu ve karşılığında bir maaş veya sigorta yapılmadığını, okul için harçlıklar aldığını, müvekkilinin bu şirkette sadece kağıt üzerinde gözüktüğünü, hiç bir şekilde şirkette bir çalışması ve bir bilgisi ve kazancı bulunmadığını, şirketin asıl sahibi --------- olduğunu ve bügüne kadar şirketten ne bir ödeme aldığını ne de bir söz hakkı olduğunu, müvekkilinin --------- okumanın verdiği zorluklar,ev, kira ,okul masrafı geçim derdi içerisinde zamanla --------- ile aralarında ilişki ve sonrasında genç yaşta aralarındaki yaş farkına rağmen evlilik gerçekleştiğini, ancak evlendikten sonra müvekkilinin ızdırap günlerinin başladığını ve şiddet sebebiyle------- sayılı dosya ile boşandığını, -------- maddi ve manevi tazminat nafaka ,fıştirak nafakasına hükmedildiğini ve iş bu karar 10/09/2019 tarihinde kesinleştiğini, ---------- bilerek ve kasten müvekkili ortaklıktan çıkarmamakta ve devamlı borç yaptığını, müvekkiline icra dairesinden borç geldiğini, şirketin asıl sahibinin düzenlediği ve ödemediği çeklerden müvekkili hakkında da şikayette bulunulduğunu, müvekkili sadece kağıt üzerinde ortak görünmekte olduğunu, hiç bir fiili bağı bulunmadığını ve şirkette hep kağıt üzerinde yer aldığını, bu nedenlerle; haklı davanın Kabulüne, müvekkilinin "--------Ştin"'den ortaklıktan çıkarılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletitmesine karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER:Ticaret sicil kayıtları,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, limited şirket ortaklığından çıkma talebine ilişkindir.Limited şirketlerde ortağın şahsi haklarından biri de 6102 sayılı TTK’nın 638. maddesinde düzenlenen, ortağın ortaklıktan çıkma hakkıdır. Çıkma hakkı, ortağın özgür iradesi ile ortaklıktan çıkma istemini içerir. Çıkma hakkını kullanarak ortaklıktan ayrılan ortağın, ortaklığa ait bütün hak ve mükellefiyetleri sona ererek şirketle arasındaki bütün ilişkisi kesilmiş olacaktır. Limited şirketlerde ortakların tek yanlı iradeleriyle şirketten ayrılmaları kural olarak mümkün değildir. Bunun için ortağın çıkma iradesinin bir hukuki temele dayanması gereklidir. Bu temel 6102 sayılı TTK’nın 638. maddesi gereğince ya esas sözleşmesel ya da kanuni olabilir. Başka bir deyişle bu temel, ya şirket sözleşmesinin ortağa şirketten tek yanlı irade ile çıkma hakkı veren bir hükmü ya da kanunun ortaklara belirli koşullarda çıkma hakkı tanıyan düzenlemesidir. 6102 sayılı TTK’nın 638/1. maddesi “şirket sözleşmesi ortaklara şirketten çıkma hakkı verilebileceği gibi bu hakkın kullanılması belirli şartlara da tabi tutulabilir” şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre, limited şirket sözleşmesi ile ortaklara şirketten çıkma hakkının tanınması veya bu hakkın kullanılmasının belirli şartlara bağlanması mümkündür. Ayrıca bu hakkın kullanılması için sözleşme özgürlüğü kapsamı içinde bazı şartların varlığı da gerekli kılınabilir. Şirket sözleşmesi ile ortaklara tanınan çıkma hakkı, hukuki açıdan onlara tanınmış bozucu yenilik doğuran bir haktır. Ortak bu hakkını kullanıp çıkma iradesini ortaklığa ulaştırdığında çıkma gerçekleşir, ayrıca bu beyanın şirket tarafından kabulüne gerek yoktur. Limited şirkette ortaklara şirketten çıkma hakkı tanıyan bir diğer durum ise 6102 sayılı TTK’nın 638/2. maddesinde yer alan “Her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir” şeklindeki düzenlemedir. Buna göre ortak, haklı bir sebebin varlığı hâlinde, diğer ortakların rıza ve muvafakatlerine lüzum olmaksızın şirketten çıkmasına müsaade edilmesini mahkemeden talep edebilmekte ve mahkeme kararı ile şirketten çıkabilmektedir. Böylece ortaklar, esas sözleşmede şirketten çıkma hususu düzenlenmiş olsun ya da olmasın şirketten çıkmalarını haklı gösterecek bir sebebin varlığı hâlinde her zaman bu hakkı kullanabileceklerdir. Limited şirket ortağı tarafından açılan haklı sebebe dayalı çıkma davası ileriye etkili hüküm ifade eden bozucu yenilik doğuran bir dava olup, bu davada çıkmayı gerçekleştiren irade mahkeme kararıdır. Mahkemenin çıkmaya ilişkin kararı şirketle ortak arasındaki hukuki ilişkiyi sona erdirir ve sonuçlarını dava tarihinden değil kararın kesinleştiği tarihte doğurur.6102 sayılı TTK'nın 638. maddesi gereğince açılan limited şirket ortaklığından çıkma istemine ilişkin olan işbu davayı ortak, haklı sebeplerin varlığı halinde açabilir. Bilindiği üzere limited şirketlerde, şirket ortaklığından çıkma için haklı sebep teşkil edecek nedenlerin hangi haller olduğu hususu Türk Ticaret Kanununda sayılmamıştır. Buna göre; haklı nedenler somut olayın özelliğine göre ortaya konulup değerlendirilmek durumundadır. Taraflar arasındaki anlaşmazlıkların niteliği, şirket ortağının ortak sıfatının devamında yarar kalmaması gibi haller, limited şirket ortaklığından çıkma gerekçesi olarak gösterilebilecektir.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Davalı Şirketin Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş sermaye şirketi niteliğini haiz, ortaklarından birinin davacı diğerinin ise eski eşi olan dava dışı --------- olan 2 ortaklı limited şirket olduğu, davacının davalı şirkette %40 hissedar olduğu ve limited şirketlerde ortağın sahip olduğu mali haklardan olan kâr payı alma hakkı, rüçhan hakkı, hazırlık dönemi faizi, tasfiye payı alma ve ayrılma akçesi gibi hakların hiçbirini almadığı, daha evvel evli olan davalı şirket ortaklarının -------- sayılı ilamı ile boşanmalarına karar verildiği, bununla birlikte dava dilekçesi içeriğinde ayrıntılarına yer verilen ve her biri dosyaya celp edilen ve taraflar arasında boşanma davası dışında da uyuşmazlık konusu olan ve yargı süreci başlatılan olaylar yaşandığı, bu haliyle davacı bakımından ortaklık ilişkisinin devamının kendisinden beklenemeyecek derecede sarsıldığı, şirketin diğer ortağı ile bir araya gelmesinin neredeyse imkansız olduğu, çıkma hakkını kullanmasının son çare niteliğini haiz olduğu, şirket ortaklarının ve şirketin menfaatlerinin çıkma hakkının kullanılması ile zedelenmeyeceği, zira davacının şirket işleri ile idaresinde hiçbir zaman söz hakkının bulunmadığı, her daim tam ve en geniş yetkili kişinin diğer ortak --------- olduğu, bu hali ile çıkma hakkının dayandığı sebeplerin subjektif nitelikte haklı sebep oluşturduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile davacı ... ------- Tİcaret Sicil Müdürlüğü'ne------- sicil numarası ile kayıtlı -------- ŞİRKET ORTAKLIĞINDAN haklı nedenle çıkartılmasına ,
--------Tİcaret Sicil Müdürlüğüne --------- sicil numarası ile kayıtlı --------- ŞİRKET'inin tüzel kişiliğinin --------- tek ortaklığı ile devamına,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcından baştan alınan 80,70 TL peşin harcın mahsubuyla bakiye 189,15 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ile yargılama gideri olarak yapılan 710,75 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,)
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; -------- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.06/11/2023