T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/349
KARAR NO: 2025/598
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 21/04/2025
KARAR TARİHİ: 11/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06/09/2024 tarihinde saat 12:20 sıralarında dava dışı ------ sevk ve idaresindeki ----- askeri plakası) plakalı araç ile müvekkile ait ----- plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza dolayısı ile müvekkile ait araçta değer kaybı meydana geldiğini, taraflarınca davalı tarafın ------ askeri plakası) plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan ------ Şirketi'ne 14/10/2024 tarihinde başvuru yapıldığını, davalı sigorta şirketince 27/02/2025 tarihinde toplam 32.500,00-TL ödeme yapılmış olup yapılan işbu ödeme müvekkile ait aracın gerçek değer kaybını yansıtmadığını, müvekkile ait aracın uğradığı değer kaybı bedelinin tahsili talebiyle taraflarınca davalı sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunulduğunu, davalı sigorta şirketince zarar tam ve eksiksiz olarak karşılanmadığını, bu nedenlerle; davanın kabulüne, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki dosyada yasal başvuru koşulları gerçekleşmediğini, başvurunun “belirsiz alacak davası” şeklinde ikame edilmesi HMK’nın ilgili maddelerine açıkça aykırı olduğunu, Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesi gereğince trafikten çekme belgesi verilmiş araçlar değer kaybına uğramadığını,değer kaybı talebine ilişkin taraflarına ibraz edilen belgeler üzerinden yapılan incelemelere istinaden, talep sahibi -----plakalı aracın 06.09.2024 tarihinde geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonrasında gördüğü onarım neticesinde araçta değer kaybına konu olabilecek hasarların bulunduğu kanaatine varıldığını, müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedebilmek için, öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle; davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Kararı, Sigorta Poliçesi, Hasar Dosyası, Trafik Tescil Kayıtları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Kayıtları, Dosyadaki Sair Bilgi Ve Belgeler.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu davacı tarafa ait araçta meydana gelen bakiye değer kaybı bedelinin kazaya karışan aracın ZMMS sigortacısından tahsili talebine ilişkindir
Derdestlik 6100 sayılı HMK'nın 114/I-ı. maddesinde olumsuz bir dava şartı olarak düzenlenmiş olup, davanın görülmekte olması anlamına gelmektedir. Derdestlik nedeniyle davanın reddi üç koşula bağlıdır. Bunlar;
(1) Davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması,
(2) Birinci davanın görülmekte olması,
(3) Daha önce açılmış ve görülmekte olan dava ile ikinci davanın aynı olması şeklinde sayılabilir.
Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 15.06.2025 tarihli müzekkere cevabının incelenmesinde; davacı tarafça dava konusu 06.09.2024 tarihinde gerçekleşen trafik kazasından kaynaklı olarak ----- plaka sayılı araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin huzurdaki davada davalı olarak yer alan sigorta şirketinden tahsili talebi ile bila tarihli dilekçe ile başvuruda bulunduğu, STK tarafından yalnızca başvuru evraklarının gönderildiği, başvuruya ilişkin henüz STK tarafından bir karar verilmediği görülmüştür.Davacının davalı aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yaptığı başvurusunun incelenmesinde, tarafların huzurdaki davanın taraflarıyla aynı olduğu, talebin fazlaya ilişkin hakları HMK 107’ye göre saklı kalmak kaydıyla şimdilik davacı ----- için 10,00 TL Değer kaybı bedeli tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile kaza tarihi olan 04/08/2018'den itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsilinin talep edildiği (tahkim dosyasında değer kaybı ve hasar tazminatı bedelinin tahsili talepli 2 ayrı dilekçe bulunmaktadır.), ve başvuruya konu olayın huzurdaki dava ile aynı olay olduğu, bu haliyle açılan ikinci dava olan huzurdaki davanın derdest bir dava olduğu, bu hususun da hakim tarafından re'sen gözetilmesi gereken ve eksikliği giderilemeyecek bir konu olduğu sabit görülerek dinlenmesi mümkün olmayan davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı ve 115/2. maddelerine göre dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.Her ne kadar iş bu dosyanın ön inceleme duruşmasına mazeret sunulmuş ise de, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş olup, dava şartlarının hakim tarafından yargılamanın her aşamasında resen incelenmesi gerektiğinden, yargılamadaki hedef süre ve usul ekonomisi ilkeleri bir bütün olarak değerlendirilerek davacı vekilinin mazeretinin vekil-müvekkil arasında sonuç doğurmak ve talik sebebi olmamak üzere kabulüne karar verilerek, davacının yokluğunda yapılan inceleme sonucu karar vermek gerekmiştir.Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede; 6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerinin, davanın red edilmiş olması nedeniyle HMK m. 326 gereği davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yine davanın red edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere davacı taraftan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-6100 Sayılı HMK'nın 114/1-ı maddesi gereğince 'aynı davanın ,daha önce açılmış ve halen görülmekte olması' nedeniyle (derdestlik); Davanın, 6100 Sayılı HMK'nın 115/2 maddesine göre DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,
2-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davalı davada kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 7 ve 13/2 maddesi gereğince 100,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
5-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan avansının yatırana iadesine; bu konuda Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,
Dair, tarafların yokluğunda; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.