T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/929
KARAR NO: 2024/927
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 17/12/2024
KARAR TARİHİ: 20/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Keşidecisi benim olan aşağıda dökümünü vermiş olduğum çekler boş olarak tüm unsurları boş iken zayii edildiğini, bu çekler yaklaşık 10 seneye ait çekler olduğunu, ancak bankada bu çekler açık gözüktüğünü, bu çeklerin tedavüle çıkma ihtimali olmadığına, çekin özelliklerini kaybettiğini, bu nedenlerle; zayi olan çekler için ödeme yasağı konulmasına, iptaline ve neticede zayii belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP /TALEP:
Talep, HMK'nin 382(2)-e maddesi gereği çekişmesizdir.
DELİLLER:
Dosya içindeki tüm bilgi ve belgeler
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava 6102 sayılı TTK'nın 651.maddesi uyarınca zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
---- BAM ----. HD ---- Esas ---- Karar sayılı ilamı; "Dava, TTK'nın 818/s atfıyla uygulanması gereken 757- 764. madde hükümlerine göre zayii nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir.
Mahkemece keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
TTK'nın 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.
Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı menfi tespit davası açma imkanı mevcuttur. HMK'nın 114/h maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Davacı keşidecinin, hamil adına bu davayı açmakta hukuki yararı ve aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Davacı vekili dava dilekçesinde ve istinaf dilekçesinde çeklerin keşidecisinin davacı olduğunu belirtmiş ve davacı vekili tarafından sunulan çeklerin suretlerinde de çeklerin keşidecisinin davacı olduğu anlaşılmakla Mahkemece davanın keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi isabetli olup, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri.." şeklindedir.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı tarafın dava konusu zayi olduğu iddia edilen keşidecisi konumunda olduğu, bu haliyle keşidecinin çek iptali davası açma hakkı bulunmadığından davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h ve HMK 115/2 maddeleri gereği dava şartı olan hukuki yarar yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Kararın mahiyeti gereği davacının ödemeden men tedbir talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleştiğinde varsa bakiye gider avansının yatırana iadesine,Dair, davacı tarafın yokluğunda ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; ---- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde karar verildi.