T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/698
KARAR NO: 2025/420
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/10/2024
KARAR TARİHİ: 12/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkete cari hesaptan kaynaklanan borcu sebebiyle, davalıya karşı ---- İcra ---- sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlatılmış ve davalının borca itirazıyla takip durdurduğunu, işbu icra takibi, 984.841,00 TL asıl alacak ve toplam 293,455,64 TL işlemiş faiz üzerinden başlatılmış olup takip çıkışı toplam 1.278.296,64 TL olduğunu, davacı şirketin alacağı davalıya satılan ve teslim edilen bir kısım ticari emtianın halen dahi ödenmemiş satış bedelinden doğduğunu, davacı şirketin bu alacağı, davalıyla aralarındaki cari hesap ekstresinde kayıtlı olup alacağa dayanak fatura ve irsaliye belgeleri de davalıya tebliğ edildiğini, müvekkili şirketin alacağının mevcudiyeti, tarafların ticari defterlerinin incelenmesiyle de ortaya çıkacağını beyan ederek; ---- İcra Müdürlüğü'nün------ sayılı dosyasıyla başlatılan takibe itirazının iptaline ve takibin devamına, davalının alacağın en az %20'si tutarında icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket ile davalı şirket arasında hiçbir ticari ilişki veya müzakere dahi olmadığını, davalı şirketin alacaklı olduğunu iddia eden davacı yana bir borcu bulunmadığını, davacı şirketçe dava dilekçesinde bir mizansen yaratıldığını, davalı şirketin ticari defterleri ve belgeleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile de sabit olcağını, davacı yanın davasına delil olarak gösterdiği faturalar ve bu faturaların yer aldığı cari hesap ekstresi davalı şirket ile aralarında bir ticari ilişki olduğu anlamına da gelmediğini, zira bu faturalar davalı şirkete hiç bir zaman tebliğ edilmediğini, davalı şirketin varlığından bile haberdar olmadığı bu faturalar sebebiyle bir borcu olduğunu kabul etmek mümkün olmadığını, davacı yanın tek taraflı olarak düzenlediği faturalar, faturayı düzenleyenin akdi ilişkiyi ispat edemediği sürece hukuken bir anlam da taşımadığını, zira fatura tek başına bir alacak-borç ilişkisi olduğu anlamına da gelmediğini, fatura, satılan bir malın alıcıya teslim edildiğini ispat eden bir belge olmadığı gibi fatura düzenlenmesi ve diğer tarafa gönderilmesi, sözleşmeyi ispat için de yeterli değildir. Davacı yanın bu iddialarını yazılı delillerle ispat etmesi gerektiğini bevan ederek: öncelikle usule ilişkin itirazlarımızın kabulü ile müvekkil şirkete yapılan usulsüz tebligatın iptali ile tebligatı öğrenme tarihimizin 12.01.2025 olarak kabulüne, davanın yetkili ----- Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı yanın kötü niyet tazminatı ödemesine, HMK 329 uyarınca davacının akdi vekalet ücretimizi davalı müvekkilimize ödemesine, davacı hakkında HMK 329 uyarınca 5.000,00 TL tutarında disiplin para cezasına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin de davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
---- İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı icra takip dosyası, Taraf şirketlere ait BA/BS formları,
----- İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 984,841,00 TL asıl alacak olmak üzere işlemiş faiz ile birlikte toplam 1.278.296,64 TL yönünden 30/07/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak "ÖDENMEYEN CARİ HESAP ALACAĞININ TAHSİLİ TALEBİLİDİR. 984.841,00 TL" açıklamasının gösterildiği, davalı tarafından 08/08/2024 tarihinde süresinde verilen itiraz dilekçesi ile borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce SMM bilirkişiden 11/03/2025 tarihli bilirkişi raporu alınarak taraflara tebliğe çıkarılmış, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuş, ancak tarafların bilirkişi raporuna itirazlarının mevcut bilirkişi raporu denetime elverişli ve yeterli görüldüğünden reddine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, ----- İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.Arabuluculuk dava şartı bakımından yapılan değerlendirmede;
Dosyaya ibraz edilen Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının incelenmesinde; ----- Arabuluculuk Bürosu, başvuru numarası ---- ve arabuluculuk numarası ------ olan başvurunun taraflarla ilgili olduğu, tarafların görüşmeye katıldığı ve fakat anlaşma sağlanamadığından 26/08/2024 tarihli son tutanağın düzenlendiği, bu haliyle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmiş olduğu görülmüştür
Türk Medeni Kanunun 6. Maddesinde, Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğunu belirtmiştir.
Yine Türk Ticaret kanununun 83. Maddesinde, Ticari uyuşmazlıklarda mahkemenin yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebileceğini belirtmiştir.6100 sayılı HMK'nın 222.maddesi; " (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır. " şeklindedir. Yasal düzenleme emredici niteliktedir. Yasanın üçüncü fıkrasında açıkça ifade edildiği üzere, diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının kesin delillerle ispatlanmamış olması ifadelerine yer verilmiştir.Tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporu bir arada değerlendirildiğinde; 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesinde 22/7/2020 tarihinde 7251 sayılı kanunun 23. Maddesi ile yapılan değişiklik gereği ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekmektedir.
Kayıt dışı ekonomiyi ve sahte fatura düzenlenmesini engellemek üzere bilanço esasına göre defter tutan kurum, kuruluş ve kişilere KDV hariç belirli bir tutarın üzerinde düzenledikleri (BS) ve aldıkları (BA) faturaları vergi dairesine bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Yargıtay içtihatları gereğince fatura alıcısının bu fatura nedeniyle BA formu düzenleyerek vergi dairesine bildirmesi faturaya konu mal ve hizmeti aldığına karine teşkil eder ( Yargıtay -------- HD, -------Davaya dayanak 11.10.2023 tarih ------- seri no.lu 984.841,00 TL bedelli fatura davacı taraf defterlerinde kayıtlı olup, BA/BS formlarıyla taraflarca vergi dairesine bildirilmiş olduğu görülmekle, Yargıtay yerleşik içtihatlarında da kabul edildiği üzere faturaya konu mal ve hizmetin teslim edildiğinin kabulü gerekli olup (Yargıtay -----HD.------- uyuşmazlığın bedelin ödenip ödenmediği noktasında toplandığı kabul edilmiştir.Neticeten; huzurdaki davada dava konusu faturanın davacı defterlerinde ve davalı taraf BA formlarında kayıtlı olduğu, her ne kadar faturanın teslim edilip edilmediğine ilişkin dosyada delil olmadığı rapor ile tespit edilmiş ise de davalı tarafa tebliğ edilmeyen bir faturanın muhasebeleştirilerek vergi dairesine bildiriminin yapılması mümkün olmadığından faturanın davalı tarafa teslim edilmiş sayılacağı, davalı tarafça işbu faturaya ilişkin olarak iade faturası düzenlendiği ya da süresi içerisinde itiraz edildiğine dair bir savunmada bulunulmadığı aksine taraflar arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığının belirtildiği, dava konusu faturanın davalı tarafa teslim edilip vergi dairesine bildiriminin yapılmış olması karşısında artık faturaya konu mal ve hizmetin davalı tarafça alındığına karine teşkil edeceği aksinin davalı tarafça ispatının zorunlu olduğu, her ne kadar davalı taraf defterleri üzerinde inceleme yapılmamış olsa da faturanın vergi dairesine bildirilmiş olması yani davalı taraf muhasebe kayıtları arasına girdiği anlaşıldığından usul ekonomisi gereği defterlerin incelenmesine gerek olmadığı anlaşılmakla davanın asıl alacak talebi bakımından kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İşlemiş faiz talebine ilişkin yapılan değerlendirmede; 6098 sayılı TBK’nın 117/1 maddesine göre sözleşme ilişkisinden kaynaklanan alacaklara temerrüt faizi yürütülebilmesi için alacağın muaccel olması yeterli olmayıp, borçlunun ihtarla temerrüde düşürülmesi gerekir. Ya da aynı kanunun 117/2 maddesi uyarınca taraflarca ödeme tarihinin kesin olarak belirlenmesi gerekir.
Dosya kapsamında, davacı tarafından icra takibinden önce davalıya gönderilen temerrüt ihtarı olmadığı gibi taraflar arasında kesin vade de belirlenmemiştir. Bu haliyle davacı tarafın işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla bu yöndeki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.İcra inkar tazminatı talebinin değerlendirilmesinde; İtirazın iptali davalarında İİK'nın 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Bunlardan başka takibe konu alacağın likit ve belli olması zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi gerekmektedir. Böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise, ortada likid bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. (HGK'nın 07/06/2006 tarihli------ sayılı ilamı)
Somut olayda; dava konusu alacağın faturadan kaynaklandığı bu haliyle borç miktarının olayda olduğu gibi davalı şirket tarafından hesaplanıp belirlenmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 67/2.maddesi gereğince davacı lehine koşulları oluşan icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede;
6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerine davanın kısmen kabul edilmiş olması nedeniyle HMK m. 326/2 gereği kabul red oranı dikkate alınarak karar verilmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yine davanın kısmen kabul edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere kabul red oranına göre taraflardan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE; davalının ----- İcra Müdürlüğü'nün ------ Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 984.841,00 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE,
-Davalının itirazında haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından asıl alacak olan 984.841,00 TL nin % 20 si oranında olmak üzere 196.968,20 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 67.274,48 TL karar ve ilam harcından baştan alınan 15.438,34 TL peşin harcın mahsubuyla bakiye 51.835,84 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı ve 15.438,34 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan 5.155,00 TL nin kabul red oranına göre 3.971,57 TL lik kısmının davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 149.877,74 TL nispi vekalet ücretinın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 46.952,90 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
7-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL nin kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 2.773,55 TL lik kısmının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
8-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL nin ret edilen miktar üzerinden hesaplanan 826,45 TL lik kısmının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
9-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,) Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.