T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/256
KARAR NO : 2025/781
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 15/04/2024
KARAR TARİHİ : 14/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ------ nolu poliçe ile trafik sigortalı (ZMM) davalı-sigortalı '---- Şirketi''ne ait ------ plakalı araç, 22.04.2023 tarihinde olay yerini terk eden kusurlu sürücü sevk ve idaresinde iken -----plakalı araca kusurlu bir şekilde çarparak hasar meydana geldiğini, meydana gelen kaza sonrasında müvekkil şirkete trafik sigortalı bulunan ------ plaka no’ lu aracı sevk ve idare eden şahsın olay yerinden firar ettiğini, dava konusu trafik kazası sonrasında hukuki bir mazeret bulunmaksızın olay yerinden firar edilmesi ile “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarının” B.4.-F maddesi ihlal edilmiş olup, ilgili maddenin ihlali ile müvekkili sigorta şirketinin sigortalı davalıya rucu hakkı doğduğunu beyan ederek müvekkili şirket tarafından ilgilisine ödenen toplam 18.581,17 TL'nin sigortalısı Türk Ticaret Kanununun halefiyet ilkeleri uyarınca rücuen tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine ----İcra Md. ------. Sayılı dosyası ile yasal takip başlatıldığını, davalı şirketin süresi içerisindeki itirazı ile takip durduğunu beyan ederek davanın kabulüne, itirazın iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, dava konusu trafik kazasına karışan ---- plakalı aracın dava dışı ------ kiralanmasından dolayı müvekkili şirketin işleten sıfatını kaybettiğini, yapılan bu kira sözleşmesi ile işleten sıfatı bu firmaya geçtiğini, dolayısıyla söz konusu araç, dava konusu kaza tarihinde müvekkili şirketin kontrolünde olmadığını, kira ilişkisi dolayısıyla, aracın fiili hâkimiyeti kiracı firmaya geçtiğinden, dava konusu kaza ile ilgili olarak müvekkili firmaya herhangi bir kusur veya sorumluluk atfedilemeyeceğini, davalı müvekkil şirket tarafından aracın sorunsuz bir biçimde kiracıya teslim edildiğini, araç üzerindeki fiili hakimiyetin tamamen kiracıda olduğunu, dolayısıyla yukarıdaki Yargıtay kararı uyarınca da dava konusu kaza ile ilgili davalı müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davacı taraf müvekkiline ait araç sürücüsünün kazadan sonra olay yerini terk ettiğini ve bu sebeple asli kusurlu sayıldığını iddia ettiğini, bu iddianın doğru olmadığını, zira olay yeri terk bir kusur sebebi olmadığını beyan ederek kazaya karışan araç dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği süreçte----- kiralandığından davanın bu kişiye ihbar edilmesini, beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.İhbar olunana HMK 61 vd.maddeleri uyarınca usulüne uygun tebligat yapılmıştır.
Deliller
Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.----. İcra Müdürlüğünün ------. sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır.Davacı sigortaya yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.------ İl Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.Trafik kusuru konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyet raporu dosyaya sunulmuştur.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, 22.04.2023 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle, davacı sigorta şirketinin yaptığı ödeme yönünden TTK 1472 maddesi gereği halefiyet şartlarının oluşup oluşmadığı, kusurun irdelenmesi, buna bağlı olarak başlatılan takip yönünden davalı tarafça ----. İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali davasıdır.Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi, taraflarca dosyaya sunulan deliller, bilirkişi heyet raporu, ---- İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, taraflar arasında, trafik kazasından kaynaklı alacağa ilişkin -----. İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosya, trafik kusuru konusunda uzman makine mühendisi bilirkişi ile sigorta hukuku alanında uzman aktüer bilirkişi heyetine tevdii edilmiş; 06.02.2025 tarihli rapora göre, ----- plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56/1-c ve 84/d maddelerini ihlal etmesinden dolayı kazanın oluşumunda %100 asli kusurlu olduğu, ------ plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığı, sunulan belgelerden, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu içinde hüküm altına alınan; İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu altında Madde 85 gereği /---- plaka sayılı araç maliki -------trafik kazasına karışan araç sürücüsü ile birlikte ve kusuru oranında (%100) müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, rizikonun teminat dışı kaldığının ispatı kural olarak sigortacıda olmakla birlikte (TTK m.1409) Kazanın oluş şekli ve yaralama/ölüm neticeli olmaması, kaza tutanağındaki beyan ve kayıtlar, davalı tarafça dava dışı sürücünün olay yerini terk etmesinin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller sebebiyle gerçekleştiği konusunda bir delil sunulmaması karşısında, huzurdaki davada ispat yükünün -yukarıda ilgili bölümde yer alan Yargıtay emsal kararı doğrultusunda- davalı tarafa ait olduğu ve ispatlanamadığı; sigortacının KTK, ZMSS Genel Şartları ve sigorta sözleşmesi kapsamında sigortalısına rücu edebileceği; KTK m.85 (Araç malikinin/işletenin sorumluluğu) hükmü uyarınca davacı sigorta şirketi tarafından yapılmış olduğu ifade edilen toplam 18.581,17 TL ödemenin davacıya iadesinin gerektiği kanaatine varıldığı rapor edilmiş olup, bilirkişi raporunun mahkememizce de hükme esas alınmaya uygun, denetime elverişli ve gerekçeli bulunduğu, davalı şirketin, araç kiralama işini yapması sebebiyle kendisine husumet yöneltilebileceği kanaatinin Mahkememizde hasıl olduğu, buna bağlı olarak davalının husumet itirazına Mahkememizce itibar edilmediği, davalı şirketin, araç sürücüsünün kusuru sebebiyle sorumluluğu bulunduğu, 1472.maddesinde ön görülen rücuya ilişkin şartların somut olayda gerçekleştiği ve davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödemiş olduğu tazminat miktarı yönünden davasını ispat ettiği anlaşılmakla, her ne kadar 3095 sayılı kanun uyarınca kazaya sebebiyet veren araç davalı şirket adına kayıtlı araç olup ticari araç ise de, takip talebinde yasal faiz talep edildiğinden taleple bağlı kalınarak yasal faize hükmedilebileceği, davalı tarafın yapılan ödeme ile temerrrüde düştüğü, buna ilişkin faiz hesabının basit bir matematik hesabını gerektirmesi karşısında, yargılamada hedef sürenin sağlanması ve usul ekonomisi ilkeleri bir bütün olarak gözetilerek, ek rapor alınması cihetine gidilmeyerek, hesabın Mahkememizce yapıldığı tespitiyle beraber, davanın kabulü ile, davalının -----. İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, toplam 18.714,04 TL üzerinden (18.581,17 TL asıl alacak, 132,87 TL işlemiş faiz olmak üzere) takibin devamına, 18.581,17 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %9,00 oranında ve değişen oranlarda (icra takibindeki taleple bağlı kalınarak) yasal faiz uygulanmasına karar vermek gerekmiştir.Öte yandan davacı tarafça davalıdan icra inkar tazminat talebinde bulunulmuş olup, 18.581,17 TL asıl alacağın likid olması karşısında 2004 sayılı İİK'da yer alan İcra İnkar Tazminatının yasal koşulları oluştuğundan talebin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
2-Davalının -----. İcra Müdürlüğünün ------- esas sayılı takip dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE, toplam 18.714,04 TL üzerinden (18.581,17 TL asıl alacak, 132,87 TL işlemiş faiz olmak üzere) takibin devamına, 18.581,17 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %9,00 oranında ve değişen oranlarda yasal faiz uygulanmasına,
3-İİK 67/2. maddesi gereğince 18.581,17 TL asıl alacak üzerinden %20 oranında belirlenen 3.716,23 TL icra inkar tazminatının davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 1.278,35 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 850,75 TL harcın davalıdan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL harç gideri, 8.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 660,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 9.587,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 18.714,04 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
9-Karar kesinleştiğinde varsa bakiye gider avansının yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, 6100 sayılı HMK 341/2 maddesi uyarınca miktar itibarıyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. E-duruşmaya son verildi.