T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/578
KARAR NO : 2025/611
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 19/08/2024
KARAR TARİHİ : 14/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından davalı şirkete yapılan yük taşıma işi neticesinde müvekkili tarafından 30.04.2024 tarihli ---- numaralı ve 101.546,40 TL ve 31.05.2024 tarihli ----- numaralı ve 65.540,- TL bedelli faturaların tanzim edilip davalı şirkete tebliğ edildiğini, davalı tarafça 30.04.2024 tarihli ---- numaralı ve 101.546,40 TL bedelli faturaya ilişkin yalnızca 64.549,- TL ödeme yapıldığını, söz konusu faturaların ödenmemesi sebebiyle borçlu şirket aleyhine------. İcra Dairesi'nin -----numaralı dosyası ile başlatılan takibe davalının haksız ve kötü niyetli şekilde itiraz ettiğini, taraflara ait ticari defterleri ve BA-BS formları incelendiğinde davalı şirketin müvekkiline borçlu olduğunun tespit edileceğini, arabulucuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını belirterek davalı yanca --- İcra Dairesi'nin -----, dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı yanın ilgili icra dosyasına konu alacağın %0'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama gider masraf ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacının arasından yazılı bir sözleşme olmaksızın sevkıyat amacıyla ihtiyaç halinde çalışma konusunda sözlü olarak anlaştıklarını, müvekkilinin davacıya kestiği faturalar üzerinden ödemeler yaptığını davacının eksiksiz bir iş yaptığı ancak ödeme almadığına yönelik iddialarının yersiz olduğunu, davacının iddia ettiği hususları ispat yükü altında olduğunu, dava dilekçesinde delil olarak sunulan bilgi ve belgelerin hiç birinin usul kuralları çerçevesinde iddia edilen vakıayı ispata elverişli olmadığını, müvekkilinin 14.06.2024 tarihinde ...'a ait ------ bulunan hesabına ----- nolu fatura açıklamalı 65.540, TL ödeme yaptığını, 3004.2024 tarihli ve ----- numaralı 101.546,40 TL tutarlı faturaya müvekkili tarafından 03.05.2024 tarihinde ...'a ait ----- bulunan hesabına "cari hesaptan" açıklamalı 20.000,00 TL , 07.05.2024 tarihinde "cari hesaptan" açıklamalı 75.000,- TL ödeme yapıldığını; Davacı tarafından "Nakliye Bedeli" karşılığı olarak düzenlenen ----- numaralı faturanın karşılığında davacı tarafından eksiksiz ve kusursuz bir hizmet sağlanmadığını, davacının müvekkiline nakliye yapıldığına ilişkin olarak evrak teslim etmediğini her türlü talebe rağmen müvekkilinin zarara uğramasına, ticari itibarının sarsılmasına sebebiyet verdiğini, davacının iddiasını ispat edemediğini, faturalarda belirtilen hizmetin sağlanıp sağlanmadığına ilişkin belgeleri sunmadan malların faturalarının gönderildiğini müvekkilince davacı ile aralarında süre gelen cari ilişki güvenine dayanarak sevkıyatın eksiksiz olarak sağlandığına inancı ile faturalara itiraz edilmediğini, müvekkilinin davalıya karşı ödenmemiş herhangi bir borcunun bulunmadığını; davacı tarafından başlatılan icra takip dosyası ödenmeyen cari hesap alacağından kaynaklanan borca ilişkin olsa da yapılan hesaplamaların neye göre yapıldığı, hangi ayları kapsadığı, hangi artış bedelleri üzerinden değerlendirildiğinin açık olmadığından likit bir alacaktan bahsetmenin mümkün olmadığını belirterek haksız, hukuki ve yasal dayanaktan yoksun ve kötü niyetli davanın reddine,----- İcra Dairesinde -----. sayılı dosyasındaki icra takibi haksız ve kötü niyetle başlatıldığı için davacı aleyhine icra takibinin konusu olan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin de davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-----. İcra Dairesinde ----- Esas, Taraf şirketlere ait BA/BS formları, bilirkişi raporları.
----. İcra Dairesinde ---- Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 65.540,00 TL fatura asıl alacağı ve 36.997,00 TL bakiye alacak yönünden 18/07/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak "31/05/2024 tarihli ve ---- numaralı fatura 65.540,00 TL, 30/04/2024 tarihli ve ------ numaralı fatura 101.546,40 TL" açıklamasının gösterildiği, davalı tarafından 25.07.2024 tarihinde süresinde verilen itiraz dilekçesi ile borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce SMM bilirkişiden 07/01/2025 tarihli bilirkişi raporu alınarak taraflara tebliğe çıkarılmış, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuş, rapora karşı itirazların değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişiden 11/04/2025 tarihli bilirkişi ek raporu alınmış, tarafların bilirkişi ek raporuna itirazlarının mevcut bilirkişi raporu denetime elverişli ve yeterli görüldüğünden reddine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, mal/hizmet alım satım sözleşmesinden kaynaklı fatura bedellerinin kısmi ödenmesi nedeniyle bakiye fatura bedelinin tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davası iken 08/04/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak davasına dönüşmüştür.
Arabuluculuk dava şartı bakımından yapılan değerlendirmede;
Dosyaya ibraz edilen Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının incelenmesinde; ---- Arabuluculuk Bürosu, büro dosya numarası -----ve arabuluculuk numarası ---- olan başvurunun taraflarla ilgili olduğu, tarafların görüşmeye katıldığı ve fakat anlaşma sağlanamadığından 08/08/2024 tarihli son tutanağın düzenlendiği, bu haliyle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmiş olduğu görülmüştür.
Somut olayda; davacı tarafça 30/04/2024 tarihli ----- numaralı 101.546,40 TL bedelli fatura ile 31/05/2024 tarihli ------ numaralı 65.540,00 TL bedelli faturaların tanzim edildiği, davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan ----İcra Dairesinde --- Esas sayılı icra takibi ile 31/05/2024 tarih ----- numaralı 65.540,00 TL bedelli fatura ile 30/04/2024 tarih ------ numaralı 101.546,40 TL bedelli faturadan kaynaklı 36.997,00 TL bakiye alacağın talep edildiği, davacı tarafça davalı tarafın 30/04/2024 tarih ------ numaralı 101.546,40 TL bedelli faturaya ilişkin yalnızca 64.549,00 TL ödeme yapıldığını beyan ettiği görülmüştür.
Buna karşılık davalı tarafça 30/04/2024 tarihli ------ numaralı 101.546,40 TL bedelli faturaya ilişkin peyderpey ödemelerin yapıldığı, bu ödemelerin 03.05.2024 tarihinde ...'ne ait hesaptan ...'a ait hesaba "CARİ HESAPTAN" açıklamalı 20.000,00 TL ve 07.05.2024 tarihinde aynı hesaplar arasında "cari hesaptan" açıklaması ile yapılan 75.000,00 TL'lik ödemeler olduğu, 31/05/2024 tarih ------ numaralı 65.540,00 TL bedelli fatura bedelinin ise 14.06.2024 TARİHİNDE fatura numarası da belirtilerek davacı tarafa tamamen ödendiği savunmasında bulunulmuş ve ilgili dekont suretleri de mahkememize sunulmuştur.
SMM bilirkişi tarafından yapılan incelemede dava konusu faturaların taraf defterlerinde kayıtlı olduğunun tespit edildiği, bu haliyle davalı tarafın dava konusu malların teslim edilmediğini aynı ispat gücüne sahip başkaca bir yazılı delille ispat etmesi gerektiği, taraflar arasındaki asıl uyuşmazlığın dava konusu edilen 2 adet faturadan kaynaklı alacak miktarının tespitine ilişkin olduğu görülmüş, bu hususta gerekli incelemenin yapılması için 28/02/2025 tarihli celsede ayrıntılı ara karar ile bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi ek raporu ile 31/05/2024 tarih ----- numaralı 65.540,00 TL bedelli faturaya ilişkin ödemenin 14/06/2024 tarihinde yapıldığı, taraflar arasında süregelen bir cari hesap ilişkisi bulunduğundan davalı tarafça yapılan sair ödemelerin mevcut cari hesap tan mahsup edilmesi, iş bu ödemelerin dava konusu edilen özellikle dava konusu edilen 30/04/2024 tarihli ----- numaralı 101.546,40 TL bedelli faturaya ilişkin yapılmadığı, bu haliyle ----- numaralı fatura bedelinin ödenmediği, davacı tarafın davalı taraftan cari hesap ilişkisine dayalı olarak bakiye 102.078,38 TL alacağının bulunduğu tespit eidlmiştir.
Tam ıslah talebinin değerlendirilmesinde;
"....Davacı vekili, ödenmeyen kredi borcunun tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali için eldeki dava açmış, bilahare vermiş olduğu ıslah dilekçesi ile açıkça "iş bu dava itirazın iptali talepli ikame edilmiş olup, dosyaya sunulu bilirkişi raporuna istinaden alacak davası olarak ıslah etme gereğimiz hasıl olmuştur. İş bu talep ile dava tam ıslah edilmiş olup, ıslah tarihi itibariyle hesaplama yapılmak üzere dosyanın bilirkişiye tevdii gerekmektedir." şeklinde beyanda bulunarak ıslah talebini bildirmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 176 ve devamı maddelerinde ıslah müessesi düzenlenmiş olup, davanın tamamen ıslahı da mümkündür. O halde mahkemece, anılan yasal düzenlemeler dikkate alınarak gerekli usuli işlemlerin yapılması gerekirken, ıslah beyanı hiç değerlendirilmeden hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir. "(Yargıtay ------ HD 19/10/2017 tarih, -----sayılı kararı; benzer mahiyetteki Yargıtay ----- HD 06/07/2023 tarih,-----
Yargılama devam ederken alınan bilirkişi raporu ile takibe konu edilen faturalara konu bir kısım bedellerin ödendiği/ödenmediğinin ve davacının cari hesaptan kaynaklanan bir kısım alacaklarının mevcut olduğunun tespiti üzerine, davacı vekili tarafından sunulan 08/04/2025 tarihli dilekçe ile davanın itirazın iptali davasından açık hesap ilişkisinden kaynaklanan alacak davasına dönüştürülmesine ilişkin ıslah talebinde bulunulduğu, davalı yanın açık hesap ilişkisinden kaynaklanan 105.000,00 TL bedelin; 102.537,00 TL'sinin dava tarihinden geriye kalan kısmın ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle davalı şirketten alınarak davacıya ödemesinin talep edildiği görülmüş, HMK m. 74 gereği yapılan incelemede davacı vekiline bu hususta vekaletnamesinde açıkça yetki verildiği görülmüştür.
Davanın tamamen (kamilen) ıslah edilmesi halinde dava dilekçesi dahil, yapılmış olan bütün usul işlemleri yapılmamış sayılır (mülga HUMK m.87/1). Bunun doğal sonucu olarak, dava dilekçesinde yer alan ilk talep içeriği değil, ıslah yoluyla açıklanan talep içeriği nazara alınarak araştırma ve inceleme yapılması ve mahkemece verilecek hükümde de ıslahla ileri sürülen istemin karşılanması gerekir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 29/06/2011 gün ve -----
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesinde 22/7/2020 tarihinde 7251 sayılı kanunun 23. Maddesi ile yapılan değişiklik gereği ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği, davacı tarafın dava konusu 102.537,00 TL'lik alacağına konu faturaların taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu haliyle faturalara konu mal/hizmet tesliminin yerine getirilmiş olduğunun kabulü gerekeceği anlaşılmakla 102.537,00 TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.Faiz talebinin değerlendirilmesinde;
----- BAM ----. HD ---- Esas ------- Karar sayılı ilamı; "Davacı alacağına esas alınan faturaların ise davalı defterlerinde kayıtlı olması karşısında, davacı tarafça, hizmetin verildiği hususunun ispatlandığı kanaatine varılmıştır.
Davalı vekili davanın ıslah edilmesi karşısında, alacağa dava tarihinden değil ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmekte ise de, yukarıdaki açıklamalarda yer verildiği üzere, davanın tamamen ıslahında, ıslah olunan dava ilk dava gününde açılmış sayılır. Bu durumda ise temerrüt dava tarihi itibariyle oluştuğundan, alacağa dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekmektedir."Yukarıda yer verilen BAM ilamında da belirtilen şekilde davacı tarafın hükmedilen alacağına dava tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş, davalı tarafın ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesine yönelik itirazı yerinde görülmemiştir.
Islaha karşı zamanaşımı definin değerlendirilmesinde;
Davanın ıslah edilmesi halinde ortada yeni bir dava olmayıp devam eden davada talep sonucunun değiştirildiği kabul edileceğinden davanın açıldığı tarihteki hal ve şartlara göre davanın hukuki durumu değerlendirilmesi gerekir. Buna göre; davanın tamamen ıslahında yeni bir dava açılmamış sayılacak, tamamen ıslah edilen dava ilk açılan davanın devamı niteliğinde olduğundan bunun doğal sonucu olarak, zamanaşımı ve hak düşürücü süre ilk davanın açıldığı tarihteki duruma göre dikkate alınacaktır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 26/05/2022 tarihli ---- sayılı kararı, ----- BAM ----- HD ----- Esas ----- Karar sayılı ilamı)
Somut olayda; dava konusu alacağa dayanak fatura tarihlerinin 30.04.2024 ve 31.05.2024 olduğu, yukarıda yer verilen YHGK ve BAm ilamında da belirtildiği üzere zamanaşımına yönelik değerlendirme yapılırken dava tarihinin esas alınması gerektiği, TBK m.146 gereği dava tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin henüz dolmadığı anlaşılmakla davalı tarafın zamanaşımına yönelik itirazları yerinde görülmemiştir.
Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede;
6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerine davanın kısmen kabul edilmiş olması nedeniyle HMK m. 326/2 gereği kabul red oranı dikkate alınarak karar verilmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yine davanın kısmen kabul edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere kabul red oranına göre taraflardan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 102.537,00 TL nin dava tarihi olan 19.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.004,30 TL karar ve ilam harcından baştan alınan 1.238,39 TL peşin harç ve 640,00 TL ıslah harcının mahsubuyla bakiye 5.125,91 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 1.238,39 TL peşin harç ve 640,00 TL ıslah harcının davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan 4.525,00 TL nin kabul red oranına göre 4.418,85 TL lik kısmının davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 2.463,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,
7-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL nin kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.515,55 TL lik kısmının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
8-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL nin ret edilen miktar üzerinden hesaplanan 84,45 TL lik kısmının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
9-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,) Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.