T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/697
KARAR NO : 2025/599
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 26/09/2022
KARAR TARİHİ : 11/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sürücü---- sevk ve idaresindeki ------ plakalı aracıyla ----- ilçesi ----- cadde üzerinde ----- sitesi önü trafik ışıklarında sağa dönecekken müvekkil davacı ------ sevk ve idaresindeki ------ plakalı araçla ------ istikametine gitmek üzereyken -------- yoluna dönmek isterken sol tarafından çarpışması sonucunda maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kaza sonrasında tutulan kaza tespit tutanağına göre ------ plakalı araç sürücüsü davalı ------ 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 53 hükmünde düzenlenen dönüş kurallarına uymama kusurunu işlemesi nedeniyle kazanın meydana gelişinde asli kusurlu olduğu tespit edildiğini, davacı müvekkilimin aracında kaza nedeniyle 4.210,67 EUR tutarında maddi hasar meydana gelmiş olup söz konusu zarar ------ yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporla da sabit olduğunu, davanın kabulüne, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ------- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf 14.08.2021 tarihinde davacının sevk ve idaresinde olan ------- plakalı kullandığı araç ile diğer davalının adına kayıtlı olan ve müvekkilimin kullanmış olduğ------ plakalı araç arasında geçen trafik kazası neticesinde davacının bulunduğu araca sol tarafından hafif çarpılması nedeniyle maddi tazminat isteminde bulunulduğunu, davacı her ne kadar davalı müvekkilin sevk ve idaresindeki aracın kusuru nedeniyle zararının doğduğunu ileri sürmüş ise de, bu hususu kabul etmediğini, davacının sunmuş olduğu eksper raporları gerçeği yansıtıp yansıtmadığı sabit olmadığını, dosyaya ibra edilen eksper raporunda da hasar %19 KDV DAHİL 4.210,67 Euro olarak tespit edilmiş olup söz konusu rapor tutarı ülkemiz sınırlarından çok yüksek kaldığını, bu nedenlerle; davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; İşbu davadan önce müvekkilİ şirkete yapılmış usulüne uygun bir başvuru söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olup, davacı tarafça, müvekkil şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusuru ispat edilmesi gerektiğini, araç sürücüsü hakkında açılan ceza davası bulunması halinde sonucunun beklenmesi, uzlaşma sağlanmış olması halinde, C.M.K'nun uzlaşmaya ilişkin hükümleri uyarınca uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespiti gerektiğini, bu nedenlerle; davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
------- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkere cevapları, araç trafik kayıtları, bilirkişi raporu.Mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden 27.11.2023 tarihli bilirkişi raporu alındığı, taraflara tebliğe çıkarıldığı, davalılar tarafından rapora beyan/itiraz dilekçesi sunulması üzerine itirazların değerlendirilmesi amacıyla 23.05.2025 tarihli bilirkişi ek raporu alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu davacı tarafa ait araçta meydana gelen hasar tazminatı bedelinin kazaya karışan aracın ZMMS sigortacısı, araç maliki ve sürücüsünden tahsili talebine ilişkindir.Arabuluculuk dava şartı bakımından yapılan değerlendirmede;
Dosyaya ibraz edilen Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının incelenmesinde; ---- Arabuluculuk Bürosu, büro dosya numarası ----- ve arabuluculuk numarası ----- olan başvurunun taraflarla ilgili olduğu, tarafların görüşmeye katıldığı ve fakat anlaşma sağlanamadığından 18/08/2022 tarihli son tutanağın düzenlendiği, bu haliyle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmiş olduğu görülmüştür.
Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Dava konusu kaza yeri Türkiye olsa bile yurtdışında kayıtlı aracın meydana gelen kaza nedeniyle tamir ettirilmeden yurtdışına götürülmesi halinde, tamir bedelinin yurtdışındaki malzeme ve işçilik fiyatları ile değerlendirilmesinde yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Davacı tarafın bu açıdan aracını Türkiye' de tamir ettirmeye ya da Türkiye koşullarındaki hasar bedeli ile tazmine zorlanması mümkün değildir. (Benzer yönde Yargıtay ---- Hukuk Dairesinin 18.6.2013 tarih, ----- Esas ve ---- Karar sayılı kararı).
Davacı ------ ikamet etmekte olup aracı ------- trafik sicine kayıtlıdır. Yabancı plakalı araçlarda onarımın, aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılmış olması veya yabancı ülkede yapılmasının zorunlu olduğu hallerde, zararın o ülkedeki (aracın kayıtlı olduğu) katlanılan veya katlanılacak olan giderlere göre belirlemesinin gerekmesine, davacının aracın onarımına ve varsa ekspertiz ücretine ilişkin zararının ------ piyasasındaki şartlar gereğince belirlenmesi gerekmektedir. (Yargıtay -----. Hukuk Dairesi'nin ------ Esas------ Karar nolu ilamı)Bununla birlikte; davaya konu tazminat istemi haksız fiile dayalı olup, davacının uğradığı maddi zararlarını gidermek için ülkesinde yapmak zorunda kaldığı veya kalacağı ödemeleri o ülkenin para birimi üzerinden yapacağından, maddi zararlarının yabancı para üzerinden hüküm altına alınmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. (Yargıtay ------.Hukuk Dairesi'nin -------sayılı kararı)
Somut olayda; 14.08.2021 tarihinde davacı adına kayıtlı---- plakalı araç ile davalı şirkete sigortalı -------plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği görülmüştür. Her ne kadar davalı ----- vekili tarafından mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş ise de davalılardan ------merkez adresinin ------ olması sebebiyle 6100 Sayılı HMK’nın 7. maddesinde öngörülen ‘’Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir’’ hükmü gereğince davalı------ yerleşim yerine göre davanın yetkili mahkemede açılmış olduğu anlaşılmakla davalı borçlunun mahkememizin yetkisine yönelik itirazının ön sorun olarak kabul edilerek 6100 Sayılı HMK’nın 164. maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; makine mühendisi bilirkişiden alınan kök ve ek rapor ile davalı sigorta şirketi nezdinde trafik sigortalı ------plakalı aracı sevk ve idare eden sürücünün dava konusu kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, gerçekleşen kaza neticesinde davacı tarafa ait aracın hasar gördüğü, davaya konu alacak talebi ile dava konusu kaza arasında uygun illiyet bağının bulunduğu, ekspertiz raporunda hasarlı olduğu belirtilen parçaların, kazanın oluşuyla uyumlu olduğu, parça ve işçilik bedellerinin menşe ülke rayiç değerlerine uygun olduğu, davacının talep edebileceği hasar miktarının KDV dahil 4.210,67 Euro olabileceğinin tespit edildiği, kazaya sebebiyet veren davalı şirkete sigortalı araca ilişkin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesini tanzim eden davalı sigorta şirketinin sigortacı sıfatı hasar tazminatı alacağından poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede;
6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerinin, davanın kabul edilmiş olması nedeniyle HMK m. 326 gereği davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yalnızca davalı sigorta şirketi bakımından arabuluculuğa başvuru zorunlu olduğundan ve yine davanın kabul edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere davalı taraftan tahsiline karar verilmiştir.
Vekalet ücreti bakımından yapılan değerlendirmede;
Yargıtay ---- HD nin ---- Esas ------ Karar sayılı ilamı; "....yabancı para alacağına ilişkin davalarda dava tarihindeki kur üzerinden hesap edilen dava değerine göre vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmasına...", şeklindedir. (aynı yönde Yargıtay -----HD---- Esas ----- Karar, Yargıtay--- Yargıtay ----. HD nin------Yargıtay----------HD nin-----. sayılı ilamları.)
----- BAM -----. HD nin ----- Esas -------- Karar sayılı ilamı; "... Yabancı para alacağına ilişkin davalarda, dava değeri dava tarihi itibariyle Türk parası karşılığı üzerinden belirlenir. Aksinin kabulü, dava değerinin yargılama sırasında değişmesi sonucunu doğurur. Bu nedenle yabancı para alacağına ilişkin davalarda vekalet ücreti hesabında hükmolunan alacağın dava tarihindeki kur karşılığı ve karar tarihindeki tarife hükümleri dikkate alınır. Harç da dava tarihindeki kur karşılığı üzerinden hesaplanır. Somut olayda mahkemece harç ve vekalet ücretinin dava tarihindeki kura göre belirlenmesi gerekirken karar tarihindeki kura göre hesaplama yapılması doğru değildir..." şeklindedir. (Aynı yönde ----- BAM -----. HD ------- Esas ------ sayılı ilamı)
Her davanın açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirilmesi gerektiği, buna göre yabancı para alacağına ilişkin davalarda dava değerinin dava tarihi itibariyle Türk parası karşılığı üzerinden belirleneceği, aksi halde dava değerinin yargılama sırasında değişmesi sonucunun ortaya çıkacağı anlaşılmakla mahkememizce yabancı para alacağına ilişkin açılan huzurdaki davada dava tarihindeki kur ve karar tarihindeki tarife hükümleri esas alınarak vekalet ücretine hükmedilmiştir.
*Dava tarihindeki Euro efektif satış kuru =18,00 TL olarak harç ve vekalet ücreti hesaplamalarında esas alınmıştır.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 4.210,67 Euro hasar tazminatı bedelinin (davalı sigorta şirketi bakımından poliçe limiti olan 41.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) davalı ---- ve ------- bakımından 14.08.2021 kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi bakımından 17.01.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.177,35 TL karar ve ilam harcından baştan alınan 258,87 TL peşin harçtan mahsubuyla bakiye 4.918,48 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı, 258,87 TL peşin harç toplamı ile yargılama gideri olarak yapılan 5.709,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,) Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; ------ Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.