T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/517
KARAR NO : 2025/499
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/07/2024
KARAR TARİHİ : 16/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 22.02.2024 tarihinde ---- İli ------ İlçesinde Müvekkili Şirket ---- ait ------ plakalı araç ve davalı ---- sevk ve idaresindeki ------ plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza sebebiyle müvekkili şirketin maliki bulunduğu araç onarılamayacak derecede ağır hasar aldığını, Kazada davalı --- kusurlu olup trafik kazası tespit tutanağında "Kazanın Özeti" başlıklı kısmında "Bu kazanın oluşumunda sürücü ---- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/1-b maddesini ihlal ettiği" ifadesine yer verilmiş olup, somut olayın meydana geliş şekline bakıldığında ----- plakalı araç sürücüsü ---- KTK'nın ilgili maddelerini ihlal nedeniyle asli kusurlu olduğunu, kaza sonucunda davacı müvekkilin aracı kullanılamaz hale gelmiş olup araç perte çıktığını, 12.03.2024 tarihli satım sözleşmesi ile 821.999,00 TL'ye satıldığı beyan ederek, davanın kabulüne, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taraf HMK 121.maddesine göre dava ile ilgili delillerini müvekkil şirkete tebliğ etmediğini, davacının talebi Zorunlu Mali Mesuliyet Trafik Sigortası Genel Şartları gereği teminat harici olduğunu, müvekkil şirket tarafından hasar dosyasında taznim edilen eksper raporunda belirlenen, davaya konu aracın rayiç bedelinin %50 sini aştığından, aracın pert işlemine tabi olmasını zaruriyet kıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla araç mahrumiyet zararının dolaylı zarar niteliğinde kabul edildiğinden poliçe teminatı dışında kaldığını beyan ederek; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ---- --- cevap dilekçesinde özetle; Karşı tarafın istek ve dileklerinin reddini talep ettiğini, aracın onarılmaya müsait olduğunu, kendilerinin perte çıkarmış olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ---- cevap dilekçesinde özetle; Arabuluculuk görüşmelerinde istenilen dosyaları karşı tarafın göndermediğini, aracın onarılmaya müsait olduğunu, aracın pert ruhsatı ortada olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
------Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkere cevapları, araç trafik kayıtları, bilirkişi raporu.
Mahkememizce makine mühendisi ve sigorta bilirkişisinden oluşan heyetten 26.02.2025 tarihli bilirkişi raporu alındığı, taraflara tebliğe çıkarıldığı, davalı araç maliki ve sürücüsü tarafından rapora itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu davacı tarafa ait araçta meydana gelen hasar tazminatı ve araç mahrumiyet bedelinin kazaya karışan aracın sürücüsü, maliki ve ZMMS sigortacısından tahsili talebine ilişkindir.
Arabuluculuk dava şartı bakımından yapılan değerlendirmede;
Dosyaya ibraz edilen Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının incelenmesinde; --- Arabuluculuk Bürosu, büro dosya numarası ---- ve arabuluculuk numarası ------ olan başvurunun taraflarla ilgili olduğu, tarafların görüşmeye katıldığı ve fakat anlaşma sağlanamadığından 06/06/2024 tarihli son tutanağın düzenlendiği, bu haliyle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmiş olduğu görülmüştür.
Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.
Somut olayda; 22.02.2024 tarihinde davacı tarafa ait ---- plaka sayılı araç ile davalı ---- sevk ve idaresindeki diğer davalı----ait ----- plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, hasarın oluşmasında davalı şirkete sigortalı araç sürücüsü olan davalının sorumlu olduğundan bahisle araçta oluşan hasar, araç mahrumiyet bedelinin tahsili talebi ile huzurdaki davanın ikame edildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; mahkememizce alınan ve hükme esas alınmaya elverişli bulunan bilirkişi raporu ile dava konusu kazanın gerçekleşmesinde---- plakalı araç sürücüsü davalı ------ %75 oranında kusurlu, davacı tarafa ait ----- plaka sayılı araç sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu olduğu,------- plaka sayılı aracın meydana gelen trafik kazası sonrası yapılan ekspertizi neticesinde ağır hasarlı olduğu, onarım sırasında da ekstra masrafların çıkabileceği öngörülerek onarım yapılması durumunda KDV dahil 690.013,97TL hasar tutarının araç rayiç değeri olan 1.598.000,00TL'nin %43'üne denk geldiği, bu haliyle %50' si altında olduğu, pert şartlarının oluşmadığı, araç onarımının uygun olduğu, ----- plakalı sayılı araçta meydana gelen hasarın onarımı için; “ekspertiz incelemesi, yedek parça tedarikinin, araç onarımının hızlı ve kesintisiz gerçekleştirileceği, atölye kullanımı ve personel sayısının uygun olması koşulu ile” 30 gün sürenin yeterli olacağı, buna göre 30 günlük kiralama bedelinin ize 49.000,00 TL olabileceği, kazanın, ----- plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ------ tespit edilen %75 oranında kusurlu olması sonucunda meydana geldiği, bu sebeple sürücü davalı --- kusur sorumluluğu nispetinde, ----- plaka sayılı aracın işleteni ve maliki sıfatı ile davalı ------ gerçekleşen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı tespit edilmiştir.
Hasar tazminatı bedeli bakımından yapılan değerlendirmede;
Davalı ---- maliki olduğu ------ plaka sayılı aracı için ------ Tarafından ZMMS poliçesi tanzim edildiği, teminat limitinin araç başına 200.000,00 TL olduğu, 22.02.2024 tarihinde gerçekleşen kaza sonucunda davacı tarafa ait ----- plaka sayılı araçta meydana gelen maddi zararın 690.013,97-TL(KDV dâhil) tutarında olduğu, sigortalı araç sürücüsünün %75 kusuru nispetinde 517.510,48-TL tutarındaki maddi hasar bedelinden davalı araç sürücüsü ve malikinin sorumlu olacağı, davalı sigorta şirketinin ise sigorta teminat limiti kapsamında işbu bedelin 200.000 TL lik kısmından sorumlu olacağı, sigorta şirketi tarafından haricen herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmakla hasar tazminat bedeli bakımından davanın kabulü ile 517.510,48-TL hasar tazminatı bedelinin (davalı sigorta şirketi bakımından poliçe limiti olan 200.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Araç mahrumiyet bedeli bakımından yapılan değerlendirmede;
Davacı tarafa ait ---- plaka sayılı araçta gerçekleşen hasarın 30 gün süre içerisinde onarılabileceği, makine mühendisi bilirkişi tarafından araç mahrumiyet zararının 49.000,00 TL olarak tespit edildiği, gerçekleşen zarardan ----- plaka sayılı araç sürücüsü davalı ------ %75 oranındaki kusuru nispetinde davalı araç maliki ve araç sürücüsünün 36.750,00 TL'lik kısmından sorumlu olduğu anlaşılmakla araç mahrumiyet bedeli bakımından davanın kabulü ile 36.750,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı araç maliki ve araç sürücüsünden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Faiz başlangıcına ilişkin yapılan değerlendirmede;
Davanın dayanağı olan eylem, haksız fiil niteliğinde olduğundan haksız eylemden kaynaklanan zararın ödetilmesi amacıyla açılan davalarda, istek halinde hüküm altına alınan tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi gerekir. (Yargıtay----- HD.'nin----Esas, ----- Karar sayılı ilamı) KTK'nin 99. maddesine göre, ZMSS Genel Şartları ile belirlenen belgeler ile birlikte sigorta kuruluşuna başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Davacının davalı sigorta şirketine hasar tazminatına ilişkin 05/04/2024 tarihinde başvuruda bulunduğu, işbu başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı ve davalı sigorta şirketinin başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası olan 18/04/2024 tarihinde temerrüde düşmüş sayılacağı, diğer davalı araç sürücüsü ve malikinin temerrüt tarihinin ise 11.12.2021 kaza tarihi olduğu, dava konusu aracın hususi amaçla kullanıldığı anlaşılmakla davalılar aleyhine hükmedilen tazminat miktarlarına temerrüt tarihlerinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede;
6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerinin, davanın kabul edilmiş olması nedeniyle HMK m. 326 gereği davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yalnızca davalı sigorta şirketi bakımından arabuluculuğa başvuru zorunlu olduğundan ve yine davanın kabul edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere davalı taraftan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
-517.510,48-TL hasar tazminatı bedelinin (davalı sigorta şirketi bakımından poliçe limiti olan 200.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) davalılar --- ve ----- b-akımından kaza tarihi olan 22.02.2024 tarihinden, davalı sigorta şirketi bakımından itibaren 18.04.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
- 36.650,00 TL araç mahrumiyet bedelini kaza tarihi olan 22.02.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ----ve --- -- müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 37.854,70 TL (davalı sigorta şirketi bakımından 13.662,00 TL ile sınırlı olmak üzere) karar ve ilam harcından baştan alınan 3.417,21 TL peşin harç ve 6.050,00 TL ıslah harcından mahsubuyla bakiye 28.387,49 TL (davalı sigorta şirketi bakımından 4.194,79 TL ile sınırlı olmak üzere) karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 3.417,21 TL peşin harç ve 6.050,00 TL ıslah harcı toplamı olan 9.894,81 TL ile yargılama gideri olarak yapılan 9.779,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 87.124,07 TL (davalı sigorta şirketi bakımından 32.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) nispi vekalet ücretinın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden ahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,) Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.