T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/657
KARAR NO : 2025/443
DAVA : Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 22/03/2021
DAVA : Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 18/01/2024
BİRLEŞTİRME
KARAR TARİHİ : 28/11/2024
HEYETE TEVDİ TARİHİ : 10/02/2025
KARAR TARİHİ : 21/05/2025
Tarafları yukarıda belirtilen ve Mahkemizin başlıktaki esasına tevzi edilmiş olan ve değerine bağlı olarak Üye Hakim uhdesinde olan dava ile birleşen dava olması ve birleşen davanın değerine bağlı olarak Heyete tevdi edilmesine karar verilmiş olması nedeniyle tarafları yukarıda belirtilen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dava dosyası bakımından:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen dava dilekçesinin gerekli-yeterli kısımları:
''...
Konu :/- Maddi Tazminat Davası (-Müddeabih 50.000,00 - T.L.-)
-Açıklamalar-
----- Yapı Kooperatifi ile arsa sahipleri ------ Noterliğinin 07.01.1999 Tarih ve ------ Yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz mal satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdedilmiştir. Arsanın tapu kavdı: ---- İli, ----- köyü, 1904 Ada, 1 Parsel'de kayıtlı bulunan gayrimenkul üzerine inşaat yapılarak kooperatif uhdesinde kalacak kısımlar ayrılarak arsa sahiplerine yapılan bağımsız bölümler tamamlanarak teslim etmekten ibarettir.
- İnşaat süresinin uzaması ve araya 1999 depreminin girmesi üzerine arsa sahipleri inşaattaki gecikmeden kaynaklanan hak ve alacakları için-------. Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- Sayılı davasını açmışlar ve bu dosyada çıkan alacak bakımından ----- İcra Müdürlüğünün ----- Sayılı icra takibini başlatmışlardır.
- Müvekkilim, ..., kooperatifte --- Blk. ----- no'lu bağımsız bölümün isabet ettiği kooperatif üyesi durumundadır. Yukarıda bahsettiğimiz dosyayla icra takibi yapan arsa sahipleri alacağın tahsili bakımından 7 adet bağımsız bölüme kıymet taktiri yaptırarak satışa çıkarmışlardır. Her ne kadar, müvekkilim ----. İcra Hukuk Mahkemesinde ------Sayılı dosyasıyla ihalenin feshini dava etmiş ise de açtığı dava husumet ehliyeti yönünden red edilmiş olup, halen dosya ------ Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf İncelenmesindedir.
- İcra dosyasında, müvekkilime tahsis edilmiş ancak tapu kaydı kooperatif adına olan gayrimenkul 145.000,00,- TL bedelle satılmıştır. Kooperatif yetkilileri, 2010 yılında aleyhlerine açılmış bulunan bu davada icra satışına kadar geçen süreçte arsa sahipleri ile ihtilafı çözmek ve yapılacak ödeme konusunda kooperatif üyelerinden para toplama konusunda kayıtsız kalmışlar ve ağır derecede ihmal suretiyle kooperatif üyelerinin bağımsız bölümlerinin satışına sebep olmuşlardır. İcrada yapılan satıştan sonra kooperatifteki bir takım usulsüzlükler ve ihmallerden dolayı ----- Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulmuş olup, henüz soruşturma devam etmektedir.
- Bu satıştan sonraki dönemde zararımızın giderilmesi bakımından görüşmelerden olumlu bir sonuç alınamadığından 20.01.2021 Tarihinde arabulucuya başvurulmuş 09.03.2021 Tarihinde düzenlenen anlaşamama tutağı ile arabulucu görüşmeleri sonuçlanmıştır.
- Müvekkilimin, uğradığı gerçek zarar yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile belirleneceğinden, belirlendiği tarihte harç ikmal edilmek üzere müvekkilimizin uğradığı zarardan dolayı bu davanın ikamesi kaçınılmaz olmuştur.
...
Sonuç ve İstek : Arz olunan sebeplerle :
- Davalı kooperatif, arsa sahipleri ile olan ihtilafı çözme konusunda ağır derece kusurlu tutum ve davranışlarla müvekkilime tahsis edilmiş bulunan ---Blk. ----- no'lu bağımsız bölümün satışına sebep olduğundan gerçek zarar yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesinde belirleneceğinden fazlaya ilişkin dava ve ıslah haklarımız saklı kalmak üzere açtığımız şimdilik 50.000,00,- TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini, satışın gerçekleştiği 02.08.2020 Tarihinden itibaren uygulanacak ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini
...''
şeklinde olup yukarıya aynen aktarılmıştır.
Davalı vekili tarafından ibraz edilen cevap dilekçesinin gerekli-yeterli kısımları:
"...
KONU : Davaya cevaplarımız, doğmuş ve doğacak zararlara ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile haksız ve kötü niyetli davanın reddi taleplerimizin sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR :
----- kooperatifi 1998 yılında 21 Ekim 1998 tarihi ve TC.-----.Noterinin ------ sayılı onayı ile tanzim edilen yönetim kurulu karar defterine işlenen kararlara istinaden faaliyetlerine başlamıştır. Karar Defterine kayıtlı 27.Ekim.1998 tarih ve ----- numaralı yönetim kurulu kararına göre kuruluş aşamasında Kooperatif Yönetim kurulu aşağıdaki kişilerden oluşan yönetim kurulu tarafından yönetilmeye başlanılmıştır.
-----Karar Defterine kayıtlı 25.Kasım.1998 tarih ve -------numaralı yönetim kurulu kararı ile üyelik kaydına başlanılmış üyelerden alınacak aidat bedelleri belirlenmiş , müracaatla beraber doğrudan daire tahsis işlemlerine başlanılmıştır.
Karar Defterine kayıtlı 04.Ocak.1999 tarih ve ----- numaralı yönetim kurulu kararı ile ------K.II.cPafta No: ------ Ada no ve 1 Parselde bulunan arsa için arsa sahipleriyle kat karşılığı İnşaat Sözleşmesi yapılması , sözleşme kapsamında arsa sahiplerine 22 adet daire ve 5 milyar 100 milyon TL nakit para verilmesi kararlaştırılmıştır. 07.Ocak.1999 tarihinde , ---- Noterinin ----- Damga numarası ile onaylanmış şekilde arsa karşılığı İnşaat sözleşmesi imzalanmış ve -----Yönetim kurulu başkanı ---- aynı sözleşmeyi müteselsil kefil olarak imzalamıştır.
Sözleşme aşağıda belirtilen kişiler tarafından imzalanmış olup, bu kişilerin yasal durumları , 1163 sayılı kooperatifler kanununa göre uygunluk , kanuni geçerlilik durumları da her bir kişinin kişi ad soyadı yanında belirtilmiş şekildedir.
•-----( Kooperatif Yönetim kurulu Üyesi )
•---- ( Kooperatif Yönetim kurulu Üyesi )
•----- ( Kooperatif Yönetim kurulu Üyesi )
•----- ( Satış vaadini kabul eden müteahhit firma adına ----- yapı kooperatifinin müşterek borçlu ve müteselsil kefili olarak sözleşmeyi imzalayan ----- kurulu başkanı ) ( Kooperatifler yasasına göre kooperatif üyelerinden herhangi birinin ve veya o kişinin 1.dereceden akrabasının kooperatif ile ticari ilişkide bulunması 1163 sayılı kooperatifler kanununa aykırıdır , ------ babasıdır, ilerleyen sürçte de kooperatifler kanununa aykırı olarak Kooperatif yönetim kurulu üyeliği,Başkanlığına getirilmiştir , kooperatif üyesi ( ortağı ) olmayan bir kişinin kooperatif yönetimine atanması ve aynı zamanda kooperatifle ticari ilişki de bulunması suç sayılan , yasaklanmış eylemdir. )
07.01.1999 tarihinde , --- Noterinin ----- Damga numarası ile onaylanmış şekilde arsa karşılığı İnşaat sözleşmesi kapsamında kapsamın da sayfa 7 de madde 9 da belirtildiği üzere mal sahipleri lehine “ mal sahipleri tapu ferağ takrir verdiği zaman dilediği miktarda teminat ipoteği koyma hakkına sahiptir “ ifadesiyle arsa sahiplerine ipotek koyma hakkı tanınmıştır.
Tüm sözleşmeler ve başlayan fiili inşaat faaliyetleri sürecinde ana sözleşme kapsamında 30 ay içinde sözleşme detaylarında belirtildiği şekilde tamamlanamaması sebebiyle Arsa sahipleri tarafından yapılan müracaat sonucundan ihtarname muhatapları olan ------Yapı Kooperatifi , İnşaatların Yapımını üstlenen ------ ve Kooperatif Yönetim Kurulu Başkanı ------ adına gönderilmiş , ivedilikle inşaatların tamamlanması ve kat irtifakına geçilmesi aksi halde sözleşmenin fesih edileceği ve ihtar edilen kişi ve kurumlar adına tarafına dava ikame edileceği ifade edilmiştir.
Bahse konu ihtarname sonrasında ihtarnameyi alan Kooperatif yönetim kurulu -----Noterinin ------- yevmiye kayıt numaralı ve 02 Aralık 2003 tarihli cevabi yazıda , mal sahiplerinin sözleşmelere aykırı olarak kat irtifakının kurulabilmesi için zorunluluk olan ferağ ve takrir vermedikleri o sebeple hiçbir işlem yapılamadığı ve bu husus da ---- Noterliğinin 21.Kasım.2003 tarih ve ------ yevmiye numarası ile mal sahiplerine ihtarname gönderildiği de belirtilerek kooperatife ve ilgililere ihtarname gönderen mal sahiplerinin sözleşme hükümlerine uymadığı , müteahhit firmanın çalışmalarına engel olduğu , bu sebeple doğabilecek gecikme , zarar ziyandan müteahhit firmanın sorumlu olmayacağı şeklinde karşı bir ihtarname yazılmıştır .
Diğer taratan bu yazışma için Kooperatifler kanununu ve --- genel müdürü sıfatı ile ------ pozisyonu dikkate alındığında ancak bu karşı yazıda atılan imzaların----- ait olduğu , kooperatif kaşesi ile yönetim kurulu ismiyle atıldığı dikkat edilmesi gereken bir usulsüzlük ve yasaya aykırılık durumunu göstermektedir.
İlerleyen süreçlerde arsa sahipleri sözleşme kapsamında yapılan inşaatların ve teslim edilen edilecek olan dairelerin durumuna bakarak ana sözleşmede madde 9 da belirtilen hüküm kapsamında daha önceden ----- tapu müdürlüğü tapu kayıtlarında belirtildiği şekilde , ---- nolu yevmiye ile 09.05.2007 tarihinde------Blok daire ---- numaralı bağımsız bölümler ile ---- blok ------ nolu bağımsız bölüm üzerine daha önceden konulan teminat ipoteğinin kaldırılması için 02.04.2007 tarihinde ----- numaralı yönetim kurulu kararına istinaden ferağ ve takrir kararı alınmasını referans gösteren dönemin kooperatif yönetimi üyeleri ------ arsa sahiplerine yaptıkları müracaat sonucunda bahse konu ipoteklerin kaldırılması için ek sözleşme yapılması talebinde bulunmuş ve 19.02.2010 tarihinde arsa sahiplerini temsilen ----- Kooperatifi temsilen ---- tarafından imzalanan EK sözleşme ile ------ Blok daire ------numaralı bağımsız bölümler ile ------ blok ----- numaralı bağımsız bölüm üzerine daha önceden konulan teminat ipoteğinin ilgi ek sözleşme içeriğinde belirtilen hususların müteahhit ------tarafından ilgi ek sözleşme içeriğinde belirtilen koşullarda yerine getirilmesi şartıyla kaldırılması sözleşmesi imzalanmıştır.
Ancak burada sözleşmelerde belirtilen hususların belirtildiği şekilde ve zaman sürecinde yerine getirilmediği, ihtarnamelerle tekrarlanan eksikliklerin tamamlanmadığı, bahse konu tarihlerde Kooperatif Yönetim Kurulu Başkanı , 06.05.1999 tarihinde kooperatif yönetimi ile imzalanan sözleşme ile kooperatif inşaatlarının anahtar teslim yapımını taahhüt eden ----- Müdürü ayrıca da Ana Sözleşme Müteselsil Kefili sıfatıyla ------ve sözleşmenin yasal taraflarından birisi olan kooperatif tarafının ek sözleşmede belirtilen şekil de ve tarihlerde taahhütlerini yerine getirmediği, mevcut kusur ve eksikliklerinin devam ettiği tespiti sebebiyle toprak sahipleri ipotek kaldırma işlemini yaptırmamışlardır.
İlerleyen süreçte ana sözleşmenin ve ek sözleşmenin tarafı olan arsa sahipleri , sözleşme hükümlerinin yerine getirilmediğini ve mağdur edildiklerini belirterek kooperatif aleyhine tazminat davası açılması talebiyle şikayette bulunmuşlar ve-----.Asliye Hukuk mahkemelerinde 2011 yılında ----- dosya numarasıyla açılan dava süreçleri başlamıştır.
Defalarca genel kurullarda denetim kurullarınca şiddeti bir şekilde dile getirilmesine, üyeler tarafından devam eden davalar konusunda detaylı bilgiler istenmesine, zaman zaman belli dönemlerin denetim kurullarınca kayıt altına alınan ciddi usulsüzlükler gereğince dönemin yönetim kurullarından yazılı ve detaylı resmi belgelere dayanan bilgi ve belgeler talep edilmesine, incelenen kooperatif belgeleriyle kooperatif yönetimi ve özellikle o dönemlerde devam eden inşaatlar konusunda yapılan tespitlerin üyelere açıklanmasına rağmen dönemin yönetim kurulu üyeleri , , ------ tarafından hiçbir açıklama, bilgilendirme, belge sunumu gibi kooperatifler yasasına göre olması gereken hiçbir yasal işlem yapılmamış, üyelere hiçbir bilgi verilmemiştir.
Tüm olumsuz gelişmeler sonucunda 23.06.2013 tarihinde yapılan olağan genel kurulda alınan kararlar kapsamında , ------Gazetesi nin 16.temmuz 2013 tarih ve ------ sayılı nüshasının ------no ‘lu sayfasında , müracaatımıza istinaden düzeltici işlemler yapılarak -----Gazetesi nin 24 Aralık 2013 tarih ve ----- sayılı nüshasının --- no ‘lu sayfasında , tekrar yayınlanan bahse konu genel kurul tutanaklarında belirtildiği üzere , denetim kurullarının dışında mevcut kooperatif faaliyetlerinin , kayıtlarının , faaliyetlerle ilgili bu tarihe kadar yapılan tüm işlemlerin tetkik edilmesi gerektiğine hükmedilmiş , bu amaçla Kooperatif Faaliyet ve Tetkik komisyonu kurulmuş ve yapılan oylama sonucunda dönemin denetim kurulu üyeleri ----- ve ------- tam yetkili olarak bu komisyonda görevlendirilmişlerdir.
Kooperatif adına Sayın ------ mevcut ipoteklerin kademe kademe kaldırılarak inşaatların tamamlanması , üyelik devir ve tapu işlemlerinin yapılması konusun da toprak sahiplerine teklif sunmuş, toprak sahipleri tarafından hali hazır durumda devam eden ve mahkeme kapsamında bilirkişi tarafından maddi ve manevi mağduriyet tespitine göre eğer davalı adına ( Geçmiş Kooperatif Yönetimi ve Müteselsil Kefil -------eğer aleyhte bir hüküm verilirse, ödenmesi muhtemel 780.000,00 TL nin 2016 yılı içinde mevcut kooperatif ortaklarınca peşin olarak ödenmesini ondan sonra ipotekleri kaldırabilecekleri konusunda karşı teklif getirilmiştir.
Bu karşı bu duruma sebep olan kişilerin kooperatif üyeleri olmadığı , müsebbibi kişi ve firmalarında ( Müteahhit ve sözleşmelere göre müteselsil kefil ------ genel müdür olduğu kooperatif inşaatlarını imzalanan sözleşme ile üstlenen -------bu ödemeye dahil edilmesi ve henüz kesinleşmemiş ve bir hüküm verilmemiş olduğu halde sanki tüm tazminatlar aynen kabul edilmiş ve mahkeme tarafından kesin hüküm verilmiş gibi peşinen kabul edilemeyeceği şeklindeki düşüncelerimiz toprak sahiplerini temsilen toplantıya katılan temsilcilere yüz yüze yapılan görüşmede iletilmiş olup, talep edilen miktarda belli bir oranda indirim yapılması gerektiği ve an itibariyle üyelerin her bir ortak için yaklaşık 25.000,00 tl ye tekabül eden ödemeyi kabul etse bile tek taksitte ödeyemeyebileceği , bu sebeplerle ödemenin belli bir zamana yayılmasının adil ve uygulanabilir bir çözüm olacağı belirtilmiş , teklifin bu haliyle uygun , doğru ve adaletli olmadığı , henüz davalının suçlu bulunduğuna ve bu oranda tazminatı ödemeye mahkum edildiğine dair mahkeme kararı olmadığı belirtilerek kooperatif ortaklarının kendi hatalarından kaynaklanmayan ve hükmü verilmemiş bir ödemeyi önerilen şartlarda yapmalarının mümkün olmadığı toprak sahipleri adına ------ iletilmiş kendisi de o halde mahkeme sonucunu bekleriz demiştir.
Bahse konu işlemler için yaptığımız çalışmalar esnasında ---- Asliye Hukuk Mahkemesinde devam eden ----- dosya sayılı dava ya ait süreçler 29 Eylül 2017 itibariyle tamamlanmış ve davalı olan Kooperatifimizin ve Müteselsil kefil ------ davacı tarafa tazminat ödemesine karar verilmiştir. ----- tapu müdürlüğü tapu kayıtlarında belirtildiği şekilde , ---- nolu yevmiye ile 09.05.2007 tarihinde ----- Blok daire ----- numaralı bağımsız bölümler ile ----- blok ------ nolu bağımsız bölüm üzerine daha önceden konulan ipotekler satışa dönüşmüş ve sonuç olarak ----İcra Dairesinin ------ Esas sayılı dosyası kapsamında daire satışları yapılmıştır.
Bu gün gelinen tüm bu sonuçlar Sayın------ tarafından deruhte edilen ve kooperatifler kanununa aykırı olarak yerine getirilen eylem ve faaliyetlerin yol açtığı , kendilerinden sonraki yönetimlerin elinden geldiğince hukuk mücadelesi vermekten başka yapabileceği bir seçeneği olmayan kooperatifler kanununa aykırı olarak , olağan veya olağan üstü bir genel kurul yapılmadan ve kooperatifler kanununda belirtilen yönetim kurulu ve denetim kurulu seçimlerine ve hazirun tarafından onaylanmalarına ve yetkilendirilmelerine ilişkin tüm yasal süreçler ve zorunlu gerekler bir kenara itilerek doğrudan dönemin yönetim kurulu yönetim kurulunun karar defterine kaydedilen-----numaralı 2 Mayıs 2005 tarihli kararı ile yönetim kurulunda görevlendirilen Yönetim Kurulu üyeleri Başkanı ------ kooperatif adına arsa sahipleri tarafından davanın açıldığı 2011 yılına kadar yönetimde olan ve bu yönetimleri 2014 yılı 22.06.2014 tarihinde yapılan seçimli genel kurula kadar devam eden yetkili olan Kooperatif Yönetim Kurulu üyeleri Başkanı ------ tarafından her aşamasında kooperatifler kanununa aykırı olarak yapılmış , hemen tüm gerçekleri üyelerden saklanmış , her fırsatta yasa ve kayıt dışı finansal işlemler yapılmış , çok büyük oranda tüm parasal , hukuki ve inşaat faaliyetlerinin üyelerden saklandığı 2005-2014 yılları arasındaki yönetim kurulu tarafından yapılan faaliyetlerin sonucudur. Sürece ilişkin bu bilgilerden de anlaşıldığı üzere kooperatifin eski yönetimi kanuna aykırı ve kusurlu hareket etmiş ve zarara sebep olmuşlardır.
Tüm bu bilgiler ışığında eski yönetimin şahsi sorumluluğunda olan ve kusurlu eylemlerinden kaynaklanan dava konusu taleplerin müvekkilden talep edilmesinin hatalı olmasından dolayı davanın reddini talep etme zorunluluğu hasıl olmuştur.
...
NETİCE-İ TALEP : Açıklanan ve resen gözetilecek sebeplerle;
1) Davanın, kooperatif eski yönetiminin şahsi sorumluluğunda olan ve kusurlu eylemlerinden kaynaklanan dava konusu taleplerin müvekkilden talep edilmesinin hatalı olmasından dolayı, iş bu davadan kaynaklı olarak uhdemizde doğmuş veya doğacak tüm zararlarımıza dair tazminat haklarımız saklı kalmak kaydı ile reddine,
..."şeklinde olup yukarıya aynen aktarılmıştır.
----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin----- Esas sayılı birleşen dava dosyası bakımından:
Tarafları yukarıda belirtilen------ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin------ Esas sayılı dosyası üzerinden 28/11/2024 tarihinde verilen davanın Mahkememizin bu ------ Esas sayılı dava ile birleştirilmesine ilişkin ----- Karar sayılı kararın gerekli-yeterli kısımları:
"...
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ----- üyesi olduğunu, ------ Kooperatifi, arsa sahipleri---- arasında-----Noterliğinin 07.01.1999 tarihinde ve ------ yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz mal satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin konusunun; inşaatın yapılacağı yer -----1904 ada 1 parsel olduğunu, kooperatif uhdesinde kalacak kısımların ayrılarak arsa sahiplerine yapılan bağımsız bölümlerin teslimi olduğunu, inşaatın süresinin uzaması ve öngörülen sürede teslimin gerçekleşmemesi sebebiyle arsa sahipleri kooperatif aleyhin-----. Asliye Hukuk mahkemesinin ------ Sayılı davasını açtıklarını, haklarını tespit ettirdiklerini ve alacaklarından-----.İcra Müdürlüğünün -----Sayılı icra takibi ile talep ettiklerini, 2018 yılına kadar kooperatif üyelerinden bazılarına bağımsız bölüm tapularını teslim ettiğini ancak müvekkiline tahsis edilen ve kura da kendisine çıkan ---- Blok ------ Nolu bağımsız bölümün tapusunu üstüne almadığından kooperatif üzerine tapusu çıkarılan ----- nolu bağımsız bölüm kooperatifin ----.İcra Müdürlüğünün ------ Sayılı dosyası kapsamında kooperatifin borcu nedeniyle satışa çıkarılarak cebri icra yolu ile satıldığını her ne kadar bu bağımsız bölüm üzerinde müvekkilinin ferdi hakkı olduğundan bahisle -----.İcra Hukuk Mahkemesinin ------Sayılı ihalenin feshi davası açılmış ise de davanın husumet yönünden reddedildiğini ve istinaf incelemesi sonunda kesinleştiğini, böylece kooperatifin borcundan dolayı kooperatif ortağı olan müvekkilinin zarar gördügünü ve bağımsız bölümünün satıldığını, bu aşamada kooperatif yetkililerinin 7-8 yıl süren bir ihtilafın halledilmesi için üyelere müracaatla icra takibine konu alacağı toplayarak ödemesi gerekirken bu hususta ağır ihmallerinden dolayı tarafımızca ------ CBS'ye şikayette bulunulduğunu ancak henüz soruşturmanın sonuçlandırılmadığını, bu durumla ilgili olarak arabuluculuğa başvurulduğunu ancak herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, davalı kooperatif; arsa sahipleri ile olan ihtilafı çözme konusunda ağır derecede kusurlu tutum ve davranışları ile müvekkiline tahsis edilmiş bulunan ------Blok ---- Nolu bağımsız bölümün satışına sebep olduğundan fazlaya ilişkin dava ve talep haklarının saklı kalmak üzere davanın kabulü ile 2.468.255,00 TL'nin davalı kooperatiften tahsiline karar vermek ve satış 02.08.2020 tarihinde gerçekleştiğini, zararın meydana geldiği bu tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, eldeki davanın ----- Asliye Ticaret Mahkemesinin-------. Sayılı dosyası ile birleştirilmesini, dava masrafları ile vekalet ücretinin davalıya tahmilini dava ve talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE :
Dava; kooperatif üyesi tarafından kooperatife yöneltilen tazminat davasıdır.Davacı, derdest olan ----- ATM nini----- sayılı dosyasında alacağının hesaplandığını belirterek eldeki davanın o dava ile birleştirilmesini talep etmiştir.6100 Sayılı HMK.'nın 166. maddesi uyarınca, aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir. Yine aynı maddenin 4. fıkrası uyarınca, davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da birini hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda bağlantı var sayılır.
UYAP üzerinden celp edilerek incelenen -----Mahkemesi'nin ------ Esas sayılı dosyasında davacı ve davalının aynı olduğu anlaşılmaktadır.----. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; tarafların, taraf sıfatlarının ve davada incelenecek hususların birbiriyle bağlantılı olduğu, her iki dava dosyasının halen derdest olduğu anlaşılmıştır. ------Asliye Ticaret Mahkemesi'nin -----Esas sayılı dosyasında yapılacak incelemeler sonucu çıkabilecek sonucun Mahkememizin işbu dava dosyasının konusunu da ilgilendireceği, incelenecek iddia ve savunmaların ve üzerinde inceleme yapılacak delillerin aynı olduğu, böylelikle davalar arasında hukuki ve fiili bağlantının bulunduğu, usul ekonomisi gereği de yargılamanın birlikte yürütülmesinde fayda olduğu anlaşılmakla Mahkememiz dosyasının, Mahkememiz dosyasından önce açılan -------Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar vermek gerekmiştir...."şeklinde olup yukarıya aynen aktarılan kararla söz konusu----- Esas sayılı dava eldeki işbu ------ Esas sayılı dava ile birleştirilmiş olduğundan her iki davanın yargılaması ------ Esas sayılı bu dava dosyası üzerinden birlikte yapılarak sonuçlandırılmıştır.
SAFAHAT:
Huzurdaki davanın öncelikli olarak ----- Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyası nezdinde ikame edildiği, ancak------ Kooperatifi'nin merkezinin ------ bulunduğu, HMK m. 19/1 gereği davada kesin yetki bulunduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı ile dosyanın ------ Adliyesine gönderileerek 25/10/2021 tarihinde mahkememize tevzi edildiği ve karar başlığında belirtilen esas numarasına kaydedildiği, ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ Esas sayılı dosyası üzerinden 28/11/2024 tarihinde verilen birleştirme kararı üzerine işbu dosyanın mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, birleşen davanın değerine bağlı olarak 10/02/2025 tarihli duruşmada tesis edilen ara karar ile dosyanın Heyete tevdi edildiği görülmüştür.
DELİLLER:
----- Asliye Hukuk Mahkemesinin ------ Sayılı dosyası, ------.İcra Hukuk Mahkemesinin -----Sayılı dosyası, ------.İcra Müdürlüğünün ------ Sayılı icra takip dosyası, tapu kayıtları, davalı kooperatif kayıtları, keşif, bilirkişi raporu.
------Asliye Hukuk Mahkemesinin------Sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafın arsa sahipleri tarafından davalı kooperatif ile aralarındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince inşaatın süresinde teslim edilmediği, eksik ve ayıplı imalatlar bulunduğu iddiası ile arsa sahipleri bakımından ayrı ayrı tazminat talebinde bulunulduğu, mahkemece ıslah edilen bedeller gözetilerek davanın kabulüne karar verildiği, verilen kararın istinaf edildiği, ilgili istinaf dairesince temyiz yasa yolu açık olmak üzere başvurunun esastan reddine karar verildiği görülmüştür.
-----İcra Müdürlüğünün------ Sayılı dosyasının incelenmesinde; dokuz alacaklı tarafından borçlular ---- ve------ Kooperatifi hakkında toplam 744.790,49 TL alacak üzerinden ----- Asliye Hukuk Mahkemesi'nin-------. Numaralı ilamına dayanılarak ilamlı icra takibi başlatıldığı; icra müdürlüğü tarafından ----- Mahallesi 1904 ada ada 1 parselde bulunan ----Blok ----- bodrum kat ------- numaralı meskenin 237.886,70 TL muhammen bedel üzerinden 1. satış günü 28/07/2020 tarihinde 145.500,00 TL'ye ihale edildiği görülmüştür.-----İcra Hukuk Mahkemesinin ------Sayılı dosyasının incelenmesinde; İhalenin feshi talebi ile dosyamız davacısı ... tarafından dava ikame edildiği, ihalenin yapıldığı -----İcra Müdürlüğünün ------Sayılı icra takip dosyasında ----- ve------Kooperatifi hakkında borcundan dolayı şikayete konu taşınmazların haczine karar verildiği, taşınmazın haciz tarihinde borçlu kooperatif adına tapuda kayıtlı olduğu, bu nedenle haciz tarihinde borçlu kooperatif adına kayıtlı taşınmaz üzerine kooperatifin borcu nedeniyle haciz konulduğu ve ihalenin yapıldığı, ...'ın, takipte borçlu ya da alacaklı sıfatlarının bulunmadığı, ihalede pey sürmediği ve tapu sicilinde haciz ya da ipotek kaydı bulunan ilgili olarak da yer almadığı, ihale konusu taşınmazın tam hisseli olarak borçlu kooperatif adına kayıtlı olduğu, bu nedenle ihalenin feshi davası açma hakkının bulunmadığı gerekçesi ile ihalenin feshi isteminin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür.
Mahkememizin 27/02/2023 tarihli celsesinde tesis edilen ara karar gereği dava konusu taşınmaz başında keşif yapılarak gayrimenkul değerleme uzmanı ve kooperatif bilirkişisi tarafından rapor düzenlenmek üzere ------ Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmasına karar verildiği, 12/09/2023 tarihinde talimat mahkemesince keşfin icra edildiği görülmüştür.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 02/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde; Dava konusu taşınmazın 12/09/2023 keşif tarihindeki değerinin 2.518.255,80 TL, dava tarihi olan 22/03/2021 tarihindeki değerinin 582.255,67 TL olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava ve birleşen dava ile koopratif üyeliğinden kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.Arabuluculuk dava şartı bakımından yapılan değerlendirmede;Asıl dava dosyasına ibraz edilen Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının incelenmesinde; ------ Arabuluculuk Bürosu, başvuru numarası ----- ve arabuluculuk numarası ------ olan başvurunun taraflarla ilgili olduğu, tarafların görüşmeye katıldığı ve fakat anlaşma sağlanamadığından 09/03/2021 tarihli son tutanağın düzenlendiği, bu haliyle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmiş olduğu görülmüştür.
Birleşen dava dosyasına ibraz edilen Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının incelenmesinde; ------Arabuluculuk Bürosu, büro dosya numarası ----- ve arabuluculuk numarası-------olan başvurunun taraflarla ilgili olduğu, tarafların görüşmeye katıldığı ve fakat anlaşma sağlanamadığından 08/01/2024 tarihli son tutanağın düzenlendiği, bu haliyle arabuluculuk dava şartının yerine getirilmiş olduğu görülmüştür.
Somut olayda; davacı tarafın davalı -----Noterliğinin 07.01.1999 tarihn ve ------ yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz mal satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmenin konusunun ---- ili ------ Köyü 1904 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerine inşaat yapılması ve kooperatif uhdesinde kalacak bölümler dışında belirlenen bölümlerin arsa sahiplerine teslimine ilişkin olduğu ancak inşaatın süresinin uzaması ve öngörülen sürede teslimin gerçekleşmemesi sebebiyle arsa sahiplerinin kooperatif aleyhine -----Asliye Hukuk Mahkemesinin ----- Sayılı dosyası ile dava açtıkları ve-----İcra Müdürlüğünün -------. Sayılı icra takip dosyası ile alacak talebinde bulundukları, 2018 yılına kadar bir kısım kooperatif üyelerine bağımsız bölüm tapularının teslim edildiği, buna karşın davacı adına tahsis edilen ve kurada kendisine çıkan --- Blok ----- Nolu bağımsız bölümün tapusunu üstüne almadığından kooperatif üzerine tapusu çıkarılan ---- nolu bağımsız bölümün kooperatifin ------.İcra Müdürlüğünün -----Sayılı dosyası kapsamında kooperatif borcu nedeniyle satışa çıkarılarak cebri icra yolu ile satıldığı, davacı tarafça ihalenin feshi talebi ile açıla-----.İcra Hukuk Mahkemesinin -----. Sayılı davanın husumet yokluğu nedeniyle reddedildiği, asıl dava ve birleşen dava dosyası ile davacı taraf adına tahsis edilen bağımsız bölüm nedeniyle davacının uğradığı zararın tazminin talep edildiği, asıl dava dosyası ile 50.000 TL'nin tahsilinin talep edildiği, birleşen dava dosyası ile ise alınan bilirkişi raporu doğrultusunda hesaplanan miktar dikkate alınarak bakiye bedel olan 2.468.255,00 TL nin talep edildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı tarafın davalı kooperatif üyesi olduğu, üyelikten kaynaklı herhangi bir borcunun bulunmadığı, dava konusu edilen ----- ili ------ Köyü 1904 ada 1 parsel sayılı taşınmaz ----Blok ------ nolu bağımsız bölümün davacı adına tahsis edildiği ve buna ilişkin davacı tarafa tahsis belgesi verildiği, buna karşın tahsis belgesi verilen taşınmaza ilişkin tapunun davacı adına çıkarılmadığı hususlarında taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı, davacı tarafın kooperatif üyesi olarak üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen dava konusu taşınmazın davacı adına tapuda tescil edilmediği, davalı kooperatifin -----.İcra Müdürlüğünün ------Sayılı icra takip dosyasına konu borcundan kaynaklı olarak davacı taraf adına tahsis edilen taşınmazın satıldığı, bu haliyle davacı tarafın dava konusu taşınmazın bedelinin tahsili talebinin yerinde olduğu, mahkememizce talimat mahkemesi aracılığıyla aldırılan bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmazın 12/09/2023 keşif tarihindeki değerinin 2.518.255,80 TL olarak tespit edildiği, davacı tarafça işbu bedelin 50.000,00 TL lik kısmının asıl davada talep edildiği, bakiye 2.468.255,00 TL lik kısmının ise birleşen dava dosyası ile talep edildiği anlaşılmakla davanın ve birleşen davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede;
6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerinin, davanın kabul edilmiş olması nedeniyle HMK m. 326 gereği davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava ve birleşen dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yine davanın kabul edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere davalı taraftan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
A) Mahkememizin ------ Esas sayılı dava yönünden:
1-Davanın KABULÜ ile 50.000 TL'nin 12/09/2023 değerlendirmeye esas tarihten itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.415,50 TL karar ve ilam harcının baştan alınan 853,88 TL peşin harçtan mahsubuyla bakiye 2.561,62 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvurma harcı ve 853,88 TL peşin harç toplamı olan 913,18 TL nin HMK m. 323 ve 326 maddeleri uyarınca davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından harç dışında yargılama gideri olarak yapılan 4.436,30 TL nin HMK m. 323 ve 326 maddeleri uyarınca davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına, hazineye gelir kaydına,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,)
B) Birleşen ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ------ Esas sayılı dava yönünden:
1-Davanın KABULÜ ile 2.468.255 TL'nin 18/01/2024 dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 168.606,49 TL karar ve ilam harcının baştan alınan 42.151,63 TL peşin harçtan mahsubuyla bakiye 126.454,86 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı ve 42.151,63 TL peşin harç toplamı olan 42.579,23 TL nin HMK m. 323 ve 326 maddeleri uyarınca davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı tarafından harç dışında yargılama gideri olarak yapılan 640,00 TL nin HMK m. 323 ve 326 maddeleri uyarınca davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 331.508,05 TL nispi vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
7-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinindavalı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,)
İlişkin olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı aleni olarak yapılan yargılama sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ------ Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı