T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/907 Esas
KARAR NO: 2025/211
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 17/01/2022
KARAR TARİHİ: 28/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının haksız olarak ele geçirdiği ticari kayıtlar ile usulsüz tebliğ yolu ile kesinleştirdiği ---- numaralı dosyaya ilişkin davacının------- davalıya borçlu olmadığının tespitine, dosyaya ödenen tutarın tespiti ile istirdadına, dosya ödeme tarihi ile istirdadın ödeneceği tarihe kadar bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının ismini hukuka aykırı yöntemler ile tespit etmesi, tebliğ usullerine aykırı davranması ve bu hususta dosyaya bildirim yapılmasına rağmen haksız işlemlerin devamı nedeniyle kötü niyetli davacının %20 kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İcra dosya borçlusu ----- müvekkili banka arasında kredi sözleşmesi akdedildiğini, borçlu şirketin kredi borcunu ödemesi sebebiyle hakkında ----dosyasından ihtiyati haciz kararı alınarak------ sayılı dosyasından esasa geçildiğini, işbu borcun ticari bir niteliğe haiz olduğunu, bu sebeple dosya borcunun tacir sıfatına haiz olan davacı şirket tarafından ödenmesi sebebiyle açılan bu dava da görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu sebeple öncelikle görev itirazında olduğunu, davacının asılsız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, dava konusu miktarın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:----- esas sayılı takip dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ:Dava; 2004 Sayılı İİK'nın 89/3. maddesi gereğince davalı tarafa borçlu olunmadığının (menfi) tespiti istemine ilişkindir.-------Asliye Hukuk Mahkemesince, "... T.T.K.’nın 5/1 maddesinin: “Aksi mümkün bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir” hükmünü içerdiği, görevin kamu düzenine ilişkin olup, resen gözetilmesi gerektiği biline bir gerçektir. Somut olayda ise; tarafların tamamı tacir olduğu gibi dava dilekçesi ile cevap dilekçelerinden de anlaşıldığı üzere olayın münhasıran ticari işletmeyi ilgilendirdiği açıktır. TTK.nun 3 vd. maddeleri gereği görevsizlik kararı verilerek ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararı üzerine mahkememize gönderilen dosyada, "...huzurdaki davanın İcra ve İflas Kanunun 89/3. maddesi hükmüne dayalı olarak menfi tespit talepli ikame edildiği, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişkinin bulunmadığı, uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklandığı, bu haliyle yukarıda yer verilen hususlar muvacehesinde eldeki davanın ticari dava olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu -------- anlaşılmakla mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-c. ve 115/1-2. maddeleri gereğince usulden reddine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.
Mahkememizce verilen karşı görevsizlik kararının istinaf edilmesi üzerine; "Dava İ.İ.K.’nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır. İhbarnamenin gönderildiği takip, davalı alacaklı şirket tarafından, davalı borçlu şirket ile ticari ilişki (ticari kredi) çerçevesinde ödenmeyen borçtan dolayı başlatılmış, her iki taraf tacir konumundadır. Bu itibarla ticari iş niteliğindeki takip dosyasından gönderilen ihbarnameye karşı açılan menfi tespit davasının -----Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekir." gerekçesi ile verilen kararın------- sayılı ilamı ile kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.Her ne kadar mahkememizce ---- tarihinde verilen karşı görevsizlik kararının istinaf edilmesi üzerine ------ Karar sayılı ilamıyla mahkememizin karşı görevsizlik kararı mahkememizin görevli olduğu belirtilerek kaldırılmış ise de aynı--------- Karar sayılı ilamında huzurdaki dava ile aynı mahiyette olan dava dosyasına ilişkin olarak "....Her ne kadar daha önceki kararlarda Dairemizce farklı yönde değerlendirme yapılmış ve aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin Yargıtay kararı uyarınca yapılan değerlendirmede, İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, asliye hukuk mahkemesi olduğuna göre, davaya bakmak görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır." şeklinde gerekçe gösterilerek Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunun tespit edildiği, HMK m. 1 gereği göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğu ve yargılamanın her aşamasında mahkemece resen verilebileceği anlaşılmakla verile anlaşılmakla mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-c. ve 115/1-2. maddeleri gereğince usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesi uyarınca 'mahkememizin görevli olmaması nedeniyle' 6100 sayılı HMK'nın 115/1-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-)6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 1,2. maddeleri uyarınca görevli mahkemenin --------- HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
3-)6100 sayılı HMK'nin 114/1-c maddesi uyarınca önceki mahkeme tarafından verilen görevsizlik kararı kanun yoluna başvurulmadan kesinleştiğinden mahkememizce verilen görevsizlik kararının da kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde 6100 sayılı HMK'nın 21/1-c maddesi gereğince dosyanın görevli yargı yerinin belirlenmesi için --- Adliye Mahkemesine----------- gönderilmesine,
4-)6100 Sayılı HMK'nin 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin 6100 sayılı HMK'nin 21/1-c maddesi gereğince belirlenecek görevli yargı yeri tarafından (Mahkemece) değerlendirilmesine, görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmezse talep halinde dosya üzerinden davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmesine,
5-) 6100 Sayılı HMK'nin 20/1 maddesi uyarınca taraflardan birininin,------- Adliye mahkemesi tarafından görevli yargı yerinin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun belirlenmesi halinde işbu kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli------- mahkemesine gönderilmesini talep etmemesi halinde mahkememiz tarafından davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek 6100 Sayılı HMK'nin 331/3 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine,
Dair, tarafların yokluğunda; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle -------- Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/02/2025