T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/767
KARAR NO : 2025/199
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/11/2023
KARAR TARİHİ : 24/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ----- ait ve kaza anında yine kendisinin sevk ve idaresinde bulunan ----- plakalı aracın, 30.04.2023 tarihinde ---- mevkinde ----- Şirketi (araç işleten) adına kayıtlı ve kaza anında ---- sevk ve idaresindeki ----- plaka numaralı araçla trafik kazasına karıştığını, söz konusu kazada ----- plaka numaralı araç, müvekkile ait araca arkadan çarptığını, kazada ----- plaka numaralı araç sürücüsü ------ tam (%100) kusurlu olduğunu, dava konusu kaza nedeniyle oluşan maddi hasar, sigorta eksperi tarafından 246.125,43 TL olarak belirlendiğini, söz konusu tamir işlemine ilişkin olarak yetkili servis tarafından müvekkilden 246.125,58 tl talep edildiğini ve bu tutarın kendisi tarafından bizzat ödendiğini, müvekkilin kusuru olmaksızın gerçekleşen kazada, oluşan büyük çaplı maddi hasar ve aracın daha önce hasarsız olması sebebiyle müvekkile ait araçta yüksek değer kaybı oluştuğunu, söz konusu kazanın gerçekleştiği sırada karşı tarafa ait araç, ------ poliçe numaralı ZMM sigortası ile sigortalı bulunduğunu, ------. ise aracın maliki olması sebebiyle araç işleten konumunda olduğunu, dava öncesinde maddi zarar tazminatı, araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerinin taraflarına ödenmesi talebiyle sigorta şirketine 08.09.2023 tarihinde başvurulduğunu, ancak sigorta şirketi tarafından 15 gün içerisinde taraflarına herhangi bir cevap verilmediğini, sigorta şirketinin cevap vermemesi üzerine dava açılmadan önce dava şartı zorunlu arabuluculuğa başvurulmuşsa da olumlu bir netice alınamadığını, bu nedenlerle; davanın kabulüne, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın ------- plakalı aracın Kasko Sigortacısına ihbarını, belirsiz alacak davası açılmasında hukuki menfaat bulunmaması sebebiyle davanın usulden reddini, esasa girilmesi durumunda davanın esastan reddini, tüm haksız istemler ile, haksız ve yasal dayanağı bulunmayan davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın, aracın onarım ve bakım işlemlerinin yaptırıldığı iddia edilen ------ ihbarına; haksız olarak ikame edilen işbu davanın öncelikle usulden reddine, esasa girilecek ise davanın reddine; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
----- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan müzekkere cevapları, araç trafik kayıtları, bilirkişi raporu.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu davacı tarafa ait araçta meydana gelen hasar, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin kazaya karışan aracın maliki ve ZMMS sigortacısından tahsili talebine ilişkindir.
Yargıtay -----. H.D'nin yerleşmiş içtihatları ile (Y-----. H.D'nin 23.07.2017 tarih ------ değer kaybının, aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeri ile onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki fark esas alınarak belirlenmesi kriteri getirilmiştir.
Somut olayda; 30.04.2023 tarihinde ---- plakalı aracın yine aynı mevkide seyir halinde olan ----- plakalı araca arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, hasarın oluşmasında davalı sürücünün ve sürücü tarafından kullanılan aracın ZMMS şirketi ile araç malikinin sorumlu olduğundan bahisle araçta oluşan değer kaybı bedelinin tahsili talebi ile huzurdaki davanın ikame edildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; mahkememizce alınan ve hükme esas alınmaya elverişli bulunan bilirkişi raporu ile dava konusu kazanın gerçekleşmesinde----- plakalı araç sürücüsü ----- %100 oranında kusurlu, --- plakalı araç sürücüsü ------ ise kusursuz olduğunun, dava konusu kaza nedeniyle davacı tarafa ait olan araçtaki hasar bedelinin KDV ve iskonto dahil 214.859,12 TL olduğunun, değer kaybının 100.000 TL ve araç mahrumiyet bedelinin ise 16.614,40 TL olduğunun tespit edildiği görülmüş, düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin 29/01/2024 tarihli ıslah dilekçesi de dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davalı Sigorta şirketi bakımından yapılan değerlendirmede;
----- plakalı dava konusu aracın 21.10.2022-21.10.2023 tarihleri arası ----- sayılı poliçesi ile davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olduğu, araç başına maddi tazminat limitinin 120.000 TL olduğu görülmüştür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92/k maddesinde; "Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlar"ın teminat dışı olduğu şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Aynı doğrultuda ZMSS Genel Şartları'nın "Teminat dışında kalan haller" başlıklı A.6.k maddesinde de; "Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,"nin teminat dışı olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı sigorta şirketinin yalnızca hasar tazminatı ve değer kaybı tazminatı bedellerinden poliçe limiti olan 120.000 TL ile sınırlı olarak sorumlu olacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır.Davalı araç işleten ---- bakımından yapılan değerlendirmede;
Davalı --- --- vekili tarafından her ne kadar kazaya sebebiyet veren aracın uzun süreli kiralama sözleşemesine konu edildiği, bu nedenle müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceği iddia edilmiş ise de dosyaya ibraz edilen kira sözleşmesinin incelenmesinde aracın 27.04.2023-01.05.2023 tarihleri arasını kapsadığı, kiralama süresinin kısalığı dikkate alındığı bu sürenin davalının işleten sıfatını etkileyecek nicelikte olmadığı anlaşılmakla davalı tarafın husumete ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir.
Faiz başlangıcına ilişkin yapılan değerlendirmede;
Davanın dayanağı olan eylem, haksız fiil niteliğinde olduğundan haksız eylemden kaynaklanan zararın ödetilmesi amacıyla açılan davalarda, istek halinde hüküm altına alınan tazminata olay tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi gerekir. (Yargıtay,----HD.'nin ---- Esas, ----- Karar sayılı ilamı)
KTK'nin 99. maddesine göre, ZMSS Genel Şartları ile belirlenen belgeler ile birlikte sigorta kuruluşuna başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir. Davacının 08/09/2023 tarihinde davalı sigorta şirketine değer kaybı tazminatına ilişkin başvuruda bulunduğu, başvurudan itibaren 8 iş günü sonrası 20/09/2023 tarihinde davalı sigorta şirketinin temerrüde düşmüş sayılacağı, kazaya sebebiyet veren aracın ticari amaçla kullanıldığı anlaşılmakla davalılar aleyhine hükmedilen tazminat miktarlarına temerrüt tarihlerinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiştir.
Yargılama giderleri bakımından yapılan değerlendirmede;
Tarafların talepleri dikkate alınarak 6100 sayılı HMK'nin 331/1, 332/1 maddeleri gereğince aynı yasanın 323.maddesinde sayılan yargılama giderlerinin, davanın kabul edilmiş olması nedeniyle davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddeleri gözetilerek dava öncesi Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin de yalnızca davalı ----- şirketi bakımından arabuluculuğa başvuru zorunlu olduğundan ve yine davanın kabul edilmiş olması nedeniyle hazineye gelir kaydedilmek üzere davalı taraftan tahsiline karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 214.859,12 TL hasar bedeli, 100.000,00 TL değer kaybı ve 16.614,40 TL araç mahrumiyet bedeli toplamı olan 331.473,52 TL nin (Davalı sigorta şirketi bakımından hasar bedeli ve değer kaybı toplamı üzerinden sigorta poliçe limiti olan 120.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) davalı ------ bakımından kaza tarihi olan 30/04/2023 tarihinden itibaren davalı sigorta şirketi bakımından ise 20/09/2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 22.642,95 TL karar ve ilam harcından baştan alınan 269,85 TL peşin harç ve 5.660,00 TL ıslah harcından mahsubuyla bakiye 16.713,10 TL (davalı sigorta şirketi bakımından 2.267,35 TL ile sınırlı olmak üzere) karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç ve 5.660,00 TL ıslah harcı toplamı olan 6.199,70 TL ile yargılama gideri olarak yapılan 4.758,25 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 53.035,76 TL (davalı sigorta şirketi bakımından 30.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) nispi vekalet ücretinın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,) Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, davalı ---- yokluğunda ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.