T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/894
KARAR NO : 2025/204
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 23/11/2022
KARAR TARİHİ : 25/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalının yapmış olduğu taşıma anlaşması çerçevesinde, davalı tarafından gerçekleştirilen nakliye faaliyetinde davalının anlaşmadan kaynaklı yükümlülüklerini ihlal etmesi sonucu ortaya çıkan ve müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan zararların tahsili talebi olduğunu, davacı ile davalı arasında 11 araçlık taşıma sözleşmesi kapsamında, davalı tarafın anlaşmaya aykırı davranışları sonucu oluşan zararlar bakımından fazlaya ilişkin talep, dava ve ıslah hakları saklı kalarak davacı şirketin uğradığı 6.020 Euro'nun ödendiği tarihten itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Euro üzerinden devlet bankalarınca 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanan en yüksek faiz oranıyla birlikte fiili ödeme günündeki TL karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı taşımacının üstlendiği 11 adet araçla yapılacak taşıma hizmeti için davalı ile mutabakata vardığını, 15 Eylül 2021 tarihine kadar yüklenecek 11 araçlık yükleme planına karşın, 10 Eylül’e kadar yükleme hazır olmadığı için başlayamadığını, 23 Eylül itibarı ile varma yeri ve teslim adresinde müteaddit defalar değişiklik yapıldığını, tüm emtianın en erken 04.10.2021 ve en geç 05.11.2021 tarihi olmak üzere 11 araç yükün alıcısına teslim edildiğini, CMR m.30/3 gereği hak düşürücü sürenin geçtiğini, CMR m.32 gereği zaman aşımının dolduğunu, CMR Konvansiyonuna istinaden taşımacının verilen talimata uygun davranması gerekmekle ve müvekkilinin de aynen bu şekilde yapmış olmakla birlikte esasen bizzat davacının mütemadiyen teslim adresi değişikliği yapmasının basiretli tacir kavramı ile örtüşmediğini, müvekkilinin, başından itibaren davacının yükleme tarihi ve teslim yeri değişiklilerini değiştirmesine rağmen taşımaları sorunsuz olarak gerçekleştirdiği, davacının dilekçesinde gecikme nedeni ile mal sahibine ceza bedeli ödendiği ifade etmiş olmakla birlikte, 11 adet araçla yapılan taşımada, hangi taşımda gecikme olduğu, gecikme olduğu iddia edilen taşıma için sözleşmede öngörülen süre, taşımacının bu süreyi ne kadar aştığı vs. gibi hususlarda hiçbir izahat yapılmadığını, CMR Md. 17.2, 30.3, 23.5 hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davacının talebinin, gecikmenin taşımacının kusurlu hizmet ifasına dayalı olduğu, hak sahibinin zarar ve ziyanın gecikmeden mütevellit meydana geldiğini, taşımacıya teslimden itibaren 21 gün içinde yazılı ihbarda bulunduğunu kanıtlaması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller
Tarafların ticaret sicil sorguları dosya arasına alınmıştır.
---- Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
----- Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
Uluslararası taşımacılık alanında uzman bilirkişi, borçlar hukuku alanında uzman bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyeti kök ve ek raporları dosyaya sunulmuştur.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava, taraflar arasındaki taşımacılık işi sebebiyle tarafların edimlerini eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği, buna bağlı olarak davacının davalıdan 6.020,00 EURO alacağı olup olmadığına dair alacak davasıdır.
Mahkememizce dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirilmiştir.
Dosyada, davalı vekilinin zaman aşımı ve hak düşürücü süre itirazları ön inceleme duruşmasında değerlendirilmiş, davanın süresinde açıldığı kabulüyle yargılamaya devam olunmuştur.
Dosya, uluslararası taşımacılık alanında uzman bilirkişi, borçlar hukuku alanında uzman bilirkişi ile mali müşavir bilirkişi heyetine tevdi edilmiş; 06.08.2023 tarihli rapora göre dosyadaki bilgi, belge, sözleşme ışığında, davaya konu taşımacılığın, ----- arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen gecikme, hasar ve ziyan mümkün olduğunca ve öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği, davaya konu taşımacılıkta herhangi bir gecikme yaşanmış olması durumunda yaşanmış gecikmeden davalı ----. firmasının sorumlu olmayıp davacı -----sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, davacının, 2 aracın -----plaka sayılı araçlar) ------ adresine, diğer araçların teslimatlarını ----adresine teslim edileceği yönünde talimatı olduğu, davaya konu 11 adet araçlık teslimatın 7 adedinin---- adresine, kalan 4 adet aracın teslimatını---- adresine yaptığının tespit edildiği, bir araç dizisinin (tırın) ---- adresine teslimat yapması ----- adresine teslimat yapması arasında her bir araç için ortalama 350 EURO fark olduğu, davalının, 5 tırın --- adresine teslimat yapmak yerine ----- adresine teslimat yapması nedeniyle 1.750 EURO daha az navlun bedeli alması gerektiği, süresi içinde davacı tarafından kullanılan tasarruf yetkisinin makul olmadığına, davalı taşıyıcı tarafından yükün ----- yerine 07.09.2021 tarihli talimatta geçen ------ teslim yerine bırakılmamasına ilişkin sebeplere dair dosya içerisinde bir belge veya bilgiye rastlanılmadığı, mevcut durumda, mahkemece, davacının 07.09.2021 teslim yeri değişikliğinin makul bulunması halinde, davacı gönderenin makul talimatlarına uyulmaması sebebiyle, davalı taşıyanın davacının uğradığı toplam 6.020,00 EURO'luk taşıma ve depolama zararlarından davalı taşıyanın sorumlu olacağı, talimatlara uyulmamasına binaen uğranılan zararlarda CMR Konvansiyon hükümlerinde bir ihbar süresi getirilmediğinden ve davacının talebi bu taleplere ilişkin uygulanan genel bir yılık zaman aşımı süresi içerisinde olduğundan, davacının zararını davalıdan talep edebileceği, bu durumda ----. Noterliği 22.12.2021 tarih ve ------ yevmiye numaralı ihtarın davalıya tebliğinden sonraki 3 gün içinde ilgili alacağa, taleple bağlı olarak, Kamu Bankalarının 1 yıllık Euro döviz mevduatına verdiği en yüksek faiz oranında faiz işleyeceği, dosya içerisinde tebliğ şerhine rastlanılmadığından faiz başlangıcının tespit edilemediği, mahkemenin aksi kanaatte olup; davacının 07.09.2021 tarihinde teslim yeri değişikliği ile ilgili talimatının makul bulunmaması halinde ise, meydana gelen zarardan davalı taşıyıcının sorumlu olmayacağı rapor edilmiş olup, tarafların itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alındığı, itirazlar irdelenerek sunulan ek raporda, bilirkişilerin kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin aynı olduğu görülmüştür.Dosya kapsamı, sunulan raporlar, rapora beyan ve itirazlara göre dosya, önceki bilirkişiden farklı uluslararası taşımacılık alanında uzman bir bilirkişiye tevdi edilmiş, 08.07.2024 tarihli rapora göre, gecikme zararı bakımından; Davacının gecikme zararı, gecikme kaynaklı cezai şart ve benzer şekilde gecikme kaynaklı iddialarının somut olayda dosya kapsamına uymadığı, gecikme zararının dosya içeriğinde sabit olmadığı, CMR taşıma senetlerinin tam ve sağlam süresinde teslim karinesi sağladığı, yükler alındığından itibaren 21 gün içinde somut zarar iddiası ile davalı yana herhangi bir talepte bulunulmadığı, 21 gün süre içinde bir talep olmadan tamamlanmış taşımalardan dolayı davacının gecikme zararı ve tazminat talebinde bulunamayacağı, tedarik sözleşmesinde belirtilen yer dışında-emir ve talimata göre yük teslimi ve sorumluluk bakımından; Davacının dava dışı yük ilgilisi için katlandığı toplam 6.020 EURO bedelin somut olaya uygun olduğu, davalının bir kere emir ve talimatı kabul ederek daha az maliyetli teslim erini kabul ettikten sonra ikinci emir ve talimatı yerine getirmemesi sebebinin haklı ve makul gerekçeleri ile ortaya konulmadığı, davalı dört (4) sefer için emir ve talimata uysa idi sefer başına 350 EURO fark navlun olmak üzere toplam 1.400 EURO ek navlun talep edebilecek iken, emir ve talimatı yerine getirmediği, yük ilgilisinin ---- teslimi gerekirken ------ teslimi sebebi ile davacıya yansıttığı 6.020 EURO tutarından, davalının potansiyel ek navlunu düşülerek hesaplanan tüm miktarın yük ilgilisi, dolayısı ile davacı yanca davalıya yansıtılabileceği, bunun da 4.620 EURO olarak hesaplandığı, davacının akdi taşıyıcı sıfatı ile katlandığı zarar bakımından davasının yansıtma alacağı olduğu ve davalının fiili taşıyıcı sıfatı ile emir ve talimatı yerine getirmemesinin sonucu olan zarardan sorumlu olduğu rapor edilmiş olup, tarafların itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla aynı bilirkişiden ek rapor alındığı, itirazlar irdelenerek sunulan ek raporda, bilirkişinin kök rapordaki görüş ve kanaatlerinin aynı olduğu görülmüş, bilirkişi kök ve ek raporlarının bu yönleriyle gerekçeli, denetime elverişli ve hükme esas alınabilir nitelikte bulunması sebebiyle yeniden rapor alınması cihetine gidilmeyerek, dosya kapsamına göre, davacının davalıdan iddia ve talep ettiği gibi gecikmeden kaynaklı tazminat alacağının bulunmadığı, taşıma olayında davalının CMR kapsamında gecikmeden kaynaklı herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davacının sadece gecikme zararını tazminat olarak talep ettiği, tedarik sözleşmesinde belirtilen yer dışında-emir ve talimata göre yük tesliminden kaynaklı zararın ise, taleple bağlılık ilkesi uyarınca talep edilemeyeceği ve bu haliyle davacının davasını ispat edemediği anlaşılmakla sübut bulmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.980,99 TL harcın mahsubuyla arta kalan 1.365,59 TL harcın dosyanın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Karar kesinleştiğinde varsa bakiye gider avansının yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.