T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/167
KARAR NO : 2024/895
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 07/03/2024
KARAR TARİHİ : 16/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafın ---- İcra Dairesi -----. Sayılı dosyasına yapmış olduğu itiraz haksız ve kötü niyetli olduğunu, zira davalı tarafın dava dilekçesi ekinde sunulan -----konşimento nolu taşımacılıklardan dolayı bakiye ve cari teminat bedelleri borcunun mevcut (1.800,00USD) olduğunu, davalı tarafın tüm ihtarlara rağmen borcunu ödememiş olması nedeniyle hakkında başlatılan ----İcra Dairesi -----Sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın davalı tarafın taşıyan sıfatı ile 7 konteyner muhteviyatı yükü --- ve ----- muhtelif limanlarından ----- limanına deniz yolu ile taşınması işine ilişkin olarak yükün tahliye limanından konteyner kutusuyla çekilerek teslim alınması ve Gümrük Kanunun ilgili hükümleri gereği davacı tarafça ödenen teminatın/depozitonun davacı tarafa iade edilmesine ilişkin talebin yerinde olup olmadığına ilişkin olduğunu, bu haliyle huzurdaki davaya bakmakla görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemelerinin olduğunu, öncelikli olarak davanın görev yönünde ve sair itiraz doğrultusunda usulden reddi gerektiği savunmasında bulunmuştur.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ :
Dava, taraflar arasında görülmekte olan---- Esas sayılı icra dosyasına davacı tarafça yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir.Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine, karar verilir.Ticari davalar TTK. 4. maddesinde; mutlak ve nispi ticari dava olarak düzenlenmiştir. Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın Ticaret Mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan uyuşmazlıklarda ise; nispi ticari dava sözkoınusu olup, ticaret mahkemesi görev alanı içinde kalacaktır. TTK.'nın 5. maddesine göre; Asliye Ticaret Mahkemeleri, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ile özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere bakmakla görevlidir. TTK’nun 5. Kitap bölümünde ‘Deniz Ticareti’ başlığı altında yapılan düzenlemelere ilişkin davalar ise Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görev alanına girmektedir.HMK 138. maddesi uyarınca mahkemenin öncelikle dava şartları hakkında dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi karşısında davanın dosya üzerinden, dava dilekçesi tebliği edilmeden görev dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi mümkün olup, bu durum hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde değildir. (YHGK 11/04/2019 tarih ----)"Davacı, yurt dışından ithal ettiği emtianın davalılardan----şirketi tarafından deniz yoluyla taşındığını, emtianın davalı gümrüğe teslim edildiğini, gerekli idari prosedürlerin yerine getirildiğini ancak taşınan yükün teslimi aşamasında yük teslim talimat formunun ibrazının istendiğini, bu talebin dayanaksız olduğunu, bu nedenle taşınan emtianın teslim edilmemesinden doğan maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş, davalı taşıyana izafeten acente vekili, davacının yük teslim talimat formunu almaktan kaçındığını, bu nedenle emtianın teslim edilmediğini, ayrıca davacının doğan demuraj borcundan da sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Bu durumda uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin ihtisas mahkemesi olan deniz ticaret mahkemesi olması nedeniyle ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararında usul ve yasaya aykırı yön görülmemiştir." (----- BAM ----. HD. ----- Esas ----- Karar)Somut olayda; davacı davaya konu alacağın deniz taşımasından kaynaklı olarak davacı tarafça yatırılan teminat bedellerinden davalı tarafın sorumlu olduğu iddiasıyla, işbu teminat bedellerinin davalı taraftan tahsili talebiyle davalı aleyhine huzurdaki davaya dayanak icra takibini başlattığı, bu haliyle taraflar arasındaki uyuşmazlığın deniz yolu ile taşıma işinden kaynaklandığı ve uyuşmazlığın TTK nın Deniz Ticaretine ilişkin hükümleri kapsamında çözülmesi gerektiği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine, uyuşmazlığın çözümünde Denizcilik İhtisas Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın, 6100 sayılı HMK'nin 114/1-c maddesi uyarınca mahkememizin görevli olmaması nedeniyle;6100 sayılı HMK'nin 115/1-2 maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-)6100 sayılı HMK'nin 1, 114/1-c ve 6102 Sayılı TTK'nin 5/2 maddeleri uyarınca görevli mahkemenin ----- ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
3-)6100 Sayılı HMK'nin 20/1 maddesi uyarınca taraflardan birininin, süresi içinde Kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; veya Kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak talepte bulunması halinde dava dosyasının GÖREVLİ -----. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
4-)Yargılama giderlerinin 6100 Sayılı HMK'nin 331/2 maddesi uyarınca görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine, görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmezse talep halinde dosya üzerinden davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmesine,
5-)6100 Sayılı HMK'nın 20/1 maddesi uyarınca taraflardan birininin,süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde mahkememiz tarafından davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek 6100 Sayılı HMK'nin 331/3 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine, Dair,davalı vekilinin yüzüne karşı , davacı tarafın yokluğunda ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.