T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/905
KARAR NO : 2024/853
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
DAVA TARİHİ : 28/12/2023
KARAR TARİHİ : 04/12/2024
Tarafları yukarıda belirtilen davanın Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından ibraz edilen tedbir talepli dava dilekçesinin gerekli-yeterli kısımları:
"...
KONU : Aşağıda dökümü yapılan 5 (BEŞ) ADET ÇEK hakkında ödeme yasağı konularak yapılacak yargılama sonucunda iptaline karar verilmesi talebinden ibarettir.
AÇIKLAMALAR :
----- KURUMLAR VERGİ DAİRESİ / -----) tarafından düzenlenerek Müvekkil Şirket emrine ödenmesi kararlaştırılan ve Müvekkil Şirket'in hak sahibi olduğu 5 ADET ÇEK Müvekkil Şirket'e teslim edilmek üzere 13.12.2023 tarihinde ----- Bölgesi çalışanımıza teslim edilmiştir (Ek-1).
İlgili çekler çalışanımız --- (Ek-2) tarafından ----- şirketine teslim edilmiştir. İlgili kargo Müvekkil Şirket'e teslim edilmemiş ve beş adet çek kaybolmuştur.
Keşidecisi ----- ŞİRKETİ olan --- ŞUBES'ne ait aşağıda dökümü yapılan beş adet çekimiz kaybolmuştur:
---- Şubesi'nce düzenlenen ----- seri numaralı 28.02.2024 vade tarihli 500.000 TL bedelli çek,
2- ---- Şubesi'nce düzenlenen ----- seri numaralı 25.03.2024 vade tarihli 750.000 TL bedelli çek,
3- ---- Şubesi'nce düzenlenen ------ seri numaralı 25.04.2024 vade tarihli 1.050.000 TL bedelli çek,
4----- Şubesi'nce düzenlenen ----- seri numaralı 25.05.2024 vade tarihli 950.000 TL bedelli çek, ve
5----- Şubesi'nce düzenlenen ------ seri numaralı 25.06.2024 vade tarihli 1.000.000 TL bedelli çek,
TOPLAM ÇEK BEDELİ 4.250.000 TL'DİR.
................
Çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde Müvekkil Şirket'in telafisi güç zararlara uğraması durumu doğacaktır. Bu nedenle söz konusu çekler üzerine öncelikle tedbir mahiyetinde ÖDEME YASAĞI konulması ve bilahare yapılacak yargılama neticesinde çeklerin iptali için Sayın Mahkemenize müracaat zorunluluğu hâsıl olmuştur. Ödeme yasağı talebimizin kabul görmesi halinde teminat bedeli mektup şeklinde sayın mahkemenize verilecektir.
................
SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle öncelikle çek üzerine tedbir mahiyetinde ödeme yasağı konulmasını ve bilahare yapılacak yargılama neticesinde iptal edilmelerine karar verilmesini, ödeme yasağı koyulmayacak ise bilahare yapılacak yargılama neticesinde Keşidecisi ----- ŞİRKETİ olan ---- Şubesi'nce düzenlenen ----- seri numaralı 28.02.2024 vade tarihli 500.000 TL bedelli ,
---- Şubesi'nce düzenlenen ------ seri numaralı 25.03.2024 vade tarihli 750.000 TL bedelli,
---- Şubesi'nce düzenlenen ----- seri numaralı 25.04.2024 vade tarihli 1.050.000 TL bedelli,
----- Şubesi'nce düzenlenen ------ seri numaralı 25.05.2024 vade tarihli 950.000 TL bedelli
----- Şubesi'nce düzenlenen ----- seri numaralı 25.06.2024 vade tarihli 1.000.000 TL bedelli 5 (beş) adet çekin iptalini saygılarımız ile vekâleten talep ederiz.
..."
şeklinde olup yukarıya aynen aktarılan dava dilekçesinde bu çeklerin kaybolduğu ileri sürülerek çeklerin ödenmesini önlemek için öncelikle ödeme yasağı konulmasına ve bahse konu çeklerin iptallerine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.Davacı vekili duruşmada da dava dilekçesini tekrar etmiştir.
Dava, TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757 ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle davaya konu çeklerin iptali istemine ilişkindir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m.) TTK.760-762.maddeleri uyarınca ilanlar yapıldığı ve ilk ilan tarihi 24/01/2024 olduğu halde keşide tarihleri de gözetilmek suretiyle sonuçta üç aylık yasal süre geçtiği halde herhangi bir başvuru olmamıştır.Bankanın cevabi yazısına göre çeklerin ibraz edilmedikleri anlaşılmıştır.Sonuç olarak yasa gereği yapılan usulüne uygun ilanlara rağmen herhangi bir başvuru olmayan dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığından bu doğrultuda aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A) DAVANIN KABULÜNE,
Keşidecisi ----ŞİRKETİ tarafından keşide edilen, ---- bankasına ait, ----- seri numaralı, 28/02/2024 keşide tarihli, 500.000 TL bedelli,
Keşidecisi ----- ŞİRKETİ tarafından keşide edilen, ---- bankasına ait, ----- seri numaralı 25/03/2024 vade tarihli 750.000 TL bedelli,
Keşidecisi ----- ŞİRKETİ tarafından keşide edilen, ----- bankasına ait, ------ seri numaralı 25/04/2024 vade tarihli 1.050.000 TL bedelli,
Keşidecisi ------ŞİRKETİ tarafından keşide edilen, ----- bankasına ait, ----- seri numaralı 25/05/2024 vade tarihli 950.000 TL bedelli,
Keşidecisi ----- ŞİRKETİ tarafından keşide edilen, ----- bankasına ait, ------ seri numaralı 25/06/2024 vade tarihli 1.000.000 TL bedelli çek
olmak üzere söz konusu bu 5 adet çekin ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ İLE İPTALLERİNE,
B) Maktu karar harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 157,75 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
C) Davanın niteliği gereği harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına; aynı nedenle davacı vekili yararına avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
D) Artan avansın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,İlişkin olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı aleni olarak yapılan yargılama sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.