T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/445 Esas
KARAR NO:2023/416 Karar
DAVA:Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/07/2019
KARAR TARİHİ:11/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının-------Maddesi gereğince ---- adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili-----yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 2. El araç alım satım işi yaptığı, müvekkili şirketin 24.09.2018 tarihinde davalı-------- ticaret unvanlı şirketten ---- plaka sayılı ----- marka araç satın almak istediği, aracın satın alınmadan önce --------- bayisine gidildiğini,---------tarafından düzenlenen 24.09.2018 tarihli ekspertiz raporunda “araçta ağır herhangi bir hasarın bulunmadığı, değişen bir parça olmadığı, tüm parçalarının orijinal olduğu ve netice itibariyle aracın genel fiili durumunun iyi olduğu” hususunda değerlendirme yaptığını ve bu değerlendirme üzerine aracı 173.000 TL bedel ile davalı -------- satın aldığını ve aracı -----bedelle sattığını, ancak birkaç hafta sonra --------kendi yaptırdığı kontrol ve incelemelerde araçta değişen ve orijinal olmayan birçok parçanın bulunduğu gerekçesiyle aracı müvekkili şirkete iade talebinde bulunduğunu, müvekkilinin aracı 178.000 TL bedelle 19.10.2018 tarihinde iade aldığını, müvekkil tarafından aracın yine------ ait------ bayisine götürüldüğünü, 25.10.2018 tarihli ekspertiz raporunda “aracın fiilen ağır işlemli olduğu, araçta hasarlı olan birçok parça bulunduğu, sökülen takılan ve değişen parçaların mevcut olduğu ve teknik olarak da araçta birçok aksaklık olduğu” hususunda değerlendirme yapıldığını, müvekkilinin ayrıca ------ isimli başka bir ekspertiz firmasına gittiğini, 09.11.2018 tarihli ekspertiz raporuna göre sol ön kapının değişmiş olduğu, sol arka kapının sökülüp takılmış olduğu, sağ ön çamurluğun sökülüp takılmış olduğu, sağ ön kapının sökülüp takılmış olduğu, ön kaputun sökülüp takılmış olduğu, sağ ön şasinin işlem görmüş olduğu, ön sağ ve sol çamurluk ve ön kaputun çıkma orijinal parçayla değişmiş olabileceği, sağ ön kule, tüfek sacları, sağ ön şasinin boyalı olduğu, sol ön kapının çıkma değişmiş olduğu, sağ ön kapı içi --------boyalı işlemli ekli olduğu, orta direğin işlemli olduğu, muhtelif yerlerde ezik olduğu, aracın şasi numaralarının tutarsız olduğu, sol koltuk ön --------- ve direksiyon ----- açılmış olduğu, ------öttüğü, enjektörlere bakım yaptırılması gerektiği,--------------- setinin ses yaptığı, ----- ses olduğu, elektrik ve elektronik aksamında geçici hata kodlarının mevcut olduğunun tespit edildiği, dava konusu ayıplı ----------- plaka sayılı aracın mevcut olan değer kaybı için satış tarihinden itibarne hesaplanacak faizle şimdilik 50.000 TL nin ayıp oranında iadesi ayrıca müvekkili şirketin ayıplı aracı satın aldığı tarihten itibaren yaptığı tespit, ihtarname giderleri ve uğranılan tüm maddi zararlar için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 7.786,84 TL'nin davalılardan tazminine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
CEVAP:Davalı--------- cevap dilekçesinde özetle; talep edilen kapsamda bir ekspertiz raporu verildiği, talep edilen hususun boya ve kaportaya ilişkin bulunduğu, davacının bu işi yapan bir tacir olarak ekspertiz raporunun kapsamı konusunda bilgi sahibi olduğu, düşük fiyatlı bir raporlamanın tercih edildiği, ayıba ilişkin bir davada eksperin sorumluluğunun bulunmadığı, davanın iyiniyetle açılmadığını, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ------------cevap dilekçesinde özetle; ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı, söz konusu ayıpların müvekkili şirket tarafından bilinmediği, söz konusu aracın 19.09.2018 tarihinde 170.000 TL Bedelle satın alındığı, 24.09.2019 tarihinde 173.500 TL bedelle davacıya satıldığı, davacı tarafından incelenmek suretiyle satın alındığı, ayıplı olduğu iddia edilen araçta ayıbın hangi tarihte meydana geldiğinin bilinebilir olmadığı, davacının söz konusu aracı ------- tekrar satışa çıkardığı, müvekkili şirketin durum hakkında bir hakimiyeti bulunmadığı, suç duyurusunun bekletici mesele yapılması gerektiği, delil tespiti davasında verilen raporun ciddi çelişkiler içerdiği, aracın motorunun çıkma bir araç motoruyla değiştirildiği iddiasının bu işlemin kim tarafından yapıldığı konusunda belirleyici olduğu, davacının inceleme ve bildirim yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle haksız ve dayanaksız davanın tüm talepler bakımından reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazası nedeni ile davacı şirkete ait araçta meydana gelen değer kaybı nedeni ile tazminat alacağına ilişkindir.Mahkememizce; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, tarafların ibraz ettiği tüm deliller, sigorta poliçeleri, hasar dosyaları, bilirkişi raporları ile dosya içerisindeki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.---------- Sayılı dosyası ----- üzerinden dosyamız arasına alınmış ve davalıların delil yetersizliğinden beraat ettiği anlaşılmıştır.
Olayın çözümü teknik bilgi ve tecrübe gerektirmekle dosyanın alanında uzman makine mühendisi bilirkişiye tevdiine karar verilmiş, 01/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ---- aracın ağır hasarlı olması, yapılan onarım işlemlerinin mahiyeti ve aracın son durumu göz önüne alındığında------ tarafından tanzim edilen ekspertiz raporunun tüm raporlar arasında en uygun ekspertiz raporu olduğu, ancak aracın motor numarasının ya da şasi numarasının orijinal olup olmadığının tespitinin oto ekspertiz firmaları tarafından yapılamayacağı, fakat aracın hasarlı, boyalı ve/veya değişen parçalarının oto ekspertiz firmaları tarafından tespit edilebileceği, aracın ikinci el güncel piyasa satış değerinin 615.000 TL civarında olduğu, ağır hasarlı ikinci el piyasa satış değerinin 455.000 TL mertebesinde olduğu, ------ dosyasına sunulan 16.04.2019 tarihli bilirkişi raporunda kanaat olarak belirtilenle aynı olmak üzere aracın uğradığı değer kaybının %35 mertebesinde olduğu, buradan hareketle %35 değer kaybının 615.000-455.000=160.000 TL civarında olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla dosyanın otomotiv alanında uzman yeni bir makine mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiden oluşturulan heyete tevdi edilerek yeni bir kök rapor aldırılmasına karar verilmiştir. 26/11/2022 tarihli bilirkişi 2. Kök raporunda özetle; Aracın ön kaputunun, sol marşbiyelinin, sol ön çamurluk, sol ön kapısının, sol üst direğin 3 ekspertiz firmaları, bilirkişi --------- tarafından saptandığı, ------- raporundaki herhangi bir kayıt yok ibaresi bu konularda yetkili servisin bir tespit yapmadığı ( hasarsız olduğu) anlamına geldiği, sağ ön şase ve sol ön şase'nin ---------- firmaları ve bilirkişi ------ tarafından sağ ön şasenin saptanamadığı, ancak ------tarafından tespit edildiği, ön panelin Davalı ----- tarafından tespit edilemediği, diğer ------ tarafından tespit edildiği, ------- raporunda konu ile herhangi bir tespit bulunmadığı, sol ön iç direğin davalı ---------firması tarafından tespit edilmediği, diğer ekspertiz firmaları tarafından tespit edildiği,-------- raporunda bir tespit bulunmadığı, sol ön -----davalı------firması tarafından tespit edilmediği, diğer iki ekspertiz raporunda tespit yapıldığı, ------- raporunda bir tespit bulunmadığı, ol orta ----- firmaları tarafından tespit edilmediği,----- tarafından tespit yapılmadığı,------tarafından tespit yapıldığı, aracın diğer kaporta parçalarında oto rapor firmaları, ---- firması, bilirkişi -----tarafından herhangi bir tespit yapılmadığı, ------ heyeti raporu kaporta açısından dikkate alındığında ( zira yetkili servisin raporu üzerine rapor düzenlemiştir) sadece sağ ön şase ve sol ön şasenin, sol orta direğin davalı -----firmasının belirleyemediği, bu parçaların tespitinin --------- tarafından yapıldığı görülmektedir. Diğer kaporta hasarlarından davacının yaptırmış olduğu davaya konu ilk ekspertiz raporuna göre göre bilgisi olması gerektiği,------tarafından yapılan incelemede --------- doğru, motor numarasının ise eski numaranın taşlanarak gömme numara işlendiği, motorun gerçek araca ait olmadığı, parça imalat tarihleri ve fabrika güvenlik raporlarına göre:------- trafikten çekilmiş------- başka bir ----- ait olduğu, ---- yetkili servisi ----- yapılan incelemelerinde sürücü direksiyon airbaginin, sol ön koltuk hava yastığı siteminin tetiklendiği, ve tamir işlemi gördüğü,------, inceleme esnasında ise 74.168 km'de olduğu, motor için yapılan sorgulamada ise ------ yürür halde olduğunun anlaşıldığı, ---- yazısında: aracın ----- günü kazaya karıştığı,----- servisinde sol dikiz ayna camı değiştirildiği, araç üzerinde değer kaybı yaratacak hasar bulunmadığı, davacının davalı ----- ucuz ve en basit kontrol paketi olan -----------paketi tercih ettiği, bu paket kapsamında sadece kaporta ve boya kontrolü olduğu, bu nedenle kaporta haricinde herhangi bir sorumluluğunun olmadığı, yapılan şase tamiri ve orta direk tamirinin tespit edilememesinin gizli ayıp statüsünde olduğu, şase hasarının önemli olduğu, ayıbın araçtaki değer kaybı açısından değerlendirildiğinde davalının gerçekleştirdiği ekspertiz değerlendirmesi sebebiyle ortaya çıkan zararın %10'u oranında sorumlu olması gerektiği, diğer bir ifadeyle %10 kusurlu olduğunun kabul edilebileceği, araçta esas gizli ayıp ise, aracın motorunun gerçek araca ait olmadığı, parça imalat tarihleri ve fabrika güvenlik raporlarına göre, ----------trafikten çekilmiş aracın davaya konu devrinden 8 ay önce 123.000 km'de olduğu nedeniyle, davaya konu aracın davaya konu devir tarihinde daha da yüksek olabileceği,bu nedenle aracın en önemli ve yüksek değer kaybettirici parçalarından olan motor, vites kutusu ve elektrik tesisatının ömrünün müşteri beklentilerinin çok üstünde (yaklaşık iki katı) olması, motor numarasının taşlanarak sahtekarlık yapılması, aracın airbaglerinin tetiklenmiş ve işlem görmüş olması, ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda, internet portalında ya da reklam ve ilanlarında yer alan özelliklerinden bir veya birden fazlasını taşımayan; satıcı tarafından bildirilen veya teknik düzenlemesinde tespit edilen niteliğe aykırı olan; muadili olan malların kullanım amacını karşılamayan, tüketicinin makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mallar da ayıplı olarak kabul edilir” Satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan durum ortaya çıktığı, davaya konu aracın davaya konu devrinde aracın satıcısı konumunda olan-------- bu gizli ayıplardan bilgisi olmasa bile sorumlu olduğu, bu ayıpların araçta yüksek miktarda değer kaybına sebep olması nedeni ile davalı------- oluşan zararın tamamından sorumlu kanaatine varıldığı, zarar yönünden değerlendirme; davaya konu araç -----plakalı,--------- tipinde davaya konu devir tarihinde 72.119 km'de dizel yakıtlı hususi otomobil olduğu, araç rayiç değeri; devir tarihi 29.04.2018 itibarı ile araç rayiç değeri 173.000 TL olduğu, ------- kayıtlarındaki daha önce karışmış olduğu kazalarda aldığı küçük hasarlar nedeni ile değer kaybı oluşmadığı, dava tarihi 05.07.2019 tarihi itibarı ile (devir tarihi ve dava tarihi arasında euro artışı %29, değer kaybı %10 takdir edilerek ) 206.000 TL rayiç değer takdir edildiği, devir tarihi 29.04.2018 itibarı ile zarar bedeli 09/10/2020 tarihli -------------- dikkate alınmak suretiyle, trafik kazalarında ---------uygulamış olduğu aracın kaza öncesi 2. el değeri ile kaza sonrası onarılmış aracın 2.el değeri arasındaki farkın değer kaybına eşit olacağı kriterine göre devir tarihi itibarı ile yapılan piyasa araştırmasında, aracın yaşı, kilometresi, daha önce kazaya karışıp karışmadığı, aracın davaya konu olayda ağır işlem görmesi ve motorun, vites kutusunun yaklaşık 70.000 km fazla kilometre yapmış bir araçtan çıkma olarak değiştirilmesi değerlendirilerek 60.000 TL değer kaybı olacağı tespit edildiği, dava tarihi 05.07.2019 itibarı ile zarar bedeli: ------------ kararı dikkate alınmak suretiyle, trafik kazalarında ------ uygulamış olduğu aracın kaza öncesi 2. el değeri ile kaza sonrası onarılmış aracın 2.el değeri arasındaki farkın değer kaybına eşit olacağı kriterine göre dava tarihi itibarı ile yapılan piyasa araştırmasında, aracın yaşı, kilometresi, daha önce kazaya karışıp karışmadığı, aracın davaya konu olayda ağır işlem görmesi ve motorun, vites kutusunun yaklaşık 70.000km fazla kilometre yapmış bir araçtan çıkma olarak değiştirilmesi değerlendirilerek 70.000 TL değer kaybı olacağı tespit edildiği, hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının zararının devir tarihi itibariyle 60.000,00-TL olduğu, dava tarihi itibariyle 70.000,00 TL olduğu, davalı ------satıcının ayıptan sorumluluğu kuralları gereği, söz konusu ayıp sebebiyle sorumlu olduğu, davalı --------- zararın %10'undan diğer davalı ile birlikte müteselsil olarak sorumlu olduğu, bu sorumluluğun devir tarihi (ekspertiz işleminin gerçekleştiği) itibariyle 6.000,00 TL, dava tarihi itibariyle 7.000,00 TL olduğu, davacının ayrıca talep etmiş olduğu 7.786,84 TL masrafların yargılama gideri olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
ISLAH
Davacı vekili 20/02/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; dava değerini 60.000,00-TL ye arttırmış, ıslah harcını yatırmış ve ıslah dilekçesi davalılara tebliğ edilmiştir.
Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; açılan davanın davacının davalı------ satın almış olduğu davaya konu araç sebebiyle aracın ağır hasarlı olasından dolayı değer kaybı tazminatı talepli olduğu, diğer davalı ------- ise davaya konu araca 24/09/2018 tarihinde ekspertiz yapan ve ağır işlem görmediğine dair raporu veren kişi olduğu, esasen davacının aracı davalı şirketten 24/09/2018 tarihinde satın aldığı, satın almadan önce de aynı tarihte ekspertize sokarak aracın durumunun davalı ----- alınan rapor ile teyit edildiği, davalı ---- düzenlemiş olduğu 24/09/2018 tarihli ekspertiz raporunda ekspertiz -------- paket olarak nitelendirildiği, davalı ----- aşamalardaki beyanı gibi bronz paket ifadesinin ekspertiz raporunda bulunmadığı, yine davalı ---------- düzenlemiş olduğu ekspertiz raporunun ---- sayfasında aracın incelenen tüm kaporta/karoser kısımlarının ayrı ayrı belirtilerek incelendiği ve her bir satırdaki parçanın karşısına da incelenen parçanın orjinal olduğunun belirtildiği, raporun ---- sayfasında da incelenen araçta ağır işlem görülmediğinin rapor edildiği, bu durumda mahkememizce her ne kadar davalı----- düşük paket olan----------- paket ekspertiz yapıldığını ileri sürse de ------- paket ekspertizin hangi işlemleri kapsadığının raporda açıkça yazdığı, davalı ---- da tüm bu tespitleri yaparak davacıya raporu sunduğu, davacının da bu rapor doğrultusunda davaya konu aracı davalı şirketten satın aldığı, akabinde dava dışı ----- sattığı, bu kişinin aracın ağır hasarlı olduğunu öne sürmesi üzerine aracın davacı tarafından geri alındığı ve bu sefer --------- şubesinde aracın tekrar ekspertize sokulduğu, 25/10/2018 tarihli bu ekspertizde ise ------ sayfada aracın sağ ve sol şasesinin işlemli olduğu, ----- sayfasında ise aracın ağır hasar kayıtlı/işlemli olduğunun tespit edildiği, bu durumda davalı şirketin motorlu araç alım satım işi ile iştigal eden ticaret şirketi olması sebebiyle davacıya satmış olduğu araçta ki ağır hasar durumunu bilmediği yönündeki savunmasına mahkememizce itibar edilmediği, zira davalı şirketin basiretli tacir olduğu, diğer davalı ---- ise şahıs firması olarak dava dışı ------bayisi olarak davacıya hizmet verdiği ve davaya konu ekspertiz raporunu düzenlediği, dosyada bulunan aynı firmanın iki ekspertiz raporu arasında fark bulunduğu, davalı ------- düzenlemiş olduğu ilk ekspertiz raporunun gerçeğe aykırı olduğunun sonradan alınan ekspertiz raporları ve delil tespiti ile açığa kavuştuğu, davacının talebinin araçtaki değer kaybının satış tarihinden itibaren davalılardan müştereken müteselsilen tahsili olduğu bu hususun dava dilekçesi, ıslah dilekçesi ve 11/05/2023 tarihli 10. celse beyanından anlaşıldığı, mahkememizce aldırılan 26/11/2022 tarihli bilirkişi raporunun gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla hükme esas alındığı, bu doğrultuda talep gibi davacının aracı devrettiği tarih itibari ile 60.000,00-TL değer kaybı zararının olacağı, bu zarardan davalıların birlikte müştereken ve müteselsilen mesul olacakları, davalıların kendi içlerindeki kusur durumunun bu aşamada önemli olmadığı, iç ilişkide bir birlerine rücu hakkının her zaman bulunduğu, ---------- Sayılı dosyasında davalılar delil yetersizliğinden beraat etmiş iseler de bu nitelikteki beraat kararının mahkememizi kusur isnadı yönünden bağlamayacağı, davacının davalıya dava öncesinde ihtar çektiği, ihtarın davalıya 11/05/2019 tarihinde tebliğ edilmesi sebebi ile ihtarda yazılı olan 3 iş gününün sonu olan 16/05/2019 tarihinde temerrüdün oluşacağı mahkememizce kabul edilmiş ve ıslah doğrultusunda 60.000,00-TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş, hükmedilen miktara araç ticari olmakla avans faizi işletilmesi gerektiği mahkememizce değerlendirilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KABULÜ ile
A-60.000,00-TL değer kaybının temerrüt tarihi olan 16/05/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
B-Talep edilen yargılama giderleri masrafı 7.786,84-TL'nin yargılama giderleri arasında değerlendirilmesine,
2- KARAR HARCI;
a-Alınması gerekli 4.098,60-TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 986,86-TL peşin harç ve ıslah harcı olarak yatırılan 180,00-TL harç olmak üzere toplam 1.166,86-TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 2.931,74-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-AVUKATLIK ÜCRETLERİ
a-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 9.600,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve mütelselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 986,86-TL peşin harç, 180,00-TL ıslah harcı ve 44,40-TL başvurma harcı toplamı 1.211,26-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
b-Davacı tarafından sarfedilen 4.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 211,40-TL posta ücreti ve 7.786,84 TL eksper ücreti olmak üzere toplam 11.998,24-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
c-Arabuluculuk sürecinde düzenlenmiş sarf kararında yer alan 1.320,00 TL'nin 6325 Sayılı Kanunun 18/A maddesi uyarınca arabuluculuk toplantısına katılmayan davalı ----------tahsili ile hazineye irat kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ---------- nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.11/05/2023