T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/284 Esas
KARAR NO: 2023/356
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 17/04/2023
KARAR TARİHİ: 25/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili----- Şirketinin yönetim kurulu başkanı, sahibi ve yetkilisi olduğunu, müvekkilinin cebir, şiddet ve pek fena muamele gördüğü eşi ---- ile boşanma aşamasına geldiğini, -----.Aile Mahkemesi’nde ------ Esas sayılı dosyası ile görüldüğünü, ------Aile Mahkemesi’nde------- Esas sayılı boşanma davasındaki görüntü ve sesleri çözümleyen 07.04.2023 tarihli bilirkişi raporu ile müvekkilinin darp edilme, davalı koca tarafından eşyalarına zarar verilmesi ve evden kovulduğuna ilişkin çözümlemeler bu rapor ile sabit olduğunu, müvekkilinin eşi ----- sahibi olduğu ------bünyesinde çalıştığını ve çalışma odası; ------adresinde bulunan şirket merkezinde bulunduğunu, açılan boşanma davası akabinde müvekkilinin işine son verilerek müvekkilinin işyerine ve burada bulunan çalışma odasına da giremediğini, dolayısı ile müvekkilinin şirket ile ilgili defterlere ulaşamadığını ve zayi olduğunu, kendi iradesi hilafına eziyet gördüğü kocasının haksız eylemleri nedeniyle zayi edilen işbu defterler hakkında zayi kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Hukuki Nitelendirme, Delillerin Tartışılması ve Netice
Talep, 6102 sayılı Yasanın 82/7 maddesi gereğince ticari defterlerin kaybolması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Yasanın 18/2 maddesinde ise; "Her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir" hükmü düzenlenmiştir.6102 sayılı Yasanın 82/7 maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiştir.Anılan TTK'nun 82/7 maddesinde zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin zıyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile zıyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin zıyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.
Somut olaya gelince; davacı vekili, yukarıda yasal çerçevesi çizilen talep bakımından, davacının çalıştığı işyerinden ayrıldığını ve ofis olarak kullandığı yere giremediğini, eşi ile boşanma davalarının derdest olması nedeniyle eşinin sahibi olduğu şirketteki işine son verildiğini ve ticari defterlerinin bulunduğu ofis adresine giremediğini belirtmektedir. Dava dilekçesinin ekinde ise boşanma davasında yer aldığı anlaşılan ve taleple bir ilgisi bulunmayan video kaydı çözümlemelerinin yer aldığı anlaşılmaktadır. Bu durum 6102 sayılı Yasanın yukarıda anılı düzenlemesi ile koruma altına alınmış değildir.Davaya konu ticari defter ve belgelerini korunması gerektiği halde bu özenin gösterilmediği anlaşıldığından açılan davanın reddine karar verilmiştir.(Yargıtay -----Hukuk Dairesi'nin 15/10/2007 tarih ---- esas ----- karar, Yargıtay -----.Hukuk Dairesi'nin 03/12/2014 tarih ----- esas ------ karar sayılı emsal içtihatları).
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1.-Yasal şartları oluşmayan talebin REDDİNE,
2.-Alınması gerekli 179,90.-TL maktu harçtan dava açılırken peşin olarak alındığından tekrar alınmasına yer olmadığını,
3.-Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,
4.-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki hafta süre içerisinde ------ Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.