T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/61 Esas
KARAR NO: 2023/20
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/11/2019
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan alacak (ticari satımdan kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı asil dava dilekçesinde özetle; ----- plaka nolu -----model ----- model tek katlı aracın 11.09.2018 tarihinde tarafından davalılardan ----- satın alındığını. aracın periyodik bakımlarını zaman geçirmeden yaplırdığını. İ yıl sonraki bakımında bakımı yapan -----. tarafından verilen yazılı bilgide, “Aracın Motor yağında su olduğunun tespit edildiğini, yapılan incelemelerde silindir kapağında ya da blokta çatlak olduğunun düşünüldüğünü olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine imalatçı firma ----- bildirim yapıldığını. yapımcı firmanın “motor verisi incelenediğinde aşırı ve ani devir yüksekliği yakıt basıncının 3 defa aşılması ... yanma odasında sıcaklığın aniden değişip yükselmesi silindir kapağı ve supap yuvalarınında kılcal çallaklara neden olabilir. Budurmun kullanımdan kaynaklandığını. üretim ve imalat kaynaklı bir arıza değildir” şeklinde beyanda bulunulduğunu, ancak bu kabil araçlarda ve kullanm şeklindeki hiç bir araçta bu arıza kullanımdan dolayı meydana gelmediğini ve gelmesininde mümkün olmadığının anlaşıldığını, ayrıca yetkili servis ---- arızanın ancak Fabrikasyon bir hata ile meydana geldiğini açıkça yazdığını, bu arızanın giderilmesinin mümkün olmaması da dikkate alınarak , davalılardan aracın misliyle değiştlirlmesini veya hasarlı motorun değiştirilmesini veya araç bedelinin tazminini talep etmesine rağmen, taleplerinin yerine getirilmediğini, bütün bu nedenlerle, davalılardan gizli ayıp nedeniyle dava konusu aracın misliyle değiştirlmesini veya hasarlı olan ----- değiştirlmesini veya fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla aracın dava tarihindeki bedelinin tazminini müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, davaya bakma yetkili mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle davanın yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini. müvekkili şirket tarafından üretilen dava konusu araçta açık veya gizli hiçbir ayıp bulunmadığını, dava konusü aracı müvekkiliöşirket taralından detaylı teknik ve mekanik incelemelerden geçirilerek üretildiğini ve kullnuma uyguün şekilde piyasaya sunulduğunu, davacının iddiası gibi araçta imalatları kaynaklı veya servisin ihmali sonucunda ortaya çıkan bir arızanın bulunmasının mümkün olmadığını hiçbir suretle aracın ayıplı olduğunu kabül anlamına gelmemek üzere. davacı müvekkili şirkete süresi içinde bir ayıp ihbarında bulunulmadığını, bu nedenle ayıpltar döğün hakklarının kullanmasının mümkün olmadığını, dava konusu aracın silindir kapağı normal kullanım şsrtlari ve koşullama uygun olarak 1sı ve basınçlara davanıklı malzemeden imal edilip çalışma parametreleri de buna göre optimize edildiğini, ancak aşırı isiya bağlı olarak kapak contası aşınır. yıpranır, çallar veya işlevini yitirise su veya yağ SIZa bildiğini. böyle bir sürecin sonucunda soğulma suyu iİc yağ bir birine karışır ve araçta çeşitli arızalar orlaya çıkabileceğini, dava konusu araçta meydana gelen arızaların kullanıcı hatasından kaynakladığına dair en büyük gösterge. aracin ilk şikayete dek kat edilen 78.744 kım boyunca sorüunsuz bir şekilde kullanılması olduğunu, eğer davacının iddiaları doğru olsaydı ve aracın motorunda imalattan kaynaklı bir ayıp bulunsaydı aracın sorunsuz olarak 80.000 km yol yapmasının mümkün olmadığını, bütün bu nedenlerle, davanın yetkisizlik nedeniyle üsülden haksız ve huküuka aykırı davanın esastan reddini yargılama giderleri ve yekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ----- Tebligat Kanununun TK 35 inci maddesine göre 13/07/2020 tarihinde dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunulmadığından, 6100 sayılı Yasanın 128 inci madde hükmü gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice
Dava, ticari nitelikteki araç satımında gizli ayıp nedeniyle satım konusu aracın misli ile değişimi, onarılması yahut dava tarihindeki değerinin tazminine ilişkindir.
Davacı özetle,----- marka ---- model yıllı, ----- model aracı 11/9/2018 tarihinde davalılardan ----- satın aldığını, aracın bir yıl sonraki bakımında dava dışı ------ verilen bilgide motor yağında su olduğunun belirtildiği, silindir kapağında ya da blokta çatlak olduğunun düşünüldüğünü, ----- yapılan başvuru sonucunda bu durumun kullanımdan kaynaklanabileceğinin belirtildiğini, oysa yetkili servis olan ------raporunda bu durumun imalat hatasından kaynaklandığının tespit edildiğini belirterek, gizli ayıp nedeniyle satım konusu aracın misli ile değişimi, onarılması yahut dava tarihindeki değerinin tazminini talep etmiştir.Yargılamanın ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık, davacıya ait davalının üreticisi ve satıcısı olduğu araçta meydana gelen arızanın hangi sebepten kaynaklandığı, aracın ayıplı olup olmadığı, süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı, davalıların meydana gelen zarardan sorumlu olup olmadığı ve miktarı şeklinde tespit edilmiştir.
6102 sayılı Yasanın "Ticari satış ve mal değişimi" başlıklı 23 üncü maddesine göre, maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır.Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.6098 sayılı Yasanın "Gözden geçirme ve satıcıya bildirme" üst başlıklı 223 üncü maddesine göre, alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Yasanın "Alıcının seçimlik hakları" başlıklı 227 nci maddesine göre, satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Mahkememizce aracın tescil kaydı ve tarafların dilekçelerinde belirttikleri deliller ikmal edilerek dosya makine mühendisi bilirkişiye uyuşmazlık konularında teknik rapor tanzim edilmek üzere tevdi edilmiştir.
6/8/2021 tarihli raporda,
"(...) Dosya üzerinde yaptığım inceleme sonucunda yukarda lespit edilen hususlara göre:
1- Dosyada mevcut beyanlar. belgeler. şervis raporu, satış faturası ve diğer belgeler birlikte değerlendirildiğinde. dava konusu ----- plaka nolu, ----model, ------marka minibüsün satın alındığı İ 1.09.2018 tarihinden 14 ay sonra, 78.744 kin de. ---- Su fiksiltiyor şikayeti ile servise geldiği ve serviste yapılan incelemede minibüsün Silindir Kapağının Çatlak olduğunun ve yağa su karıştığının tespit edidildiği anlaşılmaktadır.
2- Dosyada mevcut belgelere göre dava konusu ----plaka nolu, ---- model, ----- marka minibüsün - şehiriçi - yolcu taşımacılığında kullanıldığı anlaşılmaktadır. Minibüsün ----- şehir içinde ve yoğun trafikte yolcu taşımacılığında kullanıldığından aracın aşırı ve ani devir yüksekliği ve özellikle sık sık yapılması mümkün değildir. Dava konusu minibüsün motorunun silindir kapağındaki çatlağı kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, silindir kapağının imalat ve malzeme hatasında kaynakladığı, silindir kapağında imalat esnasında oluşan bazı kılcal çatlakların zaman içinde ve motorun bu zaman içerisinde çalışması ile gelişerek ve birleşerek çatlakları oluşturduğu anlaşılmaktadır. Silindir kapağındaki çatlaklar zaman içerisinde Ve belirli kilometre çalışma sonucunda ortaya çıktığından molorun GİZLİ AYIPLI olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu gizli ayıp garanli süresi içerisinde çıktığından. dava konusu-----plaka nolü. ---- model,------ marka minibüsün motorunun garanti kapsamında değiştirilmesi gerektiği kanaatindeyim.
Sonuç ve Kanaat
Yukarda izah edilen durumlara göre;
1- Dava konusu ---- plaka nolu, ----- marka minibüsün motorunun GİZLİ AYIPLI olduğu,
2- Dava konusu ----plaka nolu. ----- model. ------marka minibüsün motorunun garanti kapsamında değiştirilmesi gerektiği" şeklinde belirlemelerde bulunulmuştur.Rapora karşı itiraz ve beyan üzerine, dosya eksik kalan hususlar ve itirazlar değerlendirilmek üzere ek rapora gönderilmiş, 17/12/2021 tarihli ek raporda,
"(...) Motorda meydana gelen bu arızanın aracın misli ile değiştirmesini gerektirmediği, bu gizli
ayıp garanti süresi içerisinde çıktığından, dava konusu ---- plaka nolu, ------model,
-------marka minibüsün motorunun garanti kapsamında değiştirilmesi
gerektiği kanaatindeyim.
5- Dava konusu ----- plaka nolu,----- model,-------marka minibüsün hasarlanan motorunun sandık motor ile değiştirilmesi gerekmektedir. Piyasadan, özel servislerden ve İnternetten yaptığım araştırmasonucunda,
Sandık motoru KDV hariç : 45.000,00-TL
İşçilik bedeli KDV hariç : 10.000,00-TL
%18 KDV 9.900,00-TL
Toplam 64.000,00-TL olduğu,
Sonuç ve Kanaat:
Ara karar doğrultusunda dosya üzerinde yeniden yaptığım inceleme sonucunda yukarda izah edilen
durumlara göre;
1- Dava konusu ---- plaka nolu, ----model, ------ marka minibüsün
motorunun GİZLİ AYIPLI olduğu,
2- Dava konusu ----plaka nolu, ----model, -----marka minibüsün
motorunun garanti kapsamında değiştirilmesi gerektiği,
3- Dava konusu ---- plaka nolu, ----model, ------ marka minibüsün hasarlanan motorunun sandık motor ile değiştirilme bedelinin KDV dahil 64.000,00-TL olduğu" belirlemelerine yer verildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamına göre davacının yetkili serviste ayıbın imalattan kaynaklı olduğu yönündeki tespiti alınan raporla da sabit olduğundan satım konusu aracın ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıp mahiyetinde olduğu ve tespitini müteakip üretici firmaya başvuru yapıldığı, sonuç alınamadığı, ayıbın kullanıma bağlı olarak oluşmadığı, üründeki hatanın garanti kapsamında olduğu ve garanti süresi içinde ortaya çıktığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafça 6102 sayılı Yasanın atfıyla 6098 sayılı Yasanın 223 ve devamı maddeleri gereği her iki davalının da ayıp nedeniyle davacıya karşı sorumlu oldukları, aracın kullanıldığı süre göz önünde bulundurulduğunda sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasının hakkaniyet gereği olmadığı, bedelde indirim yahut ayıbın giderilmesi seçeneklerinin hakkaniyet gereği adil olacağı değerlendirilmekle, 6098 sayılı Yasanın 227/4 hükmü gereği onarım bedeli olarak belirlenen 64000,00 TL nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davanın KABULÜ ile,
6102 sayılı Yasanın 23/f.1-c ve 6098 sayılı Yasanın 227/4 hükümleri gereği, sandık motor ve değiştirme bedeli olan 64.000,00.-TL nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2.Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 4.371,84.-TL'den dava açılırken yatırılan 2.429,27.-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.942,57.-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3.Davacı tarafça dava açılırken 2.429,27.-TL peşin harç ve 54,40.-TL başvurma harcı olmak üzere olmak üzere toplam 2.483,67.-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4.Davacı tarafından yapılan 349,00.-TL posta gideri, 750,00.-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.099,00.-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5.Davalı ------ tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
6.Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının davacı tarafa iadesine,Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı ------- Vekilinin ve Davalı ----- Vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki hafta süre içerisinde------ Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.