T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/781 Esas
KARAR NO: 2023/251
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/06/2018
KARAR TARİHİ: 22/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; müvekkil ile davalı arasında akdedilen satın alma sözleşmesi kapsamında, finansal kiralama yoluyla alınan paketleme makinesinin 15.05.2018 tarihinde müvekkil şirkete davalı şirket tarafından teslim edildiğini, ancak teslim edilen makinenin bir süre sonra hata verdiğini, sıkışma ve donmaya sebep olduğunun fark edildiğini, davalı tarafa sözlü olarak ulaşıldığını, akabinde de----- Noterliği 23.05.2018------ sayılı ihtarname ile ayıp ihbarında bulunulduğunu, davalı tarafından gönderilen ------ sayılı cevabi ihtarnamede makinenin ayıplı olduğunun ikrar edildiğini, ancak haksız bir ifadeyle “yanlış karton kullanılması”, “tecrübesiz personel çalıştırılması” gibi hayatın olağan akışına aykırı iddialarla müvekkil şirkete kusur atfedilme çabasına girişildiğini, söz konusu makinenin ayıplı olduğunun tespiti için ------ sayılı dosyasında talepte bulunulduğunu, alınan bilirkişi raporunda makinenin ayıplı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığını, müvekkil şirketin e-ticaret sektöründe faaliyet göstermekte olup, aylık ortalama 600.000 adet ürün sevkiyatıyla sektörün öncü firmalardan biri olduğunu, davalı firmadan satın alınan paketleme makinesinin, depoda bulunan ve tüketiciye gönderilecek ürünlerin gönderime hazır hale getirilmesini sağlayan, bir saatte ortalama 400 adet paketleme yapması beklenen bir makine olduğunu, müvekkilinin bu hizmet mahrum kalması sebebiyle zararının arttığını, yaklaşık 15 personelin fuzuli çalıştırılmak zorunda kalındığını, makine ayıpsız teslim edilmiş olsaydı söz konusu personelin paketlemede çalışmamış olacağını ileri sürerek, paketleme makinesinin masrafları davalıya ait olmak üzere iadesi ile ayıpsız bir misli ile değiştirilmesine, mümkün olmaması halinde paketleme makinesi için ödenen KDV dahil 631.250 TL nin, ihtarname tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla uğranılan zarardan şimdilik 10.000 TL nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ; müvekkil tarafından özel olarak davacı şirket için üretilen makinenin ayıpsız olduğunu, davacının TTK 23 Md. Göre süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, müvekkil şirket tarafından verilen eğitimin aksine, makinenin yanlış ve yetkisiz kullanımının söz konusu olduğunu, davacının talebi ile acil delil tespitine gerek olup olmadığına bakılmaksızın yapılan ve konunun uzmanı almayan bilirkişi raporunun, İşbu davada esas konu edilmesinin mümkün olmadığını, davacının iddia ve taleplerinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava; davalı şirketten, finansal kiralama yöntemiyle satın alınan paketleme makinesinin, ayıplı çıkması sebebiyle, misli ile değiştirilmesi, mümkün olmaması halinde, makine bedeli olarak ödenen 631.250 TL'nin, ihtar tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili, ayrıca makinenin çalıştırılamaması yüzünden uğranılan zarardan şimdilik 10.000 TL'nin tahsil istemine ilişkindir.Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır. Düzenlenen bilirkişi raporları ve ek raporları gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.
Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporları ve ek raporları, tarafların iddia ve savunmaları, hep birlikte değerlendirildiğinde;
Taraflar arasında; 20.02.2018 tarihli -----Makinası Satınalma Sözleşmesi” akdedilmiştir.
Sözleşmenin konusu; Davalı satıcı tarafından; davacı şirketin ------ deposuna, paketleme makinesi kurulumu, çalıştırılması, bakım ve kurulumu tamamlanmış olan 150 istasyonlu ----sisteminin 1.342.373.00 TL * KDV bedelle satın alınması hususunu kapsamaktadır.Finansal kiralama yöntemiyle ödenecek olan makinenin Garanti süresi 1 yıl olup, 1 yıl boyunca düzenli olarak sistemin periyodik bakım hizmeti, yedek parça verme hizmeti ücretsiz olarak yapılacak, 1 yıl sonunda alıcı, ek bir bakım sözleşmesi yapacaktır.
Davacının, ------Noterliğinden, davalı şirkete keşide ettiği -------yevmiye sayılı ihtarnamede; sözleşme gereğince muhatap şirketten satın alınan paketleme makinesinin 15.05.2018 tarihinde teslim edildiği, ancak makinenin sözleşmeye uygun niteliklere sahip olmadığı, sözleşmede kararlaştırıldığının aksine “sıfır ürün olmadığı” kullanım esnasında karton sıkıştırdığı, ekranında donma meydana geldiği, arka bantlama bölümünde tirger kayışı çıktığı, etiket makinesinin etiket basmadığı, kartonlama esnasında kulakların açılmadığı ve----- ayarlarının bozuk olduğunun anlaşıldığı, bu konularla İlgili olarak muhatap şirketle derhal iletişime geçildiği, iş yoğunluğu gerekçe gösterilerek konuyla ilgilenilmediği, bu nedenle sözleşme hükümlerinin ihlal edildiği, bu kapsamda, ihtarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde sözleşme konusu paketleme makinesinin ayıptan ari olan ve sıfır (kullanılmamış) bir yenisiyle değiştirilmesi ve kurulumun sağlanarak çalışır vaziyete getirilmesi, aksi halde mevcut durumun hukuken tespiti yapılarak zararların tazmini için yargı yoluna başvurulacağı bildirilmiştir.
Davalı satıcı şirketin,------noterliğinden, davacı şirkete gönderdiği -------yevmiye sayılı cevabi ihtarnamede; sözleşme konusu makinenin çalışır vaziyette muhatap şirkete teslim edildiği, daha önceden bildirilmesine rağmen makinede z şeklindeki kartonların kullanıldığı, kartonun sert (kalitesiz) olması sebebiyle katlamalarda dağıldığı ve paletli olarak gelen kartonun katlama kısımlarının sisteme uygun olmadığının görüldüğü ve kartonun kalitesine bağlı olarak sistemde takılmaların oluşabileceğinin belirtildiği, müvekkil tarafından yapılan uyarılara rağmen, muhatap şirketin sistemde başka bir marka karton kullanılmaya başlanılmışsa da bu kartonun kalitesinin sisteme uygun olmaması sebebiyle sistemin performansının etkilenmeye devam ettiği, bununla beraber sistemde vasıfsız elamanların görevlendirildiğinin tespit edildiği, dolayısıyla da sistemde kalitesiz ürün kullanılması ve makinelerin vasıfsız elamanlarca kullanılması durumundan, belirtilen durumların ortaya çıktığı, ayıp iİddialarının kabulünün mümkün olmadığı, bildirilmiştir.Dava konusu makinenin dosyada mübrez satış faturası incelendiğinde, 20.04.2018 tarih 631.250,00 TL bedelli satış faturası, davalı şirket tarafından----adına, Leasing sözleşmesi kapsamında düzenlenmiştir. Fatura içeriğinde, “1 adet otomatik paketleme makinesi yeni (kullanılmamıştır) model yılı ----- seri numarası yoktur” açıklaması bulunmaktadır.
Davacının, sözleşme konusu makineyi, leasing (kiralama) yöntemiyle davalı şirketten 625.000 TL + KDV - 631.250 TL bedelle satın aldığı anlaşılmaktadır. Nitekim dosyada mübrez 18.04.2018 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesi, -----ve kiracı (davacı) şirket arasında düzenlenmiş olup, makinenin ------- aracılığıyla davacı şirket tarafından satın alındığı anlaşılmaktadır. Davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerin incelendiği, leasing şirketine, 27.04.2018-18.05.2021 tarihleri arasında 631.654,00 TL (KDV dahil) makine bedeli 121.084,84 TL faiz ile 13.235,33 TL sigorta olmak üzere toplam 762.974,17 TL ödemede bulunması gerektiği, davacı şirkete makinenin maliyetinin 770.301,82 TL olduğu, davacı şirketin dava tarihine kadar leasing şirketine makine taksiti olarak 263.874,06 TL ödediği, davacının davayı------- verdiği 23.05.2018 tarihli yetkiye istinaden açtığı belirlenmiştir.Kaldıki; dava konusu makinenin, 20.04.2018 tarih 631.250,00 TL bedelli satış faturası karşılığında davacı şirkete, davalı şirket tarafından satıldığı ve bedelinin ödendiği hususunda yanlar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.Uyuşmazlık; dava konusu makinenin, ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise, gizli ayıp mı, açık ayıp mı taşıdığı, 1 yıllık garanti kapsamında bulunan makinenin, onarımına veya ayıbın giderilmesi yoluna doğrudan gidilmeden, makinenin misli ile değiştirilmesi veya bedelinin ödenmesi yoluna gidilip gidilmeyeceği, makine bedelinin ödenmesinin talep edilip edilemeyeceği hususlarının tespiti noktasında toplanmaktadır.
Yanlar arasında düzenlenen sözleşmenin 5.2 maddesinde; ------ işbu sözleşme kapsamında 150 istasyonlu -----sistemin kurulumunu tamamlamış tüm eğitimleri verilmiş ve çalışır vaziyette teslim etmiştir. Paketleme makinesinin yapılması, kurulması ile birlikte otomasyon kurulumu, sistemin nasıl çalıştırılacağına ilişkin tüm eğitimler ve sistemin alıcının sistemi çalıştıracağı adrese nakliyesinin de yapılması dahil olmak üzere paketleme makinesi sisteminin kurulumu, çalıştırılması, eğitimi, sistemin bakım ve alıcının çalışanlarının kasti zararları dışındaki arıza durumunda 1 yıllık sürede ücretsiz onarımının yapılması işini üstlenmiştir.” düzenlemesi bulunmaktadır.Sözleşme konusu makinenin 15.05.2018 tarihinde davacı şirkete çalışır ve sorunsuz vaziyette kurulduğu davacı tarafından belirtilmekte olup, davacının, teslim tarihinden 8 gün sonra, yani 23.05.2018 tarihinde davacı şirkete ayıp ihbarında bulunduğu, makinedeki ayıpların giderilmesinin talep edilmesi yerine, misli ile değiştirilmesi talebinde bulunduğu, ancak davalı tarafından ayıbın kabul edilmediği anlaşılmaktadır.
Dava konusu paketleme makinasında ortaya çıkan sorunun/arızanın ---- karton kalitesinde karton malzeme kullanılmamasından kaynaklandığı, ancak taraflar arasında yapılan sözleşmede paketleme makinasında kullanılacak karton malzemesi kalitesi üzerine bir madde bulunmadığı, paketleme makinasında ------ karton dışında karton kullandığında makinanın düzgün çalışamayacağı, arızalanacağı ve bu nedenle gizli ayıplı ürün olarak sayılması gerekeceği, makinanın özel tasarımlı bir makine olduğundan farklı karton malzemesi (düşük kaliteli karton) için uyarlanmasının yeni teknik çözüm ve tasarım gerektireceği, makinedeki ayıbın, davacının bu makineyi haklı olarak beklediği menfaati elde edecek şekilde kullanmasına engel oluşturacak nitelikte bir ayıp olduğu ve bu nedenle de önemli ayıp olduğu, bu nedenle de, makinedeki ayıp nedeniyle davacı/alıcının, sözleşmeden dönmeye hak kazandığı belirlenmiştir.Davacı her ne kadar, mümkünse makinenin yenisi ile değiştirilmesine karar verilmesini talep etmişse de; taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu ve davalının bu makineyi davacını siparişine istinaden özel olarak imal ettiği, davacının ayıpsız misli ile değiştirilmesine ilişkin talebinin yerinde olmadığı, makine bedelinin ödenmesini talep edebileceği, davalı sözleşmede davacıya 1 yıl garanti vermiş olduğundan, davacının sözleşmeden dönmeye hak kazanabilmesi için davalıya ayıp ihbarında bulunma yükümlüğü bulunmadığı, bir an için davacının ayıp ihbarın bulunmakla yükümlü olduğu kabul edilse bile, davacının 23.05.2018 tarihli ihtarnamesi ile yasal süresi içinde ayıp ihbarında bulunduğu, davacı/alıcı, ayıp nedeniyle sözleşmeden haklı olarak dönmüş olduğundan, talebi gibi, 631.250 TL'lik satım bedelinin iadesini talebe hak kazandığı, davacının ihtarnamede bedelin iadesini talep etmediği, davalının dava tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, makinenin çalıştırılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkin talebinden davacının feragat ettiği belirlenmekle davanın kısmen kabulü ile; 631.250,00 TL'nin 28.06.2018 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacı elinde bulunan 24.04.2018 tarihli ------ numaralı fatura muhteviyatı dava konusu 1 adet Model yılı -----, Modeli ------Markası -------makinenin davalıya teslimine, tarafların edimlerini İİK 24 madde gereği aynı anda ifa etmelerine, aşan istemin ise feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere :
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile ;
631.250,00 TL'nin 28.06.2018 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
Davacı elinde bulunan 24.04.2018 tarihli -------numaralı fatura muhteviyatı dava konusu makinenin davalıya teslimine,
Tarafların edimlerini İİK 24 madde gereği aynı anda ifa etmelerine,
Aşan istemin feragat nedeniyle reddine,
HARÇLAR
2-Alınması gerekli 43.120,68 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 10.950,95 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 32.169,73 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
VEKALET ÜCRETİ
3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 87.437,50 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için taktir olunan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
YARGILAMA GİDERLERİ
5-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 10.992,05 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen 17.750 TL Bilirkişi ücreti, 302,25 TL Posta ücreti, 384,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam yargılama gideri olan 18.437,15 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 18.149,63 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 287,52 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından sarf edilen 621,40 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 9,70 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan 611,70 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile -----Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.