T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/157 Esas
KARAR NO: 2023/30
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/03/2020
KARAR TARİHİ: 19/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ve davalı şirketler arasında imzalanan güneş paneli satın alım sözleşmesi ve proforma teklifi üzerinden, davacı şirketin sözleşme konusu edimlerini belirtilen süreler içerisinde güneş panellerinin üretimini ve tesliminin yapılmasına rağmen, davalı şirkete sözleşme imzalanması ve peşinat ödemenin yapılması akabinde davalı şirkete teminat olarak verilen çekin sözleşme konusu güneş panellerin tamamının taraflarına teslimine rağmen, davacı şirkete sözleşmenin 2.7.maddesi hükmü kapsamında, çeki 3 iş günü içerisinde iade etmesi gerektiği halde teslimini gerçekleştirmediğinden 100.000 USD cezai şartın ödemesini ve sözleşmenin 2.9.maddesi hükmü kapsamında güneş panellerinin paketleme bedeli olan 405.880,000 TL + KDV 'nin------yevmiye No.lu ve 19.12.2019 tarihli ihtarname ile 7 gün içerisinde ödemesinin yapılması talep edilmiş olmasına rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını, temerrüde düşürüldüğünü, anılan kısmi talepler ve 27.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizleri ile tazmin ve tahsili talep etme gerekliliğinin doğduğunu, anılan ticari uyuşmazlık için ------ Arabuculuk merkezine başvurulduğunu, taraflar arasında yapılan görüşmelerde her iki oturumda da karşılıklı anlaşma sağlanamadığını, davalı ile müvekkili şirket arasında güneş paneli satışına ilişkin 04/09/2019 tarihinde anlaşma imzalandığını, anılan anlaşmaya göre davalı şirket tarafından yapılan ödemelere karşılık irsaliyeli faturası ile ürünlerin tam ve eksiksiz şekilde proforma faturaya uygun olarak davacı şirket tarafından kamyon üzerinde teslim edildiğini ve ürünün faturalarını davalı şirkete gönderildiğini, 8 gün içerisinde faturaya davalı tarafından herhangi bir itirazi kayıt olmamakla birlikte tüm ürünlerin kabul edildiğini, anlaşmanın 2.7 Siparişe ilişkin maddesinin 2.paragrafında '' Alınan peşin ödemeye karşılık satıcı aynı tutarda teminat çekini alıcıya peşinat ödemesinden 48 saat içinde teslim edecek olup, bu çek ciro edilemeyecek ve son kamyon mal tesliminde veya alıcı nedeniyle olabilecek gecikmelerde işlemsiz olarak satıcıya iade edilecektir. Mal teslimine rağmen 3 iş günü içerisinde satıcıya iade edilmezse alıcı satıcıya çekin bedelini 100.000 USD ceza ile ödeyecektir.'' denildiğini, ancak davalının hiçbir haklı sebepleri olmamasına rağmen teminat çekini iade etmekten imtina ettiğini ve 12.12.2019 tarihinde davacı müvekkili şirketin davalıya ısrarları neticesinde toplantı yapıldığını, bu toplantı sonucunda ancak teslim edildiğini, anlaşma konusu cam güneş paneli ürünlerin nitelikleri gereği korunaklı paketler ile tesliminin müvekkili şirketin mutat paketleme politikası olduğunu, maliyeti 730 TL + KDV tutarında olan nitelikli paketler olduğunu, davacı müvekkili şirketin satım anlaşması yapılan taraflara ürünlerini teslim ederken bu şekilde paketleri istifleyerek teslim ettiğini ve sonrasında alıcının nakliyesi ile paketlerin fabrikaya iadesinin gerçekleştirildiğini, davalı şirket ile yapılan anlaşma gereği toplamda 16.770 adet güneş paneli, 556 adet paket kullanıldığını, ürünlerin taşınma sonrasında proforma faturada belirtildiği üzere paketlerin müvekkili şirkete iadesinin tavsiye edildiğini, davalı şirketin anılan paketleri müvekkili şirkete iade etmekten imtina ettiğini, davacı şirket tarafından davalı tarafa düzenlenen fatura içeriğinin sadece ürün bedellerine ilişkin olduğunu, satın alma anlaşması kapsamında çekin iadesine ilişkin cezai şartın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1000 USD'lik (1 USD 6,5060 TL karşılığı) 6.506,00 TL kısmının 27/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte tahsiline, anlaşmaya göre davalı tarafından iade edilmeyen ürün paketlerinin bedellerinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmka kaydıyla şimdilik 100.000,00 TL'lik kısmının 27.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile tahsiline, yargılama harç ve giderlerinin vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ihtirazi kayıt koymaksızın ifayı kabul eden davacının cezai şart talebinde bulunmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, satım sözleşmesinin konusu güneş panellerinin paketlerini iade yükümlülüğünün müvekkiline yüklenmediğini, satım sözleşmesinin nakliye kenar başlıklı 2.9.maddesi '' aksine açık bir anlaşma olmadığı takdirde ürünler-----fabrikada alıcının nakliye kamyonuna teslim edilecek olup, bunun dışında tüm taşıma, nakliye, paketleme, indirme, boşaltma ve sair giderler alıcıya ait olacaktır'' şeklinde düzenlendiğini, müvekkilinin paketleri iade yükümlülüğüne ilişkin hiçbir açık düzenleme bulunmadığını, 03/09/2019 tarihli proforma faturada ''daha temiz bir dünya için anlaşmış olduğunuz nakliyecinizle ------dönen kamyonlara boşalmış kutularınızı yüklemeniz faydalı olacaktır'' ifadesinin yer aldığını, paketleme gerekirse bu paketlemenin giderlerinin müvekkiline ait olacağının açık olduğunu, kutuların ne fiyatı, ne modeli ne maliyeti ve hiçbir detayı, ne proforma faturanın sözleşmenin hiçbir yerinde belirtilmediğini, Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin Kap ve Ambalaj Vergilendirilmesi maddesi hükmüne göre '' ambalajlanarak satılmasının mutat olan maddelerin tesliminde, faturada ambalaj için ayrıca bir bedel gösterilmemesi, bir diğer ifade ile teslim bedelinin ambalaj maddesine ait tutarının da içine alacak şekilde tek tutar olarak gösterilmesi gerekir bu durumda ambalaj maddesi asıl maddenin tabi olduğu şartlara göre vergilendirilir'' ibaresi bulunduğunu, davanın reddine, haksız ve hukuka aykırı cezai şart talebinin reddine, sözleşme kapsamında bulunmayan ürün ambalajlarına ilişkin talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava,satım sözleşmesinden kaynaklanan teminat olarak verilen çekin sözleşmede belirtilen süre içerisinde teslim edilmemesinden kaynaklanan cezai şartın ve paketleme bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Bilirkişi heyeti 01/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; güneş enerjisi panellerinin taşınmasında kullanılan nitelilikli paketleme sisteminin satıcıya iadesinin mevcut piyasada yerleşik bir kanı olmakla birlikte, taraflar arasında da iade şekli ile ilgili talimatları içeren bilgilerin bulunduğu, tarafların konu ile haberdar olduğu, yapılan piyasa araştırması neticesinde paket bedeli olarak talep edilen 730 TL KDV tutarının (556 adet x 861,40 TL-KDV dahil) 478.938,40 TL'nin 2019 yılı rayiç piyasa fiyatlarına uygun olduğu sonucuna varıldığını; teminat çekiyle ilgili cezai şart konusunun hukuki nitelik taşıması nedeniyle bu konuda hukukçu bir bilirkişinin görüşünün alınması gerektiğini, davacı ve davalının yasal defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğunu, davacı defter ve belgelerinde davalının borç bakiyesinin 23.964,90 TL davalı defter ve belgelerinde davacı alacak bakiyesinin 49.705,48 TL olduğu kanaatini bildirmiştir.18/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Güneş enerjisi panellerinin nakliyesinde kullanılan niteliksiz paketlerin satıcıya iade edileceği konusunda sektörde yerleşmiş uygulama olmadığını, panel üreticilerinin genelde alüminyum çerçeveli ürün üretmekte olduğunu, ancak, ------çerçevesiz cam cam çift yüzeyli özel nitelikli dekoratif bir ürün üretmiş olmasından dolayı, ürün paketlemesinde özel nitelikli taşıma paketleri kullanmasının kaçınılmaz olduğunu, pek çok firma ile yapmış oldukları görüşmeler neticesinde; güneş enerjisi panellerinin taşınmasında kullanılan niteliksiz paketleme ilgili ticari teamülün paketlerin satıcıya iade edilmeyeceği, nitelikli özel imalat şeklindeki paketleme sisteminin ise satıcıya iadesinin mevcut piyasada yerleşik bir kanı olduğunu, yapılan piyasa araştırmaları neticesinde, paket bedeli olarak talep edilen 730 TL * KDV tutarın 2019 yılı rayiç piyasa fiyatlarına uygun olduğu sonucuna varıldığını, buna bağlı olarak toplam tutarın, 556 adet x 861.40 TL KDV dahil 478.938,40 TL olduğu kanaatini bildirmiştir.Mahkememizce ------ müzekkere yazılarak Güneş Enerjisi Paneli Sektöründe güneş enerjisi panellerinin nakliyesi sırasında kullanılan paketlerin satıcıya iade edileceği konusunda ticari teamül olup olmadığı sorulmuş, ------tarafından odada buna dair herhangi bir bilgi bulunmadığı bildirilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan satın alma anlaşmasının Nakliye başlıklı 29.maddesinde ''...aksine açık bir anlaşma bulunmadığı takdirde ürünler ------ fabrikada alıcının nakliye kamyonuna teslim edilecek olup, bunun dışında tüm taşıma, nakliye, paketleme , indirme, boşaltma ve sair giderler alıcıya ait olacaktır'' hükmü bulunduğu, nitelikli ambalajların ürünlerin davalıya teslim edildiği, her iki bilirkişi raporunda da güneş enerjisi panellerinin taşınmasında kullanılan nitelikli paketleme sisteminin satıcıya iadesinin mevcut piyasada yerleşik bir kanı olduğu, paket bedeli olarak talep edilen bedelin rayiç piyasa fiyatlarına uygun olduğunun bildirildiği, çekin davalı tarafından davacıya iade edildiği, ancak davacı tarafından çekince konulmadığı, sözleşmede ihtirazi kayda gerek olmaksızın cezai şart talep edilebileceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı anlaşılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın iade edilmeyen ürün paketleri bedeli yönünden KABULÜNE, 478.938,40 TL'nin 27/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Davanın 1.000 USD cezai şart yönünden REDDİNE,
KARAR HARCI
3-Alınması gerekli 32.716,28 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.818,86 TL ve ıslah harcı olarak 6.471,33 TL olmak üzere toplam 8.290,19 TL harcın mahsubu ile bakiye 24.426,09 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için kabul edilen miktar yönünden hesaplanan 70.051,38 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Avukatlık asgari ücret tarifesine göre reddedilen 1000 USD'nin dava tarihindeki Türk Lirası karşılığı üzerinden hesaplanan 6.610,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
6-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, peşin olarak yatırılan 1.818,86 TL ve ıslah harcı olarak 6.471,33 TL olmak toplam 8.344,59 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından sarfedilen 4.150,00 TL bilirkişi ücreti ve 154,25 TL posta ücreti olmak üzere toplamda 4.304,25 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 4.245,72 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 58/53 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 1.320,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 1.302,05 TL'nin davalıdan,17,95 TL'sinin de davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,
9-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ------ Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.