T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1392 Esas
KARAR NO: 2022/963
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 19/11/2018
KARAR TARİHİ: 23/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi özetle ; Müvekkili ----- tarafından ------ poliçeler ile sigortalanan ------------ ekonomik değerini yitirdiğini, çökme sonucu ---- ---- yaralandığını, bu kazayla ilgili ----- devam ettiğini, meydana gelen hasar sonucu toplamda sigortalılarına ----- tazminat ödendiğini, davaya konu ------yargılamada ------ sigortalı, Davalı ------- asli ve tali kusurlu bulunduğunu, davalılar meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını
TBK 69. madde ve 71. maddeye göre ----- tehlike arz eden işletme maliki; Bir binanın ,tehlike arz eden işletmenin bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğunu, gerekli tedbirleri aldırmadan yapılan her türlü tesisat ve imalat binanın ve işletmenin kullanımına bağlı bir olgu olduğundan ----- açıklanan binanın korunmasındaki kusur kapsamında değerlendirilmeli ve davalı zarardan sorumlu tutulması gerektiğini, dava konusu ----- onlarca kişi ölmüş onlarca kişi yaralanmış ------ meydana geldiğini, bu gibi hallerde, zararın, hukuka aykırı bir davranıştan doğması yani ----- koşulu gerçekleşmesi yeterli olup, ayrıca ---- koşula diğer anlatımla kusura ihtiyaç olmadığını,------maliki ve işletme sahibinin sorumluluğu mevzuatımız, -------kabul gördüğü üzere kusursuz sorumlu olduklarını, -------- da aynı yönde olduğunu,
TTK kanunu 1472. Madde hükmü gereği müvekkili şirket sigortalısına ödeme yaparak sigortalısının haklarına halef olduğunu, BK 73. Madde çerçevesinde müvekkili şirket ödeme tarihinden başlamak kaydıyla rücu hakkına sahip olduğundan bahisle Davalıların müşterken ve müteselsilen sorumlu olduğu----- rücuen tazminatın, ---- ------ olan ödeme tarihinden işleyecek ticari faizi ile- müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı ---- cevap dilekçesi özetle ; Kusur Yönünden ; Müvekkili şirket ile davalı -----dava dışı -----arasında yapılan sözleşmelerin ------ konusu belirtilen işi her türlü masraf ve sorumluluğu kendisine ait olmak ve işi sözleşme ve ekleri ile işin amacına, tekniğine, ilgili -------- özellikle de ----- uygun olarak yapmayı üstlendiğini, ayrıca sözleşmenin ---------- ayrıntılı bir şekilde düzenlemeye ----- tutulmuş ve böylece ------- basiretli bir tacir olarak üzerine düşen tüm yükümlülükleri zamanında ve eksiksiz bir şekilde yerine getirmek suretiyle sözleşme yapmış olup, dolayısıyla meydana gelen heyelanlarda hiçbir kusuru olmadığını, bu nedenle davacının dava dilekçesinde dayandığı ve ------- soruşturma sırasında almış olduğu müvekkili çalışanlarına kusur izafe eden ------tarihli bilirkişi raporu teknik ve hukuki dayanaktan tamamen yoksun olduğunu,------------- hükmü gereği, ceza hakiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hakimini bağlamaz.” Denilmektedir. ------ olaydan sonra bu konuda ----- sahip kabul görmüş ------ oluşan bilirkişi kurulunun yerinde yaptığı -----gerçekleştirilen-------- daha önce yapılmış ve güncellenmesi devam eden----- elde edilen bilgi ve belgelerden hareketle düzenledikleri heyelanların değerlendirilmesine ilişkin ---- tarihli raporu ile yine ---- oluşan bilirkişi kurulunca önce verilen ---- tarihli rapor ile bilahare verilen ------tarihli raporlarda müvekkilimizin olayda her hangi bir kusurunun bulunmadığı açıkça belirtildiğini, meydana gelen heyelanda müvekkilinin ve çalışanlarının her hangi bir kusuru bulunmadığından davacının da rücu hakkının bulunmaması nedeniyle öncelikle davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkeme tarafından yaptırılan kusur incelemesi sonunda dava dışı -------- kusurlu olduğu tespit edilirse davanın bu şirkete ihbar edilmesi hakkımızı saklı tuttuğunu,
Esas Yönünden ; ---- araçların olay tarihinde piyasa değerlerinin belirtilen miktarda olmadığını, ----- poliçe başlangıç tarihine kadar rayiç değer farkı çok düşük olduğunu, eskime payı eksik ve yanlış gösterildiğini, rayiç değeri fazla hesaplandığını, yine sigortalı araçların hasarlı vaziyetteki değerleri de çok düşük gösterildiğini, hasarlı araçların parçalarının değiştirilerek kullanıma hazır hale gelmeleri mümkün olduğunu, bu konuda alınmış olan ekspertiz raporları da ayrıntılı bir şekilde gerekçeleri gösterilerek düzenlenmemiş ve inceleme sathi bir şekilde yapıldığından değerlendirilmeye ve karara esas olamayacağını,
Dava tarihinden önceki bir tarihten itibaren temerrüt faizi talep edebilmek için -----uyarınca müvekkilinin davadan önce keşide edeceği ihtarname ile temerrüde düşürmesi gerektiğini, zira yasanın bu hükmü karşısında müvekkilinin yapıldığı iddia edilen ödeme ile temerrüde düşmüş sayılamayacağını, davacı ------ şirketi -------- poliçe ile sigortalanan ------ yaptığı ödemelerle ilgili olarak müvekkili şirketi temerrüde düşürmediğini, bu durumda hasar tazminatına ancak dava tarihinden itibaren faiz yürütülebileceğini, yine davacı ------ poliçe ile sigortalanan ------ yaptığı ödemelerle ilgili olarak müvekkili şirkete gönderdiği yazılarda ödediği hasar tazminatının yazının tebliği tarihinden itibaren --- içinde ödenmesi istediğini, bu durumda hasar tazminatına yazının tebliği tarihinden -----sonra faiz yürütülebileceğini, açıklanan nedenlerle davanın reddini istemiştir.
Davalı Tasfiye Halinde ------- dava dilekçesi tebliğ olunmuş cevap sunmamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava; hukuki niteliği itibari ile --------- kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.
Davalı ----- sicilden terkin edildiği görülmekle davacıya iş bu dava yönünden davalı Tasfiye Halinde ------ ihyası için dava açmak üzere yetki ve mehil verilmiş, davacı tarafından açılan ihya davasının-------Esas sayılı dosyasında görüldüğü ve karar verildiği, ihya kararının kesinleştiği görülmekle tasfiye memuru olarak atanan ------ tebligat çıkarılmış taraf teşkili sağlanmıştır.
Düzenlenen bilirkişi raporu gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.
Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu, tarafların iddia ve savunmaları hep birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı ------ madende meydana ----- kayması ---hasar gören ---- adet araç için davacı ----tarafından düzenlenen ------- kapsamında sigortalıları dava dışı ------yine dava dışı -------davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinii talep etmektedir.
-------çalışması yapılmakta iken davalı ana işveren ----- diğer davalı --------tarafından ------- öngörülememiş ve hesaba katılamamış söz konusu davalı işverenler tarafından -------öngördüğü tüm kurallara göre alınması gereken önlemlerin tamamının alınmamış olduğu, meydana gelen heyelanın olayının sonucunun öngörülebilir ve alınacak önlemlerle önlenebilir nitelikte bir heyelan olduğu, kaçınılmazlık etkeninin bulunmadığı, heyelan olayının meydana gelmesinde davalı ana işveren -----diğer davalı -------- müteselsilen sorumlu oldukları,
Heyelan olayının dolayısıyla kazanın oluşumunda Davalı ana yüklenici/işveren konumundaki -----ana kusurlu, diğer davalı ----- tali sorumlu oldukları; Bu Çerçevede; Davalı -----konumundaki ----- oranında kusurlu olduğu, Davalı alt yüklenici/işveren konumundaki davalı ------- % 15 (onbeş) oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.
Davalı -----davaya konu --------- olarak yer aldığı, sigorta ilişkisinde menfaat sahibi olduğu ve bu nedenle üçüncü kişi olarak kabul edilemeyeceği, heyelan rizikosunun meydana gelmesinde her ne kadar % 85 oranında kusurlu olsa da sigorta ettiren sıfatına sahip olması nedeniyle ------- yönünden rücu sorumluluğunun olmadığı, sigortacı tarafından yapılan hasar ödemelerinin sorumluluğunun işbu davalı yönünden sigortacı üzerinde kalmasının gerektiği, davacı ----- tarafından ----oluşan zarara kasten sebep olduğu ispatlanmadıkça, ki bu hususu ispatlayamadığı, sigorta şirketinin ödediği tazminatın davalı------- rücu edilmesine olanak bulunmadığı, davalı -------- husumet yöneltilemeyeceği belirlenmiştir.
Hasara sebep olan toprak kayması ------ olayının ve meydana gelen hasarların poliçe teminatı kapsamında olduğu, Poliçelerin primlerinin ödenip ödenmediği hususlarında bir uyuşmazlık olmadığı, ----olarak yer aldığı, ---- sigortalı olarak yer aldığı, Davaya konu ------sigorta ettiren sıfatıyla yer aldığı, Uyuşmazlığın sigortacının rücu ---- hakkı üzerinde olduğu, meydana gelen rizikonun ------ kapsamında olduğu görülmektedir.
------ altında kalan ---- plakalı ----- pert olduğu; her birinin ayrı ayrı----- tutarının ----- ve toplam pert hasar tutarının ---- olduğu ve de ----tarihinde sigortalıya ödendiği; ---- altında kalan ----- ---- olduğu; her birinin ayrı ayrı ----hasar tutarının ----- tarihinde sigortalıya ödendiği; Rizikonun meydana gelmesi nedeniyle zarar gören sıfatıyla sigortalı ----diğer sigortalı---dava haklarının bulunduğu ancak
-----davalı ----- arasında düzenlenen------ ---- ilgili hükümleri incelendiğinde;----- tarafından tayin edilen sigorta tazminatını kabul etme, sigorta şirketi ile tazminatın miktarını tespit ve tediye etme, sigorta tazminatı tahsil etme hususlarında ------ yetkili olduğu, tazminat ödemelerinin kiralayana yapılmasının ---- uygun olduğu,------ içeriğine göre; -----davacı ---- tarafından tanzim edilen ------- plakalı araçların heyelan nedeniyle ---------olması sonrasında bu araçların ------ kapsamından çıkarıldığına dair tadil sözleşmesinin tanzim edildiği, -----çerçevesinde düzenlenen ilk ödeme planlarının tadil sözleşmesi sonrasında güncellendiği, güncellenmiş ------------ ödeme planlarının kalan ekipmanlar yönünden geçerli ve yürürlükte olacağının taraflarca kabul edildiği, ----- fiilen tahsil edilen sigorta tazminatının tam hasar halinde ----- ikamesine tahsis olunacağı, bu nedenle kiracı davalı ------yönünden ve -----ilgili olarak herhangi bir hak kaybının olmadığı, Dava dosyasında, yukarıdaki tespitlerin hilafına taraflarca herhangi bir itirazi hususun da ileri sürülmediği, bu durumda, davacı ---- tarafından dava dışı------- plakalı araçlar için yapılan tazminat ödemelerinin ----- olarak kabul edilebileceği, sonucuna ulaşılmaktadır.
----- davalı ----- arasında akdedilen -----ekleri incelendiğinde ---- poliçelerinin, ----- sigortalı olacağı şekilde tanzim edileceği, hususlarının düzenlendiği görülmektedir. Bu durumda, davacı ---- tarafından dava dışı --plakalı araçlar için yapılan tazminat ödemelerinin -------- olarak kabul edilebileceği, sonucuna ulaşılmaktadır.
Davalı------ menfaat sağlayan konumunda olmayıp sigorta ilişkisi yönünden üçüncü kişi konumunda olması nedeniyle oluşan zarardan kusuru nispetinde sorumlu olduğu, davacı ---- tarafından sigortalıya ödenmiş olan toplam ---- hasar bedelinden ------ kusuru oranında ve ---- miktar üzerinden sorumluluğuna gidilmesinin ve bu miktarın ---- rücu edilmesinin olanaklı olduğu belirlenmekle, davalı -----Aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı -------Aleyhine açılan davanın ise kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere :
1-Davalı ----- Aleyhine açılan davanın HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
2-Davalı Tasfiye Halinde ------ Aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile ;
-----ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
Aşan istemin reddine,
HARÇLAR
3-Alınması gerekli 12.519,48 TL harcın davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 1.724,83 TL peşin harç ve yargılama aşamasında tamamlama harcı olarak yatırılan 19.140,97 TL olmak üzere toplam 20.865,80 TL harçtan mahsubu ile, fazla yatırılan 8.346,32 TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya yada ahzu kabza vekiline iadesine,
VEKALET ÜCRETİ
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 28.491,18 TL nispi vekalet ücretinin davalı Tasfiye Halinde --------alınarak davacıya verilmesine,
5-Avukatlık asgari ücret tarifesinin 13/3 maddesine göre davalı Tasfiye Halinde --------vekili için taktir olunan 28.491,18 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı Tasfiye Halinde ----- tasfiye memuru---- verilmesine,
6-Avukatlık asgari ücret tarifesinin 7/2 maddesine göre davalı ----- Vekili için taktir olunan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ------- verilmesine,
YARGILAMA GİDERLERİ
7-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 12.560,58 TL'nin davalı Tasfiye Halinde------alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından sarf edilen 12.500 TL Bilirkişi ücreti ve 416,85 TL Posta ücreti olmak üzere toplam yargılama gideri olan -----davanın kabul ve red oranı gözetilerek ---Davalı Tasfiye Halinde ------ alınarak davacıya verilmesine, kalan ---- davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalılar tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, hazır olan davacı vekili ile e duruşma ile bağlanan davalı ------ vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ---------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/11/2022