T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/123 Esas
KARAR NO: 2022/602
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 15/02/2022
KARAR TARİHİ: 16/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının ----adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ----- Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA:
Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; Şirket muhasebecisinin bünyesinde yer alan şirket defterlerinin, muhasebecinin taşınması esnasında kaybolduğu, ---tarihinde gerçekleşen bu olay neticesinde ---------numaralı dosya açıldığı, ticari defterlerin ve vergiye esas tüm defterlerin zayi olması durumu TTK hükümlerince saklama ve ibraz başlığı altında düzenlendiği, “MADDE-82 (7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava ...açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” bu düzenlemeye göre ticari defterlerin kaybolmasından --gün içerisinde-----dava açıldığı, işbu davada ------- tarafıma herhangi bir tebligat yapılmadığı, usulsüz tebligat neticesinde tensip tarafına tebliğ edilmediği, dolayısıyla duruşma gününe katılamadığı, işbu sebeple HMK ilgili maddelerince dava açılmamış sayılmasına karar verildiği, yukarıda izah edilen nedenlerle yeniden dava açılma zarureti hasıl olduğu, açıklanan ticari defterlerinin gerçekleşen olay neticesinde zıyarı uğradığı, bu sebeple sayın mahkemeden ilgili defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince ---açılan zayi belgesi istemine ilişkindir.
Davacı, şirkete ait ticari defterlerinin zayi olduğu iddia etmiştir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Mahkeme, lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.
TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.
Somut olayda; davacı şirkete ait ticari defterlerinin şirketinin muhasebe işlerini yapan muhasebecisinin elindeyken kaybolduğu belirtilmiştir. Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda; tacir ziya durumunun nedenini dahi açıklayamamıştır.
Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerekir. Zayi belgesi verilmesi istenilen defterin ne şekilde ve ne zaman zayi olduğuna dair somut bir iddia ve kanıt dahi sunulmamıştır.---------
Daya konu somut olayda da mahkememizce davacı şirketin temsilcisi dinlenmiş ve davaya konu ticari defterlerinin ne şekilde kaybedildiği sorulmuş, dinlenen zayi belgesi verilmesi talebinde bulunan tacirin, şirketin muhasebe işlerini --- isimli muhasebecisinin tuttuğu, pandemiden sonra ise muhasebe işlerini ------- verdiğini, şirketinin karar defterinin muhasebecide durduğu, muhasebeci olan ---- olan sözleşmenin feshedilip evrakları almak isteyince karar defterinin muhasebecinin elindeyken kaybolduğunu belirtmiş, davacı temsilcisinin bu beyanını duruşmada da ayrıntılı olarak tekrar edilip imzasıyla da onayladığı, dolayısıyla ortada kanunun aradığı yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi edilme koşulunun oluşmadığı, basiretli bir tacirin kendisinin saklamakla mükellef olduğu ticari defterinin kaybolduğunu, deftere ne olduğunu bilemediklerini, defter ve belgelerine gereken özen ve ihtimamın gösterilmesi gerektiği, defterlerin muhasebecinin uhdesinde bırakılarak gerekli ihtimamın gösterilmediğinin dosya kapsamında sabit olduğu davacının evrakın kendi iradesi dışında zayi olduğunu ıspat edemediği belirlendiğinden, davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70 TL peşin harç davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından sarfedilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde --------- nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.16/06/2022