T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/403 Esas
KARAR NO: 2022/797
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/09/2014
KARAR TARİHİ: 29/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9. Maddesi ---- yargılama yapmaya görevli ve yetkili ------ yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
ASIL DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davalı arasında sözleşme imzalandığını, sözleşme neticesinde keşidecisinin dava dışı --- ve yine dava dışı --- numaralı --- ait çeki ve ayrıca keşidecisinin müvekkili olduğu ----numaralı --- ait çeki, yine keşidecisinin müvekkili olduğu ---bedelli -------- seri numaralı ------ ait çeki davalı şirkete elden teslim ettiği, daha sonra ise davalı şirketin işlerinin bozulduğu ve müvekkiline olan taahhütlerini yerine getiremediği, davalı şirketin taahhütlerini yerine getirememesi ----- müvekkiline karşı değil diğer müşterilerine karşıda söz konusu olduğu, müvekkili şirketin davalı şirket yetkilileri ile görüştüğü ve sözleşmenin feshedilerek vermiş olduğu çeklerin kendisine iadesini talep ettiği, davalı şirket ise çekleri ciro ederek --- sürdüğünü nerede olduğu kısa vadede tespit edemeyeceğini ama kendilerine süre verilirse mezkur çeklerin yerine başka---hamillerden alacağını ve müvekkiline iade edeceğini beyan ettiği, hatta bu durumu anlatan bir belgeyi de müvekkili şirkete verdiğini, müvekkilinin bir süre beklediği ve bu zaman zarfında davalı şirketin---- başka bir şirkete devrettiğini gördüğünü, müvekkiline taahhüt edildiği gibi çeklerinde iade edilmediği,--- şirketin durumu kötü ötesi ve kendilerine verilen çeklerin ödenmesi halinde istirdatı da mümkün olmadığı, çekler için öncelikle tedbiren ödeme yasağı konulmasını, mezkur çeklerden dolayı davalı şirkete borçlarının olmadığının tespitine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
ASIL DAVA CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ----- diğer davalı ---- --- istinaden kredi kullandırdığını, karşılığında faturalı alacağı temlik aldığını bu alacağa karşılık henüz tahsil edilmemiş ----- alındığını, işbu çeklerin yasal süresi içinde ibraz edildiğini, ancak mahkeme tarafından verilen "yalnızca taraflar arasında hüküm ifade etmek kaydı ile konulan" ödeme yasağı gerekçesi ile ödeme yapılmadığını", her iki çeke ilişkin icra takibine girişildiğini, davacı tarafından davalıya açılan dava ve tüm iddiaların haksız usulsüz ve mesnetsiz olduğunu, davalı---davalı ve davacı arasındaki --- bilmediğini ve bilmesi de gerekmediğini, davalı ------tarafından kendisine usulüne uygun olarak fatura ---- edilen alacağı temlik aldığını, davacı tarafın davalı ----- yönelttiği ancak diğer davalı ile aralarında var olan ticari ilişkiye ilişkin itirazların davalı ---- şirketini bağlamadığını, davacının davalı---- şirketinin sahte fatura tanzim ederek alacağın tahsili yoluna gittiği iddialarının tümüyle gerçeğe aykırı olduğunu, bu nedenlerle dava konusu her iki çeke ilişkin tedbirin kaldırılmasını, davacı aleyhinde açılan davanın reddi ile, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesini talep etmişlerdir.
BİRLEŞEN DAVA
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile ----- temini için anlaştıklarını, bunun ------ taahhütlerini yerine getirmediğini belirterek,---almış olduğu çeklerin de içinde olduğu--- --- şirketine temlik ettiğini, keşidecisini dava dışı-------- davalı ---- şirketine ödenmemiş ve ---banka tarafından ---------- edildiğini, bunun üzerine davalı---beyan ederek, davaların birleştirilmesine --- devamına, çeklere ilişkin tedbiren ödeme yasağı konulmasını, müvekkilinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin iptaline, keşidecisini dava --- bedelli ve ----------edilmesi için bankaya müzekkere yazılmasına ve yeniden teminat istenmemesine, ------tedbiren durdurulmasına ve takibin iptaline, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Asıl dava ve birleşen dava hukuki niteliği itibari ile icra takibine konulan çeklerden dolayı borçlu olmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır.
Deliller toplandıktan sonra dosya, mali müşavir bilirkişiye verilerek rapor alınmıştır.---- tarihli bu rapordan, davacı---- HMK. 222 Maddesi uyarınca sahibi lehine delil teşkil ettiği, asıl dosya davalısı --- ibraz edilmediği için ---- yapılamadığı, birleşen dosya davalısı ------ibraz edilen --- defterlerinin HMK. 222. maddesi uyarınca sahibi lehine delil teşkil ettiği, davacı şirketin incelenen --- ticari defterlerinde, dava konusu çekler ile asıl dosya davalısı tarafından davacı ---- rastlanılmadığı, asıl dosya davalısı --- sunulduğu görülen --- tarihli yazıda, davalı----- tarafından davacı şirketten alınan dava konusu çekler karşılığında, davalı tarafından davacıya herhangi bir mal teslim edilmediğinin beyan edildiği, asıl dava yönünden; davacı şirketin davalı şirkete vermiş olduğu dava konusu toplam ---- dava yönünden; asıl dosya davalısı tarafından birleşen dosya davalısına verilen dava konusu toplam --- bedelli 4 adet çek karşılığı olarak davacı şirketin birleşen dosya davalısına borçlu olmadığı anlaşılmıştır.
İLK KARAR;
---- sayılı kararı ile asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekili temyiz yasa yoluna başvurmuştur.
KALDIRMA KARARI:
---- karar sayılı ilamında; ''.--- davalısı ---- içeriğinin doğru olmadığı, dava konusu çekler karşılığı asıl dosya davalısı şirketin, asıl ve birleşen --- davacısı ----- mal teslim ettiği anlaşılırsa asıl davanın reddine karar verilmelidir. Bu durumda birleşen dosya davalısı---- hükümlerine uygun olarak çekleri devraldığı anlaşılırsa --- konu faturanın kapalı fatura olup olmadığı da tartışılarak), birleşen davada davalı--- hakkındaki davanın da reddine karar verilmelidir.
Mahkemece yukarıda açıklandığı şekilde inceleme yapılarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediği gibi, kabule göre ise asıl ve birleşen davalarda yargılama giderleri hakkında ayrı ayrı hüküm kurulmamış olması da usul ve yasaya aykırıdır.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada verilen hükümlerin BOZULMASINA, '' şeklinde karar vererek mahkememiz dosyasını iade etmiştir.
--------- karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılmakla dosya yukarıdaki esasına kaydolunarak yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce Yargıtay bozma ilamına uyulmuş bozma ilamı doğrultusunda yargılama sevk ve idare olunmuştur.
Tekmil dosya kapsamında asıl ve birleşen davanın hukuki niteliği itibari ile icra takibine konulan çeklerden dolayı borçlu olmadığına ilişkin menfi tespit davası olduğu, ---- doğrultusunda asıl davada davacının dava dilekçesi ile sunmuş olduğu çeklerin teslimine dair belgeler, sözleşme ve çeklerin bedelsiz kaldığına dair asıl dosya davalısı olan ----- belge örneklerinin asıl dosya davalısı şirkete tebliğ edilerek şirket yetkilisinin ----- edildiği, --- edilen ------- şirketi olduğunu, kendisinin-- tarihinde şirketi --uyuşmazlık konusu olan dönemde şirket yetkilisi olmadığını beyan ettiği, mahkememizce asıl davanın davalısı olan şirketin --- çıkartılarak uyuşmazlık dönemini kapsayan zaman ------olan kişinin ... olduğunun tesbit edildiği, bunun üzerine --- tutanağının ...--- usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, yapılan ihtarata rağmen --edilenin hazır olmamakla asıl dosyada davacının iddiasının kanıtlandığının mahkememizce kabul edildiği, birleşen dosya kapsamında ise birleşen dosya davalısına ------ ilamı çerçevesinde davaya konu çekler karşılığında mal teslim edildiğinin, kendisine temlik oluna fatura konusu malların davacıya teslim edildiğinin isbatı hususunda beyanda bulunması için süre verildiği, birleşen dosya davalısının ----olmakla dosyaya sunulu olan tüm --- sözleşmesi, eki evraklar ve faturalar incelendiğinde asıl dosya davalısı şirketin davacı şirkete hitaben düzenlediği ve birleşen dosya davalısı --- şirketine --- imzalayarak temlik ettiği faturaların kapalı fatura olduğu, kapalı faturanın hukuki muhtevasının malın teslim edildiği anda ödemenin de yapıldığı manasına geldiği, faturalar kapalı fatura olmakla asıl dosya davalısı--- davalısı --- şirketine alacağını temlik ederken faturadan doğan alacağının gerçek bir ticari ilişkiden kaynaklandığını, faturaya konu mal ve hizmetin teslim edildiğini beyan ve taahhüt ettiği, birleşen dosya davalısı ---- hukuken ve şeklen geçerli olan kapalı faturalara ---- ederek alacağı temlik aldığı ve davaya konu olan çekleri kırdığı, bu durumda birleşen dosya davalısı şirketin basiretli bir tacir gibi üzerine düşen özen ve ihtimamı gösterdiği, davacının asıl dosyanın davalısı ile iç ilişkisini bilemeyeceği, --- temlikine konu faturaların kapalı olup bedelinin malın tesliminde ödenmiş sayıldığı, aksi durumun --- ve ----uğratacağı mahkememizce değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle asıl davanın kabulüne birleşen davanın ise reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
1-Açılan davanın KABULÜ ile,
Davaya konu-------bedelli çek,
Davaya konu ---- ait keşidecisi ..---, lehdarı ... olan, ---vade tarihli ---bedelli çek,
Davaya konu ---..., lehdarı ... olan--- numaralı --- bedelli çek,
Davaya konu---, lehdarı ... olan, --- numaralı -----bedelli çekler yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
BİRLEŞEN---- MAHKEMESİ'NİN ---- - ----- KARAR SAYILI DAVA YÖNÜNDEN
2-Açılan davanın REDDİNE,
3-HARÇLAR
a-Asıl dava yönünden alınması gerekli ---- davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan ---- mahsubu ile, bakiye----------- asıl davanın davalısından tahsili ile hazineye irad kaydına,
b-Birleşen dava yönünden alınması gerekli 80,70-TL karar ve ilam harcından, dava açılışı esnasında peşin alınan -- harcın mahsubu ile bakiye 1.729,52-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde birleşen dosyanın davacısına iadesine,
4-VEKALET ÜCRETİ
a-Asıl dava yönünden---- davacı vekili için takdir olunan --- nispi vekalet ücretinin asıl davanın davalısından alınarak asıl davanın davacısına verilmesine,
b-Birleşen dava yönünden davalı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlülükte bulunan --- göre belirlenen 16.900,00-TL vekalet ücretinin birleşen davanın davacısından alınarak birleşen davanın davalısına verilmesine,
5-YARGILAMA GİDERLERİ
a-Asıl dava yönünden davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 1.810,25-TL peşin harç, 25,20-TL başvurma harcı toplamı 1.835,45-TL'nin asıl davanın davalısından alınarak asıl davanın davacısına verilmesine,
b-Mahkememizin--- esas sayılı dosyası yönünden asıl davanın davacısı tarafından sarf edilen 1.229,35-TL yargılama giderinin asıl davanın davalısından alınarak asıl davanın davacısına verilmesine,
c-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.