T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/584 Esas
KARAR NO: 2022/541
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/05/2017
KARAR TARİHİ: 09/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı yan arasında müvekkilin ana yüklenicisi olduğu ---------- işleri için ----- tarihinde sözleşme imzalandığı, davalının üzerine düşen edimi gereği gibi ifa etmediğini, davalı yanın çok kez ikaz edildiğini,---- tarihinde şantiyede çalışmayı durdurduğunu ve ---- tarihinde ise davalı yan tarafından şantiyenin terk edilerek iş yarım bırakılmış olduğunu, ---- yevmiye nolu ihtarı keşide edilerek ihtarda bulunulduğunu, davalı yan tarafından işe başlanmaması ve işin başka bir firmaya tamamlatılacak olması nedeni ile ileride hak kaybına uğramamak ve mevcut sözleşmeye aykırı fiili durumun ve zarar miktarının tespiti için -----sözleşmeye aykırılığın ve uğranılan zararın tespitinin talep edildiğini, bilirkişi tarafından hazırlanan rapor ile aşağıdaki hususların ------ ayrı ayrı tespit edildiğini yapılan işlerin düzeltilmesi ve sözleşmeye uygun hale getirilmesi için her bir blok için ayrı ayrı olmak üzere ---- tüm inşaat için ise ------ harcama yapılması gerektiği cezai şart talebine ilişkin; taraflar arasındaki sözleşmeye göre işin teslim ----olduğunu, sözleşmenin imza tarihinin ---- olduğunu, işin teslim tarihinin ---- olduğunu, ---- uyarınca, yüklenici işi geç teslim ettiği her bir gün için ---------- gerektiğinden en az --- cezai şart ödemesi gerektiğini, işin halen teslim edilmemiş olması nedeni ile iş bu talep fazlaya dair hakları saklı tutularak---- olarak tahsilini, menfi tespit talebine ilişkin; davalı yanın sözleşme gereği üstlenmiş olduğu yükümlülüğü yerine getirmemiş olmasına ve müvekkilin kendisine bir borcu olmamasına ve hatta müvekkilimin alacaklı olmasına rağmen kendisine teslim edilen çeklerin bir kısmını tahsil etmiş ve bir kısmını ise icra takibine konu etmiş olduğunu; --- keşide tarihli --- tutarlı ---- sayılı çek ve bu çekin icra takibine konu edildiği ----- Sayılı dosyasında müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile icra dosyasının yargılama bitene kadar teminatsız olarak durdurulmasını, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve HMK 107 e göre artırılmak üzere şimdilik ----- cezai şart alacağının davalıdan tahsilini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve HMK 107'e göre artırılmak üzere şimdilik -----tutarında müvekkilinin uğradığı ve uğrayacak olduğu zararın davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili beyan dilekçesinde özetle; sözleşme gereği müvekkili, işe başlamak üzere bahsi geçen taşınmaza gittiğinde taşınmazın ana yapısında birçok eksik olduğunu, henüz yapılmamış duvarlar bulunduğunu, davacı taraf ile uzun yıllara dayanan ticari ilişkisi bulunan müvekkili, aradaki güven ilişkisine dayanarak, işe bir an önce başlayabilmek adına kendi çalışmasını etkileyecek eksik duvarları örmüş olduğunu, bu hususta davacı tarafa sözlü olarak bilgi verildiğini, söz konusu eksiklikler yaklaşık bir ay içinde giderildiğini, müvekkilinin, --- ayının ikinci ortasında işe başlayabildiğini, müvekkili işe başlamasına rağmen, davacı ---maddesi gereği yapması gereken %20 peşin ve geri kalan ---- çek ödemelerini yapmadığını, ödemeyi gecikmeli de olsa alacağı düşünerek işe devam edilmiş olduğunu, müvekkilinin---- ayına kadar söz konusu projedeki işini büyük oranda bitirmiş, ancak hem ödemelerini alamaması hem de ------ ve çevrenin inşaat yasağı bulunduğu yönündeki ihtarlarının artması sebebiyle işi bırakmak zorunda kalındığını, davacının müvekkile işin devamı süresince toplamda ---- iki ayrı çek verildiğini,---- tutarındaki söz konusu iki çek de müvekkili tarafından bankaya ibraz edilmeyerek tahsil de edilmediğini, müvekkilinin, davacı taraftan ödeme alamaması sebebiyle, dava konusu taşınmazda yaptığı işten doğan hakedişinin hesaplanması amacıyla---- dosyasından tespit yaptırmış olduğunu, raporda açıklandığı üzere sözleşme gereği yapılması gereken işler müvekkili tarafından büyük oranda bitirilmiş, bir boya markası da sözleşmede yer almadığını, müvekkilinin orta kalite bir boya kullandığını, astar uygulamaları müvekkili tarafından sözleşmeye uygun bir şekilde yapılmış olmasına rağmen, sonradan iş sahibi tarafından pencerelerin takılması -------- meydana geldiğini, --- müvekkilin isi bırakmasından sonra vapıldığını, davacı tarafca müvekkiline kusur atfedilebilmesinin mümkün olmadığını, davacı taraf, işin ayıplı yapılmış olması ve bütün imalatların tekrar yapılacak olması sebebiyle, tüm iş için toplam ---- zarara uğradığım iddia etmiş olduğunu; Davacı, müvekkile, yapılan işler dolayısıyla --- nakit para dışında hiç bir ödeme yapmadığını, davacı aynı projede----- taşerona daha ödemeler sebebiyle sorun yaşamış ve dava konusu taşınmazda başkaca işler de ödemelerin yapılmaması sebebiyle tamamlanamamış olduğunu, savunarak, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava; eser sözleşmesi kapsamında davalıya verilen ve ---- sayılı dosyasında takibe konulan ----- davacı tarafından davalı lehine keşide edilen ---- bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile eser sözleşmesi kapsamındaki işin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle ----ceza şart alacağı ile davacının uğradığı ve uğrayacağı zarar için ---- tahsili istemine ilişkindir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, tarafların bildirdiği tüm deliller toplanmak suretiyle bilirkişi raporu alınmıştır.
Davalı vekili süresi içinde davaya cevap vermediğinden bahisle ıslah talebinde bulunarak cevap dilekçesi sunmuş ise de; ıslah yoluna başvurabilmesi için daha önce yapılmış bir usul işleminin bulunması gerektiği, cevap dilekçesinin hiç verilmemiş olması halinde ortada ıslah edilmesi mümkün olan bir usul işleminin varlığından söz edilemeyeceği, süresinde cevap dilekçesi vermeyenin ıslah edebileceği bir işlem olmadığından ----- yasal süresi geçtikten sonra verilen ---- tarihli dilekçe beyan dilekçesi olarak dikkate alınarak davalının inkar kapsamında savunma yapabileceği değerlendirilmiştir.
--- Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davalının, davacı hakkında çeke dayalı olarak --- işlemiş faiz,---- tazminat, ----komisyon olmak üzere toplam ----üzerinden icra takibi başlattığı görülmüştür.
--- dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; ---- --- sahasında keşif gününde ve daha detaylı inceleme yapmak İçin sonradarı gelinen tarihte yapılan İncelemede karşı tarafa ait ekip veya çalışanına rastlanılmadığı,------- --- sezonu olması açışından ----arasında inşaat yasağının olması nedeniyle inşaatta inşai faaliyetin olmadığı, tespite konu ----olarak adlandırılmış olduğu, binaların--- meydana geldiği,-------aldığı, bodrum ve zemin katta bulunan her bir bağımsız bölümlerin bina yan tarafından yapılmış merdivenle bağlantılı olduğu, bu şekliyle dubleks mesken şeklinde tertiplenmiş olduğu, ----- -----adet dairenin yer aldığı tespit edildiği, eğimli ve büyük bir alana yayılmış evlerin incelenmesi için Keşif Tarihinden sonra ayrıca gidilerek avler tek tek incelendiği, yapılan inceleme sonrası;
-------- itlbariyle sözleşmeye ------ yapılması köşebentlerin konulması, ----- işlemlerinin bitirilmiş olduğu, yapılan gözlemlere göre dış cepheye bodrum ve zemin katta astar vurulmuş olduğu,---- bırakılmış olduğu, mineral sıvanın strüktürel yapısı İncelendiğinde homojeni görünümünde, pencere başlukların bulunduğu bölgelerdeki köşe ve merkezlerda düzensizliklerin tespit edildiği, iç cephe İtibariyle sözleşmeye konu duvarlara ve tavarılara ----- yapılması, ---- yapılması,-----işlemlerinin bitirilmiş olduğu, ----- yapılmamış olduğu, -------- yapılan imalatlara satanı çekilmemiş olduğu, imalat yapılan yüzeylere ----- konukduğunda sözleşme hükümlerine aykırı şekilde mastarında olmadığı------altında açıklıkların bulunduğu, tabandan tavan seviyesirne kadar uzatılan ----- alındığında yer yer --- açılmaların tespit edildiği, --- bağımsız bölüme giriş merdiveni yapılmamış olduğundan içeriye girilemediği ve detaylıca incelenemediği, aşağıdan görülebikliği kadarıyla duvarlar ve tavanlardaki---- imalatların bitirilmiş, duvar ve tavanların ------------çekilmiş durumda olduğu,------ Diş Cephe itibariyle sözleşmeye konu----yapılması köşebentlerin konulması, üzerine -------yapılması işlemlerinin bitirilmiş olduğu, dış cepheye --- olduğu, mineral sıvanın strüktürel yapısı incelendiğinde homojen görünümünde, pencere boşlukların. bulunduğu bölgelerdeki köşe ve merkezlerde düzensizliklerin tespit edildiği, iç cephe itibariyle sözleşmeye konu duvarlara ve tavanlara ------- yapılması, banyolara kaba sıva yapılması, --------------işlemlerinin bitirilmiş olduğu, astar ve tek kat boya yapılmış olduğu, alçıpan yapılan bölgelerde ----- boya yapılmamış olduğu, imalat yapılan yüzeylere --- konulduğunda sözleşme hükümlerine aykırı şekilde ---- olmadığı, --- altırıda açıklıkların bulunduğu, tabandan tavan seviyesine kadar uzatılan ----- alındığında yer -----mertebelerinde açılmalarını tespit ---- görüleceği üzere giriş sahanlığı bölümünün bitirilmemiş olması nedeniyle içeriye girilemediği ve detaylıca incelenemediği, aşağıdan görülebildiği kadarıyla duvarlar ve tavanlardaki ------sıva imalatların bitirilmiş, duvar ve tavanların --------------çekilmiş durumda olduğu, ---Dış cephe itibariyle sözleşmeye konu ------cephe sıvası yapılması köşebentlerin konulması, üzerine mineral sıva yapılması işlemlerinin büyük oranda bitirilmiş oLduğu,----- görülen sıva durumunda bulunan ve ----- yapılmamış bölüm haricindeki diğer dış cephe bölümlerinde ------ yapılmış, astar vurulmuş olduğu, mineral sıvanın strüktürel yapısı incelendiğinde homojen görünümünde, pencere boşlukların bulunduğu bölgelerdeki köşe ve merkezlerde düzensizliklerin tespit edikliği, ----- sözleşmeye konu duvarlara ve tavanlara ----yapılması, banyolara --- yapılması, ------işlemlerinin bitirilmiş olduğu, ----------yapılmış olduğu, tüm imalatlarda -----uygulaması yapılmış olduğu, İmalat yapılan yüzeylere -----konulduğunda sözleşme hükümlerine aykırı şekilde mastarında olmadığı, -----altında açıklıkların bulunduğu, tabandan tavan seviyesine kadar uzatılan ----- teraziye alındığında yer yer ----- mertebelerinde açılmaların tespit edildiği,
---- Dış cephe İtibariyle sözleşmeye konu ------ sıvası yapılması köşebentlerin konulması, üzerine ----- yapılması işlemlerinin bitirilmiş okluğu, diş cepheye ---vurulmuş olduğu, mineral sıvanın strüktürel yapısı incelendiğinde ----- görünümünde, pencere boşlukların bulunduğu bölgelerdeki köşe ve merkezlerde düzensizliklerin tespit edildiği, iç cephe itibariyle sözleşmeye konu duvarlara ve tavanlara ----- sıva yapılması, banyolara kaba sıva yapılması,----- işlemlerinin bitirilmiş olduğu---- yapılan bölgelerde -------------yapılmış olduğu-----katta yer alan dairede bazı duvar bölümteri haricinde ---- diğer tüm bağımsız bölümlerde astar ve tek kat boya imalatların yapılmış olduğu, imalat yapılan yüzeylere ----konulduğunda sözleşme hükümlerine aykırı şekikde ------ olmadığı, -------aftında açıklıkların bulunduğu, tabandan tavan seviyesine kadar uzatılan ------ alındığında yer yer ------- açılmaların tespit edildiği,----Dış cephe itibariyle sözleşmeye konu ---- cephe sıvası yapılması köşe bentlerin konulması, üzerine mineral sıva yapılması işlemlerinin bitirilmiş olduğu, ----- vurulmuş olduğu, ----sıvanın strüktürel yapısı incelendiğinde ----görünümünde, pencere boşlukların bulunduğu bölgelerdeki köşe ve merkezlerde düzensizliklerin tespit edildiği, iç cephe itibariyle sözleşmeye konu duvarlara ve------ sıva yapılması, banyolara kaba sıva yapılması, ----- işlemlerinin bitirilmiş olduğu,----------yapılmış olduğu, tüm bağımsız bölümlerde ------ imalatların ------- imalat yapılan yüzeylere -------konulduğunda sözleşme hükümlerine aykırı şekilde ---- olmadığı, -------altında açıklıklarırı bulunduğu, tabandan tavan seviyesine kadar uzatılan --------teraziye alındığında yer yer --- mertebelerinde açılmaların tespit edildiği,---- ---- itibariyle sözleşmeye konu------sıvası yapılması köşebentlerin konulması, üzerine ---- işlemlerinin bitirllmiş olduğu, dış c----vurulmuş olduğu, mineral sıvanın strüktürel yapısı incslendiğinde homojen görünümünde, pencere başluklarım bulunduğu bölgelerdeki ----- düzensizliklerin tespit edildiği,---- itibariyle sözleşmeye konu duvarlara ve tavanlara ----- yapılması, -------------işlemlerinin bitirilmiş olduğu, alçıpan yapılan bölgelerde --------------yapılmış oltduğu, tüm bağımsız bölümlerde astar ve tek kat boya imalatların -------- yapılmış olduğu,----- Bu blokta yer alan bağımsız bölümler örnek daireler olarak tertiplerimiş olduğu, dış cephe itibariyle sözleşmeye konu-----yapılması köşebentlerin konulması, üzerine -----sıva yapılması işlemlerinin bitirlmiş olduğu, dış cephe boya imalatı bitirlmiş olduğu beyan edilmesine rağmen mineral sıvanın ------yapısı incelendiğinde homojen görünümünde, pencere boşlukların bulunduğu bölgelerdeki köşe ve ----düzensizliklerin tespit edildiği, iç cephe itibariyle sözleşmeye konu duvarlara ve---- yapılması, banyolara kaba sıva yapılması, -----------işlemlerinin bitirilmiş olduğu, alçıpan yapılan bölgelerde ------------yapılmış olduğu, tüm bağımsız bölümlerde ---- bitirilmiş olduğu beyan edilmesine rağmen duvarlardaki İmalatların sözleşme hükümlerinde belirtildiği gibi terazisinde ve mastarında olmadığı, duvar yüzeylerinde dalgalanmalar tespit edildiği,
------: Beyan edildiği üzere bu------ imalatların başka bir firma tarafından yapılmış olduğu, tespit istayen şirket tarafından sadece kısmi -------uygulaması ve --- --- uygulaması yapmış olduğu, dış cephe ---- beyan edildiği üzere başka firma tarafından yapılmış, tespit isteyen şirket tarafından da mineral sıva uygulaması ve astar uygulaması yapılmış olduğu, doğrama yanlarındaki kenarlarda ve merkezlerde düzensizliklerin olduğu, ----- yar alan daireye giriş sahanlığı imalatının yapılmamış olması nedeniyle içeriye girilememiş, beyan edildiği üzere ve aşağıdan görületildiği kadarıyla tespit isteyen şirket tarafından kısmi -------uygulaması yapılmış alduğu, Bu binada yer aları kaba -------imalatları diğer bloklara göre biraz daha Iyi olmasına rağmen yine sözleşme hükümlerine uygun şeklide terazisinde yapılmamış olduğu,
Bina Tavanlarında Taspit Editen Düzensizlikler: İncelenen tüm bina içi bağımsız bölüm tavanlarında düzensizliklerin tespit edildiği, çıplak gözle tavandaki dalgalanmaların görülebildiği,
Yerinde yapılan incelemelerde karşı taraf olan yüklenlci şirket tarafındanı yapılan işlerin oran olarak tüm yapması gerekaen işlerin takribi % 85 mertebelerinde yapmış olduğu, buna karşılık yapmış olduğu işler yukarıda geniş ve detaylı olarak çok sayıda fotoğraflarla anlatılmaya çalışıldığı üzere sözleşme hükümleri çerçevesinde yapmamış olduğunu, ayıplı olarak yapmış olduğu, - tespite konu mahalde sözleşme dahilinde yapılması gereken ancak ayıplı ve/veya noksan yapılmış imalatların sözleşme hükümlerine göre bitirilebilmesi için sözleşme dahilinde olan ve iç cephede yapılacak imalatların tümüyle elden geçirllmesi gerektiği, ---------çekiçlenerek yeniden ---- ------sıvalı harç karışımla sıvanması gerektiği, bina iç cephede yer alan ve merkez diye tabir ettiğimiz yerlere tekrar köşebent takarak terazisinde olacak şekilde uygulama yapılması, akabinde ------ve boya uygulamasına geçirilerek imalatın sonlanması gerektiği, yukarıda anlatıldığı üzere dış caphe mineral sıva uygulamasının iyi yapılmamış olduğu, -------göstermesi gereken cephelerde düzensizliklerin olduğu, köşe ve merkezlerin düzgün inilmemiş olduğu, mineral sıya uygulamasında an büyük sıkıntı cephede tamir edilen bölgenin inşaat terimine göre ----- dediğimiz, hemen belli olması ile cephede düzensizliğin gözükmesi, bazı bölgelerde iyi kalitede boya uygulaması ile mineral sıva tamiri yapmadan mineral sıvadaki düzensizliklerin en aza indirilebileceği, mineral sıva tamiri gerektiren yerterde de tüm yüzeyin yapılmasının daha uygun olacağı, yerinde alınan ölçülerle oluşturulan ---- yapılan ölçümler neticesinde hasaplaran ----------, sıva yapılan tavan ve duvarlara -------------çekilmesi, zımpara yapılması, tavanların ------- yüzeylere satan çekilmesi ve boyanması metrajı, banyo duvarlarında yapılmış -------hesaplandığı, hesaplamalarda piyasa ölçüm kriterleri baz alındığı, iç cephede pencere, kapı boşlukları düşüldüğü, dış cephede ise düşülmediği, sözleşme dahilinde yapılmamış imalatların sözleşme dahilinde anolu, terazisinde, ayıpsız, fen ve sanat kaidelerine uygun olarak yapılması için yukarda anlatıldığı gibi astarlı, boyalı duvar, ----------------çekilmiş yüzeylerin çekiçlenmesi,--- gerektiği, ---- dış sıvanın elden geçirilmesi, boya uygulaması yapılması vs zahmetli, çok işçilik gerektirdiği, bu imalat içinde ---- bina başı bu imalatları sıfır yapmak kadar yani takribi --- maliyet ve bina başı asgari ----gerektirdiği beliritlmiştir.
--- dosyasında alınan bilirkişi raporunda özetle; Tespite konu inşaatlar, --- yer aldığı, yapılan incelemelerde toplam ------ olarak toplam ---- ayrık blok halinde mesken amaçlı betonarme blokların imal edildiği, Parsel üzerindeki tüm blokların aynı tip blok olarak imal edildiği, aynı tip olarak imal edilen blokların her birinin---- üzere üç katlı olduğu, her bir bloğun zemin katında ------ bulunduğu, zemin kattaki her bir bağımsız bölümün izdüşümüne denk gelen bodrum katın(depo) imal edildiği, mimari projede bodrum katların merdivenin bina dışından ve verildiği, bina dışından verilen bodrum kat merdiveninin çevresi ve üzeri, zemin katların giriş sahanlığı ile birlikte kapatılarak ----- tüm blokların zemin katlarının izdüşümündeki bodrum katlar ile birlikte dubleks mesken şeklinde düzenlendiği, yapılan incelemelerde konu inşaatların yapıldığı parsel arazisinin eğimli olduğu, vaziyet planından da görüleceği gibi parsel üzerindeki blokların eğimli arazi yapısı nedeni ile zeminin teraslamalar yapılarak ---konumlandırıldığı, parsel içinde teraslamalar oluşturmak için ---- yüksekliklerde değişen betonarme istinat duvarların imal edildiği, bloklar arasında araç ve site içi yolların yapıldığı ve ortak kullanım alanında yüzme havuzu ve güneşleme terası ile yüzme havuzunun alt katının yüzme havuzu tek kat olarak imal edildiği, konu parsel üzerindeki --- oluşan meskenler ile parselin ortak kullanım alanları imalatlarının --- tarihi itibari büyük oranda genel olarak tamamlandığı, fakat hem bina içi hem de bina dışı ortak kullanım alanlarında bazı imalatların henüz tamamlanmadığı,
Tüm bloklarda: ---- tamamlandığı, zemin katlardaki iki bağımsız bölüm izdüşümündeki bodrum katları ile birlikte giriş sahanlığı ve bodrum kata inen merdivenin çevresinin ve üstünün kapatılması suretiyle zemin katlardaki meskenler, izdüşümünde yer alan bodrum katlardaki depo ile birlikte dubleks mesken şeklinde kullanılacak şekilde düzenlendiği, ------- dahil her üç meskende ---- yapılmadığı--- katlar dahil her üç meskende elektrik priz ve anahtarların montajı yapılmadığı, lambalar takılmadığı, sigorta kutusu kapağı takılmadığı, ---- katlar dahil her üç meskende mutfak dolapları kısmen takılmış,-----takılmadığı, ince işçiliklerden sonra sıva boya tamiratları ile iç mekan boyaları tamamlanmadığı, Blok bazında bahçe tanzimleri ve ortak alanlar hariç tamamlanma oranının % 92 olarak belirlendiği,
Ortak Alanlarda;-----Tarihi itibari ile site ortak kullanım alanındaki yüzme havuzunun kaba inşaatının tamamlandığı şapların atıldığı fakat yüzme havuzu kaplamalarının yapılmadığı, güneşleme terası kaplamasının yapılmadığı, yüzme havuzu mekanik montajlarına başlanmadığı, blokların çevresinde bahçe toprağının serildiği, bahçe sulama tesisatlarının döşendiği, çimlendirmenin yapılmadığı, yeterli fidan ve bitkilendirmenin yapılmadığı, alt ve pis su yapı tesisatlarının bazı yerlerde açıkta kaldığı üzerinin kapatılmadığı, site içi yolların taş kaplama yapıldığı fakat birkaç noktada kaplamaların yerinden çıktığı ve çukurların oluştuğu, rögar kapakları çevrelerinde tamirat gerektiren işlerin tamamlanmadığı, site içi yağmur suyu tahliye sisteminin natamam olduğu, parsel içinde kaba ve ince inşaat malzemelerinin bulunduğu, özelikler yüzme havuzu, yüzme havuzu alt katındaki teknik kat ve parsel içi araç yolunun son bölümünün şantiye görünümünde olduğu, bu alanlarda büyük oranlarda inşaat malzemelerinin olduğu, site güvenlik ve giriş kapısının yapılmadığı, parsel içi bahçe duvarlarının betonarme perde duvar yapıldığı, perde duvarların bloklar arasına diletasyon yapılmadığı bu nedenle perde duvarların bloklar ile birleştiği yerlerde dikey çatlak şeklinde çatlakların olduğu, ---- ön tarafındaki betonarme perde duvarda kaymanın olduğu, yine parsel içinde betonarme istinat duvarlarının bazılarında ---- Tarihinde dikey çatlaklar tespit edildiği, betonarme bloklar haricindeki ortak kullanım alanlarındaki imalatın tamamlanma oranını %80 olduğu,
Sonuç olarak; blok bazında meskenlerin ortalama tamamlanma oranının % 92,25 olarak hesaplandığı, ortak kullanım alanlarının tamamlanma oranının % 80 olduğu, inşaatın tamamlanması için gerek sürenin --- olduğu mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce alınan---- tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Davacı işveren tarafından davalı yükleniciye ödenen miktarlar, mali bilirkişi incelemesinde, taraf beyanları gözetilerek “Davacı tarafından, davalı tarafa ----vadeli çekler verildiği, ---- tarihinde ----olmak üzere toplam ----nakit ödeme yapıldığı, yapılan çek ve nakit ödemeleri toplamı --- tutarında olduğu,---vadeli ------- bedelli çekin icraya verildiği, taraf defterlerinde kayıtlı olmadığı,---- vadeli --- bedelli çekin icraya verildiği, taraf defterlerinde kayıtlı olmadığı,---numaralı --- bedelli çekin tahsil edildiği, taraf defterlerinde kayıtlı olduğu--- vadeli ---şubesine ait -----bedelli çekin taraf defterlerinde kayıtlı olduğu,--- vadeli --- numaralı------ bedelli çekin taraf defterlerinde kayıtlı olduğu,---tarihinde nakit --- tarihinde verilen -----
taraf defterlerinde kayıtlı olmadığı,Mali bilirkişi incelemesinde yukarıda da açıklaması yapıldığı üzere, çek ve nakit olarak, davacı tarafından davalıya ödenen toplam miktar ---olduğu, diğer yandan davacı şirket talebi üzerine, şirket------dosyasında, mahkeme eli yapılan tespit dosyasına verilen ---- tanzim tarihli raporda mahallinde ---- tarihinde yapılan tespitler sonucu davalı yüklenici tarâfından ---- adet blokta yapılan işler %85 olarak belirlendiği, yapılan işlerin sözleşmeye uygun vasıf da bulunmadığı, bir kısmında ayıp ve kusurlu imalatların bulunduğu, davalı yüklenici talebi sonucu -------tarihli teknik bilirkişi raporda, - adet blokta davalı yüklenicinin yapmış bulunduğu ayıplı ve kusurlu işlerde belirlenmiş, sözleşmeye göre yapılması halinde davacı alacağı---- blokta --- tutarında hesap edildiği, bir başka anlatımla, davalı yüklenici tarafından yapılan işler, ayıp ve kusurlu imalatlar dikkate alınarak, davalı tarafından yapılan işler bedel hesaplaması yapılmadığı, gerek dosya kapsamında yapılan incelemeler, gerekse mali bilirkişi incelemelerindeki açıklamalar, gerekse de tespit raporunda yapılan belirleme ve açıklamalar göz önüne alındığında, davacı şirketin davalı tarafa fazladan ödemiş olduğuna ilişkin bir tutar bulunmadığı, davalı ---- tarafından davacı ---- yapılan işin karşılığı düzenlenen ---- tutarındaki fatura bedeli karşılığı dava konusu çekin aldığı, Davacı tarafın,---- dosyası ile takibe konan ------- tutarlı çek ve takip borcu nedeni ile borçlu olmadığının tespitine ilişkin talebinin yerinde olmadığı, davacının ödemeler konusunda üstüne düşeni yerine getirmediği görülmekle cezai şart talebinin yerinde olmadığı mütalaa edilmiştir.---- tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Davacı, davalıya verilmiş ------ çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, somut olaydaeser bedelinin birim fiyatı belirlenmiş olup, bu sözleşmede eser bedelinin sabit birim fiyatlı götürü bedel şeklinde kararlaştırıldığı, bu tür eser bedelinde birim fiyat götürü olarak kararlaştırıldığı, sözleşmenin ifasından sonra yüklenicinin yaptığı iş ölçülür ve yüklenicinin alacaklı olduğu bedel bu yolla hesaplandığı-------yukarıda teknik incelemede ---- yapılması gereken işlerin bedelinin------olduğu, ancak tamamlanma oranının %85 olduğu, dolayısıyla imalatı yapılan işlerin bedelinin --- tespit edildiği, salt taraf defterleri nazara alındığında davacı yüklenicinin sözleşme gereği ödemesi gereken eser bedelini ödemiş olup olmadığının anlaşılamadığı, davacı tarafın ---- tarihli dilekçesinde davalı tarafa nakit ve çek ile----ödeme yapmış olduğunu beyan etmiş olduğundan davacının menfi tespit talebinin ispata muhtaç olduğu, Teknik incelemede davalı yüklenicinin eseri teslimde temerrüde düşmüş olduğu tespit edilmiş olup davacının davalıya gönderdiği ---- tarihli ihtarda ceza koşulu alacağı saklı tutuğu, yine teknik incelemede davalının---- günlük bir gecikmeye sebep olduğu, davacının ifaya eklenen ceza koşulu alacağının----olarak hesaplandığı, Davacı taraf aynı zamanda davalının temerrüdü nedeniyle muhtemel zararlarının olduğunu, kendisinin ana yüklenici olduğu sözleşmede günlük ---ceza koşulu ödemek zorunda olduğunu, --- adet arsa malikinin günlük gecikmeye karşılık toplam --- talep etmesinin muhtemel olduğunu iddia ettiği, somut olayda davacının varlığını iddia ettiği zarar muhtemel zarar olarak nitelendirilebileceği, sözleşmeye aykırılık hukukunda bu zararın henüz oluşmadığı –arsa maliklerinin davacıya karşı dava açarak kazanmadığı ve davacının henüz arsa maliklerine ceza koşulu ödemediği nazara alındığında- davacının bu zararlarının tazmin edilmesini talep edip edemeyeceği Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, ancak her bir arsa malikinin davacıya karşı ceza koşulu talepli dava açtığı ihtimalde, davalı gecikmesi yukarıda ---olarak tespit edilmiş olduğundan ve bu gecikme için davacının ceza koşulu talebinin mümkün olduğu sonucuna varılmış olduğundan, ancak bununla karşılanmayan bir tazminat talebinin mümkün olabileceği mütalaa edilmiştir.Menfi tespit davası yönünden; davacı, davalı ile imzalanan eser sözleşmesi kapsamında yapılması gereken işlerin eksik ve ayıplı yapıldığından bahisle sözleşme kapsamında davalıya verilen ve----- ait, davacı tarafından davalı lehine keşide edilen ----- bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir. Davalı taraf ise sözleşme kapsamında işin tamamına yakınının yapıldığını, davacının sözleşme kapsamında ödeme yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesi nedeniyle işlerin tamamlanmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.
6098 sayılı Türk borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir. Bir başka deyişle yüklenici yaptığı işin tutarını, iş sahibi de iş bedelini ödediğini kanıtlamak zorundadır.
Hükme esas alınan bilirkişi raporlarında davalı tarafından davacıya yapılan işin karşılığı düzenlenen ----- tutarındaki fatura bedeli karşılığı dava konusu çekin alındığı, -- blokta yapılması gereken işlerin bedelinin ---- olduğu, ancak tamamlanma oranının %85 olduğu, dolayısıyla yapılan iş bedelinin---- tespit edildiği, davacı şirketin davalı tarafa fazladan ödemiş olduğuna ilişkin bir tutar bulunmadığı anlaşılmakla menfi tespit davasının reddine karar verilmiştir.Ceza şart alacağı ve uğranılacak zarar yönünden; davacı sözleşme kapsamındaki işin--- tarihinde teslim edildiğini, teslim süresinin 60 gün olduğunu,----- içerisinde davalının üstlendiği işin tamamlanabileceğini, buna göre işin teslim süresinin ---- gün aşıldığını beyanla fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ---- cezai şart alacağının tahsilini talep etmiştir. Davalı taraf ise sözleşme kapsamındaki ödemelerin yapılmadığını, gecikmenin kendisinden kaynaklanmadığını beyanla davanın cezai şart talebinin reddini talep etmiştir.Eser sözleşmesi karşılıklı edimleri içeren sözleşme olup sözleşme ve dava tarihi itibariyle geçerli olan 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca, kendi edimini ifa etmeyen taraf, diğer tarafın edimini ifa etmesini bekleyemeyeceği kuralı gereğince davacının ödemeler konusunda üstüne düşeni yerine getirmediği, iş sahibinin de kusurlu olduğu ancak tespit raporlarında davalı yüklenicini yapmış olduğu bir kısım imalatların ayıplı olduğu, bilirkişi raporunda söz konusu ayıpların giderimi için---- günlük süreye ihtiyaç duyulduğu, davacının ifaya eklenen ceza koşulu alacağının ----- olarak hesaplandığı, iş sahibinin gecikme cezası isteminde kısmen haklı olduğu, bunun yanında davacı taraf aynı zamanda davalının temerrüdü nedeniyle muhtemel zararlarının olduğunu, kendisinin ana yüklenici olduğu sözleşmede günlük ---- ceza koşulu
ödemek zorunda olduğunu, ----adet arsa malikinin günlük gecikmeye karşılık toplam ------muhtemel olduğunu iddia ettiği, somut olayda davacının varlığını iddia ettiği zarar muhtemel zarar olarak nitelendirilebileceği, sözleşmeye aykırılık hukukunda bu zararın henüz oluşmadığı –arsa maliklerinin davacıya karşı dava açarak kazanmadığı ve davacının henüz arsa maliklerine ceza koşulu ödemediği nazara alındığında- davacının bu zararlarının tazmin edilmesini talep
edip edemeyeceği, kaldı ki davacının ödemeler konusunda üstüne düşeni yerine getirmediği, işin geç teslim edilmesinde davacı iş sahibinin kusurlu olduğu değerlendirilerek bu talebi yerinde görülmemiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının MENFİ TESPİT DAVASININ REDDİNE,
2-Davacının cezai şart alacağına ilişkin davasının KISMEN KABULÜ ile, ---- davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
KARAR HARCI
3-Alınması gerekli 1.161,27 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 4.593,24 TL harçtan mahsubu ile kalan 3.431,97 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
4-Davanın kabul edilen kısmı yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.100,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davanın red edilen kısmı yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 26.087,47 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
6-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 31,40 TL başvurma harcı ve 1.161,27 TL karar harcı olmak üzere toplam 1.192,67 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından sarfedilen 7.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 188,85 TL posta ücreti olmak üzere toplamda 7.688,85 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 485,98 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 7.202,87 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile ----- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/06/2022