T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1089 Esas
KARAR NO: 2021/97
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 30/12/2015
KARAR TARİHİ: 28/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ----markası ile ---- bir şirket olduğunu; ---- tarihinde davacının ---plakalı ----- ile davalıların sürücüsü, sahibi ve ----oldukları ------plakalı ----kazaya karıştığı ve tamir edildiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurlu olduğunu, müvekkili şirketin---- plakalı ---- hasar tutarı ile ---- değer kaybı olmak üzere toplam --- tazminatın davalı---- davalı ----- kaza tarihi ---- itibariyle ve davalı ---- dava tarihi ---- itibariyle avans faizi ile, ----gün süresince aracın kiralanamaması nedeniyle günlük ---- günlük ---- karşılığı toplam ---- kazanç kaybının davalı ---- kaza tarihi -----itibariyle avans faizi ile,müştereken ve müteselsilsen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ------ dilekçesinde özetle; davacı vekilince dava dilekçesinde karşı araca çarptığını, kazanın meydan gelmesinde kusurlu olduğunu, kesinlikle kabul etmediğini, kapalı yoldan geliş istikametine göre yolun sol tarafından sokağa döndüğü sırada peşinden gelen aracın çarptığını, yaralanma ve------ hasara sebebiyet verdiğini, davaya konudaki kazaya hiçbir sebebiyet vermediğini, araçtan inen kişilerin özür dilediğini, çalıştığı benzin istasyonuna gelen giden kişiler olduğu için kendilerinden şikayetçi olmadığını,--- kazadan kısa bir süre önce diğer davalı------ satın aldığını, kullanılamaz hale geldiğini ve hurdaya ayırdığını, bu sebeple oluşan -----------zararını takas defininde bulunduğunu, kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olmadığını, esasen bir kusurunun olmadığını, araç şoförü iyi niyetini kötüye kullandığını, karşı tarafın biz aramızda hallederiz dediğini, şikayetçi olmadığını ve tazminat talebinde bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını, açılan davanın reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaat hasıl olursa takas defimin ---------zararını saklı tuttuğunu, yargılama giderleri ile ileride gerekmesi halinde tutacağını vekiline ilişkin avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
-------------numaralı kararında davalılar arasında---------- bulunduğu, sigorta hukukunun T.T.K'da düzenlendiğinden bahisle görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize tevzi edilmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı, hasar bedeli zararının tüm davalılardan, kazanç kaybı zararının sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş dava şartlarının mevcut olduğu anlaşılmış, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespitiyle uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilmiş, tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır.
Kazaya ilişkin hasar dosyası davalı --------celp edilmiş ve incelenmiştir
-----şirketi tarafından kaza tarihi olan--- tarihinde geçerli başlangıç ve bitiş tarihi ------- plakalı ----- düzenlendiği görülmüştür.
----- tarafından alınan raporda özetle; Sürücü ---- yönetimindeki ---- plakalı ---- yeterince dikkatli ve tedbirli olmadığı; yol yapım alanında dikkatsizce seyrederek -------- kazaya karıştığı için -------------- açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli ve %75 kusurlu olduğu; sürücü ---- yönetimindeki ------seyrederken yeterince dikkatli olmadığı; hızını yol şartlarına göre ayarlamadığı ve---- plakalı --- karıştığı için ------------- maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde tali ve %25 kusurlu olduğu; davalı ----- gereğince işleteni/sahibi olduğu ----- sürücüsü -----kusurundan kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilsen sorumlu olduğu; tazminata konu ----- tarihinde trafiğe çıkmış; ----- kullanıldıktan kazaya karışmış kiralık ----- hasar tutarının---- davalı sürücünün ----- kusuruna denk kısmın --- olduğu, rayiç değerinin, kaza öncesinde ---- tamir edildikten sonra ---- kaza nedeniyle değer kaybının ----- davalı sürücünün %75 kusuruna denk kısmın ----olduğu, tamir süresinin 2 gün olduğu, tamir süresince davacının net kazanç kaybının günlük ---- davalı sürücünün %75 kusuruna denk kısmın ---- olduğu, kazaya karışması nedeniyle davacının toplam zararının --- davalı sürücünün %75 kusuruna denk kısmın ---- olduğu; davacının tacir ve tazminata konu -- plakalı ------araç olduğu dikkate alındığında davalı --- kaza tarihi --- itibariyle, davalı ---------- itibariyle, avans faizi talebinin uygun olduğu mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile getirtilen hasar dosyası kapsamı birarada değerlendirilerek davacı tarafın talep edebileceği bir tazminat olup olmadığı ve varsa miktarının tespitiyle olaydaki kusur durumunun belirlenmesi bakımından bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda; davalı tarafa sigortalı ---- plaka sayılı araç sürücüsü davalı ----- oranında kusurlu olduğu, dava konusu ----- araç sürücüsü dava dışı ----- oranında kusurlu olduğu, -------- tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kazası ile ilgili tespitlerin------plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, araçtaki hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, aracın hasar tutarı, rayiç değeri ve eksper tarafından tespit edilen parça-malzeme-işçilik kalemleri ve hasar fotoğrafları da dikkate alındığında, dava konusu ------------------- olabileceği, hesaplanan tutarın serbest piyasa koşullarında hasarın şekline-niteliğine, günün rayicine ve dosya kapsamına uygun olabileceği kanaatine varılmış olup, davalı sürücünün % 75 kusur oranına isabet eden tutar dikkate alındığında; ------ plaka sayılı araç ile ilgili, davalı ------ tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitlerin, ----- plakalı araçta meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, dava konusu ----- model araç ile ilgili davalı ------tarafından düzenlenen poliçenin başlangıç tarihinin ----- olduğu hususu da dikkate alınarak Değer Kaybı yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu ----- model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalıların tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının ------ serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki 2. el kazalı piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle "ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle": değer kaybı tutarının serbest piyasa koşullarında ----olabileceği değerlendirilmiş olup, davalı sürücünün % 75 kusur oranına isabet eden tutar dikkate alındığında; ---------- olabileceği, dava konusu aracın hasar-onarımı için gereken makul sürenin 2 gün olabileceği, bu süre zarfında davacı tarafın aracını kullanamamaktan doğan zararının ------ olabileceği kanaatine varılmış olup, sürücünün kusuruna isabet eden tutarın------ olabileceği mütalaa edilmiştir.
Davacı vekili bilirkişi raporuna itirazında özetle; müvekkili şirkete ait araç sürücüsüne % 25 kusur izafe edilmesini kabul etmediklerini, kusur oranlarının makina mühendisi tarafından hesaplanmasının hukuka aykırı olduğunu, karayolları fen heyetinden oluşturulacak heyetten rapor alınması gerektiğini, tutanakta davalının %100 kusurlu olduğunun görüldüğünü, iki rapor arasında çelişki olduğunu, bilirkişi raporunda değer kaybı ve kira bedeline yönelik eksik inceleme yapıldığını, dava konusu aracın günlük kira bedelinin ----- olduğunu beyanla karayolları trafik fen heyetinden rapor alınmasını bayanla bilirkişi raporuna itiraz etmiştir.
Davacı vekili makina mühendisi bilirkişiden rapor alınmasının hukuka aykırı olduğunu beyan etmiş ise de mahkememizce atanan bilirkişinin ------------ emekli olduğu, bilirkişi listesine kayıtlı olduğu, trafik kazalarında kusur, hasar ve değer kaybı hesaplamalarında uzman olduğu görülmekle davacının bilirkişiye yönelik itirazlarına itibar edilmemiştir. Diğer yandan davacı vekili hasar hasar bedeli, kazanç kaybı ve değer kaybının eksik hesaplandığını belirtmiş ise de bilirkişi raporlarında rayiç piyasa fiyatlarının araştırılarak hesaplama yapıldığı, davacının rapora yönelik itirazlarının soyut nitelikte olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporundaki hesaplamalar hükme esas alınmıştır. Davacı vekili kusur oranlarınına itiraz etmiş ise de bilirkişi raporunun olay tutanağı, sürücülerin ifadeleri, kaza yeri krokisi değerlendirilerek düzenlendiği, dosyada mevcut iki raporda da kusur oranlarının aynı şekilde belirlendiği, polis memurlarınca düzenlenen olay yeri tutanağında kusur tespitinin yapılmadığı dolayısıyla davacının ifade ettiği gibi kaza tespit tutanağı düzenlenmediği ve kusur tespiti yapılmadığı dolayısıyla olay yeri tutanağı ile raporlar arasında çelişki olmadığı görülmekle davacının buna ilişkin itirazlarına itibar edilmemiştir.
2918 Sayılı KTK'nin 91-101.maddelerinde---- düzenlenmiştir.----------- işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan 3.kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır. Hasar veren aracın trafik sigortacısı, işletenin 2918 sayılı KTK.nun 85/1. madde hükmünde yazılı hukuki sorumluluğunu aynı Kanun’nun 91/1. maddesi uyarınca üstlenmiş olup, gerek 85/1. madde hükmü, gerekse zorunlu trafik sigortası poliçesi genel şartları gereğince, ölüm veya cismani zararlar yanında bir şeyin zarara uğraması halinin teminat kapsamında olduğunu öngörmüş bulunmaktadır. Dolayısıyla, aracın uğradığı hasar, değer kaybı ve çekici ücreti gibi giderler gerçek ve doğrudan zararlar olup teminat kapsamındadır.
Bilindiği üzere trafik kazalarından kaynaklı tazminat davalarında araç sürücüsü hakkında 6098 sayılı TBK'nın 49 vd maddeleri, araç işleteni hakkında ise aynı Yasa ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, kişilerin sorumluluk şartlarının ve tazminatın muhtevasını belirlemek amacıyla uygulanmaktadır.------------- uygulanmaktadır. -------- önceki genel şartlarda tazminatın hesaplanması ve kapsamına ilişkin bir hüküm bulunmamaktaydı. Ancak, ------------- araç hasarının ve değer kaybının belirlenmesi, maluliyet ve destekten yoksunluk tazminatı hesabı için bir takım düzenlemeler getirilmiş, hatta genel şartların ekinde formüller de yayınlanmıştır. Daha sonra 2918 sayılı KTK'nın 90 ve 92.maddelerinde değişiklik ile genel şartların bağlayıcılığına kanuni dayanak oluşturulmuş, 90.maddesinde tazminat hesaplarının bu kanunun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olacağı biçiminde, yine 92.maddeye (i) fıkrası eklenerek teminat harici olabilecek hususların genel şartlar ile düzenlenebileceği hüküm altına alınmıştır. KTK'nın 6704 sayılı Yasayla değişik 90,92,93,97 ve 99.maddelerinin kimi yönlerden Anayasanın bir kısım hükümlerine aykırılık oluşturacağından bahisle yapılan itiraz başvuruları sonucunda ------------kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlara-------------- haklarını, temerrüde ilişkin hükümler ile genel ve varsa özel şartları içerir, rahat ve kolay okunacak biçimde düzenlenir.” İfadesi, Sigortacılık Kanun’un 11/1. Maddesinde “Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir.-------teminat tutarları ile tarife ve talimatları ----- bulunduğu ------------İfadesi ile genel şartların yasal dayanaklarını oluşturmaktadır. Bir başka anlatımla genel şartlar kanunun idareye verdiği yetki çerçevesinde çıkarılmıştır. Bu nedenle ------ KTK’un 90. Maddesinde ki “genel şartlar” ile ilgili ibareleri iptal etmiş olmasını,----genel şartları iptal etmiş gibi genel şartların hiçbir geçerliliğinin olmadığı anlamı çıkarmamak gerekir.
Karayolları Trafik Kanun’un 93. Maddesinin Birinci Fıkrasında yer alan ------- genel şartları,…” ibaresine yapılan ---- aykırılık itirazının--------- açıkça kanunla düzenlenmesini öngördüğü konularda, yasama organının temel kuralları saptadıktan sonra uzmanlık ve idare tekniğine ilişkin hususları yürütmeye bırakması, yasama yetkisinin devri olarak yorumlanamaz.” Gerekçesi ile reddi birlikte değerlendirildiğinde genel şartların ----- dayanak maddesi iptal edilmeyerek genel şartların ayakta tutulduğunu görmekteyiz.
Bunun sonucu olarak, ----olarak kanunla düzenlenmesini emretmediği hususlarda kanunun temel kurallarına aykırı olmayan, tazminat hukukunda sorumluluk sınırlarını daraltmayan veya genişletmeyen genel şart hükümleri geçerli ve uygulanmalıdır.
Bu durumda yeni genel şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan değer kaybı hesabının tazminat hukukunun genel ilkelerine aykırı olduğu, sorumluluk sınırlarını daralttığı- -----anlaşılmaktadır.----- kararının gerekçesinde tazminatların kapsamı ve mahiyetlerinin bu biçimde genel şartlar ile düzenlenmesinin hukuki belirlilik ve gerçek zarar ilkesine aykırı olduğuna vurgu yapılmıştır. Bu durumda yeni bir yasal değişiklik yapılıncaya kadar ----------- alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkın araç değer kaybı olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Bu açıklamalar ışığında eldeki dosyaya baktığımızda; ----- hasar dosyası, onarım dosyası, bilirkişi incelemesi trafik kaza tutanağı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ------ tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davacı aracının hasar gördüğü, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre araçtaki hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, aracın hasar tutarı, rayiç değeri ve eksper tarafından tespit edilen parça-malzeme-işçilik kalemleri ve hasar fotoğrafları da dikkate alındığında, dava konusu -----plaka sayılı ------- olabileceği, hesaplanan tutarın serbest piyasa koşullarında hasarın şekline-niteliğine, günün rayicine ve dosya kapsamına uygun olduğu, davalı sürücünün % 75 kusur oranına isabet eden tutar dikkate alındığında; -------- bedelinin -----------olabileceği, davalıların hasar bedelinden sorumlu olduğu, bu kaza nedeni ile araçta değer kaybının meydana geldiği, değer kaybı zararının dolaylı değil, gerçek zarar niteliğinde olduğu ve yukarıda açıklanan ilkeler kapsamında davalı tarafından düzenlenen sigorta poliçesi kapsamında olması nedeni ile davalı ----- oluşan bu zarardan dolayı sorumlu olduğu, dava konusu aracın 2. el piyasa değerinin --- civarında olabileceği, kaza nedeniyle ----- kaybının olduğu, araç sürcüsünün % 75 kusuru oranında --- değer kaybı zararı olduğu,------------ alınarak araç değer kayıpları için kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre vasıtanın kazadan önceki rayici ile onarım sonrası değeri arasındaki farkı davalıların ödemekle yükümlü olduğu, davacı aracının onarım için gereken makul sürenin ortalama 2 (gün) olabileceği, bu süre zarfında davacının aracından faydalanamayacağı-mahrum kalacağı, serbest piyasa koşullarında dava konusu aracın muadillerinin günlük kiralama bedelinin kaza tarihi itibariyle ortalama ------- civarında olabileceği, dosya kapsamındaki tespitler dikkate alındığında aracı kullanamamaktan doğan zararın, ----- olabileceği, araç sürcüsünün ----- kaybı zararından sigorta şirketi dışındaki davalıların sorumlu olduğu, davacı aracının araç kiralama işinde ticari amaçla kullanıldığı avans faizi talebinin yerinde olduğu, bunun yanında sigorta şirketine davadan önce başvurulmadığı, sigorta şirketi yönünden dava tarihi itibari ile temerrüdün oluştuğu, diğer davalılar yönünden haksız fiil hükümlerine göre kaza tarihi olan ----- tarihinde temerrüdün oluştuğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Davalı ----konu kaza nedeniyle ----aldığını,---- hurdaya ayrıldığını, uğradığı zarar nedeniyle takas defiinde bulunmuş ise de --------- oluşan hasar ile ilgili delil dosyaya sunulmadığından davalının takas defi ile ilgili hesaplama yapılmamıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, -- hasar bedeli, ---değer kaybı---- kazanç kaybı olmak üzere toplam --- davalı ----sınırlı olmak üzere davalı --- dava tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan ---------- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
KARAR HARCI
2-Alınması gerekli 285,67 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 27,70 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 257,97 TL'nin -----------davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı ---- için takdir olunan 1.878,96 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ---- verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 59,50 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarfedilen 1.200,00 TL bilirkişi masrafı, 483,30 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.683,30 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 1.157,48 TL'nin ---------- davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan 525,82 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı ------- sarfedilen 19,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 6,93 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan 12,57 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına, üzerinde bırakılmasına,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile --------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/01/2021