T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1027 Esas
KARAR NO: 2021/672
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 04/09/2018
KARAR TARİHİ: 10/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ait ve ---- kullanılan ---plaka sayılı araç arasında---- tarihinde trafik kazası gerçekleştiğini, yaşanan kaza neticesinde oluşan kurum zararının --------olduğunu, buna ilişkin faturalar, kaza tespit tutanaklarının olduğunu, zararın tahsilini teminen karşı araç sigortalısı ---- yapılan başvurunun sonucunda ödeme yapılmadığını, Ekspertiz raporuna göre ---- araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'da belirtilen kusurlarına "84-d" maddesi kuralını ihlal ettiğinden %100 kusurlu olduğunu sigorta şirketi araç maliki ve şoförü aleyhine --- dosyası üzerinden --- asıl alacak ve ---işlemiş faiz olmak üzere toplam ----- alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçluların takibe yönelik haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olan itirazlarının iptalini ve takibin devamını, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminata mahkum edilmelerini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ---- vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilİ şirket kazaya konu ----plakalı aracın işleteni olmadığını, bu nedenle, iş bu davanın müvekkilİ şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle esasa girilmeden reddine karar verilmesi gerektiğini, Müvekkili şirkete ait ---- plakalı araç kaza tarihinde işleten sıfatı ile aracın zilyetliğini haiz olmadığını, kazaya konu araç kaza tarihinde ----- dönemli olarak kiralanıp teslim edildiğini, kiracının fiili hakimiyet ve tasarrufu altında bulunan aracın dahil olduğu kaza neticesinde müvekkili şirkete herhangi bir kusurun atfedilmesi mümkün olmadığını, yasalarda işleten ve araç sahibi tanımları ayrı ayrı yapılmış ve davaya konu kazalar özelinde sorumluluk araç sahibine değil İşletene yüklendiğini, Davacının aracın bakım ve onarımına ilişkin talebi haksız ve mesnetsiz olup talebin reddi gerektiğini, davacının icra inkar tazminatı talebi haksız ve dayanaksız olduğunu, Müvekkili şirketin ödenmesi gereken bir borcu bulunmamakla birlikte temerrüde düşürülmeden takip öncesi dönem için faiz talep edilmesi de sayın mahkemenin de takdir edeceği üzere mümkün olmadığını, arz olunan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, haksız açılan davanın reddini, ücreti vekalet ve yargılama giderinin davacıya tahmilini, haksız icra takibi nedeniyle davacının %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı --------- usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen mahkememiz dosyasına cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedelinin tahsili istemi ile başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş dava şartlarının mevcut olduğu anlaşılmış, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespitiyle uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilmiş, tarafların bildirdiği deliller toplanmıştır.
Dava konusu icra dosyası incelendiğinde, davacının davalılar hakkında --- tarihinde, --- asıl alacak, --- işlemiş faiz olmak üzere toplam ---- üzerinden icra takibi başlatmış olduğu, davalıların yasal sürede borca itirazı ile takibin durduğu, iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Kaza tespit tutanağı incelendiğinde, polis memurları tarafından düzenlendiği görülmüştür.
Kazaya ilişkin hasar dosyası davalı sigorta şirketinden celp edilmiş ve incelenmiştir
Tarafların iddia ve savunmaları ile getirtilen hasar dosyası kapsamı birarada değerlendirilerek davacı tarafın talep edebileceği bir tazminat olup olmadığı ve varsa miktarının tespitiyle olaydaki kusur durumunun belirlenmesi bakımından bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi raporunda;------- sıralarında, dava konusu araç sürücüsü dava dışı ---yönetimindeki --- marka/tipinde, --- model -----takiben orta şeritte seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde, tutanağa göre sağ yan kısımları ile ----- sağ şeritte seyir halinde olan davalı sürücü --- yönetimindeki ---- sol yan ön çamurluk muhtelif kısımlarının ------- çarpışması sonucu, ---- devrilerek sürüklendiği dava konusu olay meydana geldiği, ----- Tarihli Ölümlü-Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağında özetle; olay mahalli yerleşim yeri, yol tek yönlü cadde, hava açık, vakit gündüz, yüzey kuru, zemin asfalt, yatay güzergah virajlı, düşey güzergah eğimsiz, emniyet şeridi yok, trafik işaret levhası yok, yol şerit çizgisi var, oluş şekline göre kaza türü "Yan Yana çarpışma-4", ilk çarpışma yeri yol üzerinde, şerit sayısı --- darbeyi aldığı ilk bölüm sol yan ön--- darbeyi aldığı ilk bölüm sağ yan --- her iki aracında hafif hasarlı olduğu----- her iki sürücü için alkol durumu----- için koruyucu tertibat işaretlenmemiş olup, yeterli iz delil olmadığından sürücülerin kural ihlali ile ilgili bir değerlendirmenin yapılamadığı, kaza yeri krokisinde; ---- lastik izi ve sürtünme izi ile birlikte araçların son konumları işaretlendiği, davalı sürücü -----hazırlık evrakı kapsamındaki beyanlarında özetle; --- plaka sayılı aracı ile ---- üzerinden ----istikametine sağ şeritten seyir halinde iken orta şeritte seyir halinde olan ---- plaka sayılı ----- sürücüsünün dikkatsizce sağ yöne manevra yapınca, aracının sol ön çamurluğuna ve ön tampona çarparak yere düştüğünü, o arada ----- sürücüsünün yere düşerek yaralandığını, kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru olmadığını beyan ettiği, dava konusu araç sürücüsü dava dışı ----- hazırlıktaki beyanında özetle; ----- olarak çalıştığını,---- ----- istikametine doğru orta şeritte seyir ettiği sırada geriden gelen ------plaka sayılı hususi oto sürücüsünün aracı ile arkadan çarparak kendisini yere düşürdüğünü, hafif şekilde yaralandığını,------ hasar meydana geldiğini, arkadan çarpan araç sürücüsünden şikayetçi olduğunu, beyan ettiği, 6) Dosya kapsamında, ---- marka aracın davalı ------ tarihleri arasında geçerli olmak üzere ----- bulunduğu, ---- tarafından hazırlanan, --- rapor tarihli -------Raporunda özetle; söz konusu kazalı ---plaka sayılı aracın; ---- marka/tipinde,--- olduğu, Motor No: ------ olduğu, Kaza tarihinde ----- km'de bulunduğu, onarımı yapan servisin anlaşmasız ve yetkili olduğu, araçta hasar oluştuğu ve toplam hasar tutarının parça, malzeme ve işçilik tutarının ---- olduğunun belirtildiği, osya kapsamında davacı ---- adına düzenlenmiş, ----- plaka aracın hasar onarımı için yedek ve parça ve işçilik açıklamalı ---- tutarlı fatura fotokopisi, bulunduğu, Davalı sürücü ---- yönetimindeki ------- yolda sağ şeritte seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde araçlardaki hasar durumu ve yol özellikleri de dikkate alındığında, davalı sürücünün seyir halinde olduğu sağ şeridin orta şerit ile birleştiği mahalde sola yönelerek orta şeritte şeridini takiben seyir halinde olan motosikletin sağ yan kısmına çarptığı , motosikletin ilk darbeyi aldığı kısmının sağ yan olduğu, otomobilin ilk darbeyi aldığı kısımın sol yan ön çamurluk muhtelif kısımlar olduğu------ hususu ve motosiklete ait lastik izinin bu bölgede olduğu ve ------ sürüklenme izinin yol üzerindeki konumuda dikkate alındığında, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/d ( Karayolundan faydalananlar, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar), 84/f (Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma) maddelerini ihlal ettiği anlaşılmakla, dikkatsiz ve özensiz davranışlarından dolayı %100 oranında kusurlu olduğu, Dava dışı ---- plaka sayılı ------- takiben orta şeritte seyir halinde iken olay mahalline geldiğinde motosikletinin sağ yan kısımlarına ----- sağındaki şeritte seyir halinde olan davalı sürücü --- yönetimindeki ----- marka -----sol yan ön çamurluk muhtelif kısımlarının -----çarpması sonucu, karşıtığı olayda, ---- sağ yan kısmı ile otomobilin sol yan ön kısmının çarptıştığı da dikkate alındığında, olayda kusursuz olduğu, dava konusu ---plaka sayılı ---------fotoğraf örnekleri dosyada bulunduğu, dava konusu hasar tazminatı talep edilen kazalı------- olduğu, kaza tarihinde -----bulunduğu, onarımı yapan servisin anlaşmasız ve yetkili olduğu dosya kapsamından anlaşıldığı, 3) -----tarihinde meydana gelen kaza sonucu, hasar fotoğraflarındaki aracın hasar durumu, şekli ve niteliği, fatura kapsamı ve ekspertiz raporundaki parça, malzeme ve işçilik kalemlerinin şekli ve niteliği de dikkate alındığında, dava konusu ------ plakalı araçtaki hasarın çarpışma-sürüklenme sonucu meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, --- ---- tarafından hazırlanan ------ Raporu, gerekse fatura kapsamından, ----- plaka sayılı araç ile ilgili ayrıntılı olarak dökümü yapılan bu parçaların yer aldığı listedeki fiyatların ve işçilik toplamının ------ hesaplandığı, hesaplana parça, malzeme ve işçilik tutarının kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarında kabul edilebilir makul fiyat aralığında olabileceği mütalaa edilmiştir.
Davalı ----- vekili bilirkişi raporuna itirazında özetle; müvekkili şirket ile ------- tarihleri arasında geçerli uzun süreli araç kiralama sözleşmesi olduğunu, işleten sıfatının olmadığını beyanla davanın müvekkili yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle uslden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce davalılardan----işleten sıfatının olup olmadığının tespiti için davalı ----- üzerinde inceleme yapılarak -----plakalı araç için yapılan kira sözleşmesi kapsamında fatura düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenmiş ise taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığı konusunda mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mali Müşavir bilirkişi raporunda özetle; dosyaya sunulu davalı --- dava dışı ihbar olunan ---- tanzim edilen---- tarihleri arası davalı--- maliki olduğu kazaya karışan ---- plakalı aracında dahil olduğu, --- aracın dava dış--- kiralandığı, sözleşme kapsamında ---tarafından ---- aracın teslim alındığı, kaza anında aracın sürücüsü olan davalı ----- çalışanı olduğunun sabit olduğu, davalı ---- tarafından incelemeye sunulan ----- yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, dava dışı --- tarafından incelemeye sunulan ----- yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davalı ---- ticari defterlerinde, ---- plakalı aracı davalı --- dava dışı ---- --- açıklamalı --- fatura ile kiraladığı, iki tarafında ticari defterlerinde faturaların kayıt altına alındığı, davacı yanın davalı ----dava dışı ihbar olunan --- icra takip tarihi olan --- işlemiş faiz olmak üzere toplam --- alacaklı olduğu, davacı yanın --- alacağı için 3095 sayılı yasaya (Md.1) istinaden icra takip tarihi olan; --- tarihinden itibaren yıllık --- oranlarda yasal faiz talep edebileceği mütalaa edilmiştir.
---- yönünden; 2918 Sayılı KTK 85. Maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devir edilmesi halinde ------ artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o araca kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Somut olayda; ---- tarihinden itibaren --- süre ile ve kaza tarihini kapsar bir biçimde ----- kiralandığı, buna ilişkin faturaların sunulduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre sözleşme kapsamında ----- plakalı aracın teslim alındığı, kaza anında aracın sürücüsü olan davalı ---dava dışı --- çalışanı olduğunun sabit olduğu, davalı ---- ve dava dışı ---- ticari defterlerinde, ----- plakalı aracı davalı --- dava dışı ---- açıklamalı---- fatura ile kiraladığı, iki tarafında ticari defterlerinde faturaların kayıt altına alındığı, davalının işleten sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla ---- yönelik olarak açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Diğer yandan davacı, kayden araç maliki olan davalıya karşı talepte bulunmuş, yargılama aşamasında davacı araç maliki işletenlik sıfatı ile ilgili delillerini sunarak dava dışı şirketin işleten olduğunu belirtmiştir. Davanın açılması aşamasında davacı tarafça araç maliki ile dava dışı -----arasında işletenlik sıfatının devredildiğine veya uzun süreli kiralandığına ilişkin bilgi sahibi olunması olanağı yoktur. İşletenin trafik kaydındaki malik dışındaki biri olduğunu bilmesi kendisinden beklenemeyecek olan davacının, doğal olarak kayıt malikine karşı işleten sıfatıyla dava açtığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davanın açılmasına sebebiyet veren taraf davalı olduğundan davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Diğer yandan davacı tarafın, davalı ------ vekilinin husumet itirazını kabul etmemesi nedeniyle mahkememizce ---ve dava dışı---- defterlerinin incelenmesine karar verildiği, bilirkişi ücretinin davalı ----- karşılandığı, dolayısıyla davacının yargılama giderlerine sebebiyet verdiği anlaşılmakla oluşan yargılama giderlerinden davacı sorumlu tutulmuştur.
Sigorta şirketi ve sürcü yönünden; 2918 Sayılı KTK'nin 91-101.maddelerinde --- düzenlenmiştir. ----- aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan 3.kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır. Hasar veren aracın trafik sigortacısı, işletenin 2918 sayılı KTK.nun 85/1. madde hükmünde yazılı hukuki sorumluluğunu aynı Kanun’nun 91/1. maddesi uyarınca üstlenmiş olup, gerek 85/1. madde hükmü, gerekse zorunlu trafik sigortası poliçesi genel şartları gereğince, ölüm veya cismani zararlar yanında bir şeyin zarara uğraması halinin teminat kapsamında olduğunu öngörmüş bulunmaktadır. Dolayısıyla, aracın uğradığı hasar, değer kaybı ve çekici ücreti gibi giderler gerçek ve doğrudan zararlar olup teminat kapsamındadır.
---- tarihinde, davalı --- şirketine sigortalı -- plaka sayılı aracın davalı ---sevk ve idaresinde iken, davacı adına kayıtlı ---- plaka sayılı aracın çarpışması neticesinde trafik kazası meydana geldiği, kazanın oluşumunda davalı sigorta şirketine sigortalı ----- plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, kazaya karışan davacının maliki olduğu araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olup, bilirkişi raporunda kaza tespit tutanağının, kaza yeri krokisinin, sürücü ifadelerinin değerlendirilmesi sebebiyle bu kusur belirlemesi Mahkememizce de kabul edilmiştir.
Bilirkişi raporu ile davacı aracında meydana gelen hasar miktarının -----olarak tespit edildiği, davacı aracında oluşan hasarın kazanın oluş şekline, alınan darbelere uygun olduğu tespit edilmiş, bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı ---- araç sürücüsü sıfatı ile haksız fiil hükümleri uyarınca, davalı ------kapsamında hasar nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacının faiz talebi yönünden; 2918 sayılı KTK.nun 98/1, 99/1. maddeleri ile ------ uyarınca rizikonun, bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda ilke olarak; davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir. Davalı sigorta şirketinin----tarihili mail ile eksik belge talebinde bulunduğu buna göre sigorta şirketinin ----- tarihinde temerrüde düştüğü mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacı tarafın işlemiş faiz talebine ilişkin olarak sigorta şirketi yönünden bilirkişi raporunda hesaplama yapılmamış ise de, faiz hesabının basit bir hesaplamayı gerektirmesi ve bu talep bakımından yeniden rapor alınmasına gerek olmadığı kanaatiyle; aşağıda belirtilen formül uygulanmak suretiyle Mahkememizce hesaplama yapılmıştır.
İşlemiş Faiz=(Asıl Alacak)x(Takip Tarihi-Ödeme Tarihi)x----
Temerrüt tarihi
Takip tarihi
Gün
Faiz Oranı
Asıl Alacak
İşlemiş Faiz
----
---
---
----
----
----
Mahkememizce işlemiş faiz sigorta şirketi yönünden--- olarak hesaplanmıştır. Diğer davalı---- yönünden ise bilirkişi raporunda haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden takip tarihine kadar ------- işlemiş faiz hesaplanmış olup davacı talebinin hesaplanan işlemiş faizin altında olduğu anlaşılmakla davacı talebi dikkate alınmıştır.
Açıklanan nedenlerle davalı şahıs yönünden davanın kabulüne, davalı sigorta şirketi yönünden ise davanın kısmen kabulüne, icra inkar tazminatı bakımından ise takibe konu alacağın likit olmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ----- aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine,
2-Davalı ---- aleyhine açılan davanın Kısmen Kabulü ile, davalının---- sayılı takibe yaptığı itirazın Kısmen İptali ile, takibin --- işlemiş faiz olmak üzere toplam ------ üzerinden Devamına,
Fazlaya ilişkin istemin Reddine,
Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Davalı -----aleyhine açılan davanın Kabulü ile, davalının ----- esas sayılı takibe yaptığı itirazın İptali ile takibin Devamına,
Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
KARAR HARCI
4-Alınması gerekli 100,98 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 35,90 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 65,08 TL nin davalılar --- davalı ---------- müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
5-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 1.478,30 TL vekalet ücretinin davalılar------ müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
6-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 77,00 TL'nin davalılar ------ müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından sarf edilen 750,00 TL bilirkişi ücreti ve 353,50 TL posta ücreti olmak üzere toplam 1.103,50 TL'nin davalılar ----- müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı --- tarafından sarf edilen 600,00 TL bilirkişi ücreti ve 100,00 TL posta ücreti olmak üzere toplam 700,00 TL'nin davacıdan alınarak davalı ---- verilmesine,
9-Davalı ----tarafından yargılama gideri sarf edilmediğinden bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin, davalı --------- ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda dava değeri dikkate alındığında, kesin olmak üzere karar verildi.10/06/2021