T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/40 Esas
KARAR NO: 2018/568
DAVA: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/01/2016
KARAR TARİHİ: 17/05/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacılar vekili dilekçesinde özetle, müvekkili ...'ın temsil ettiği müvekkili şirket ile davalı şahısların temsil ettiği davalı........şirketi arasında 24.07.2013 tarihli protokol imzalandığını, müvekkilinin kat karşılığı inşaat yapım işiyle iştigal etmekte olup müvekkilinin protokolün 1.maddesi 2.paragrafındaki hizmetler uyarınca her bir arsa için 87.500 USD hizmet bedeli ödemeyi kabul ettiğini, işe başlanması için müvekkili tarafından davalı şirkete 15.000 USD avans verildiğini, tarafların kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tüm kat maliklerinin en az 2/3 ile imzalanmaması halinde avansın müvekkiline iade edileceği konusunda anlaşmaya varıldığını, bu anlaşma karşılığında müvekkili şirket tarafından davalı şirkete 15.000 USD karşılığı 28.960 TL ödeme yaptığını ve karşılığında aynı tutarda teminat senedi aldığını, ancak geçen süreçte davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve kat maliklerinin en az 2/3 ü tarafından kat karşılığı inşaat sözleşmesinin imzalanmadığını, bunun üzerine müvekkili tarafından ........ Noterliğinin...... tarih ve...... yevmiye sayılı ihtarnameyle davalı taraftan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle teminatın iadesinin talep edildiğini, ancak davalının yükümlülüklerinin yerine getirildiği, aracılık görevi ifa edilirken masraf yapıldığı, bu masrafların avanstan karşılandığı, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin imzalanmamasından sorumlu olmadıklarını, bu nedenle teminatı iade etmeyecekleri cevabının verildiğini, öne sürerek 15.000 USD (44.580 TL)'nin 02.10.2014 itibariyle hesaplanacak Devlet Bankası USD ile açılmış vadeli mevduat faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili firmanın görev taahhüdünün, yanlar arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesinin imzalanabilmesi için uygun koşulların yaratılması ve aracılık yapılması olduğunu, müvekkili şirketin kat maliklerini sözleşme imzalamaya zorlama gibi bir görevinin olmadığını, buna karşın müvekkilinin 24.07.2013 tarihli sözleşme ile yükümlendiği edimleri eksiksiz yerine getirdiğini, müteahhit firma ile kat malikleri arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesinin imzalanabilmesi için gerekli özeni gösterdiğini ve gerekli tüm çalışmaları yaptığını, bu kapsamda davacı firma yetkilileri, kat malikleri ile müteahhit firma bir araya getirilerek bir çok kez sunumlar yaptığını, yemekli toplantılar tertip ettiğini, uygun görüşme ortamının sağlanması kapsamında iki kez ........ Restaurant'da, bir kez ........'da, bir kez ........ her biri en az 20 kişilik olmak kaydı ile yemekli toplantılar tertip ettiğini, bu toplantılar için yapılmış olan tüm masrafların müvekkili tarafından karşılandığını, müvekkilinin bunun dışında taslak proje hazırlattığını, kuşe kağıda ozalit baskılı olmak kaydıyla 40 adet örnek hazırlayarak kat maliklerine dağıttığını, yapılan görüşmeler neticesinde 4 kez projede değişikliğe gidildiğini, bu değişikler için de yapılan masrafların müvekkilince karşılandığını, kat maliklerinin aydınlatılması hususunda bir avukattan hukuki yardım alındığını, müvekkil firma yetkililerinin yoğun çabaları neticesinde kat maliklerinin büyük çoğunluğunun müteahhit firma ile sözleşme imzalanmasını kabul ettiğini ve kısa bir zaman aralığında 40 kat malikinden 22 sinin imzasının alındığını, kat maliklerinin 2/3 ünü oluşturan 26 imzanın toplanılması konusunda gerekli çalışmalar devam ederken davacı firma ve yetkilileri tarafından söz konusu işin yapımı için Azeri bir ortakla anlaştığı ve bu yeni ortakla birlikte işin yapılmak istendiğinin açıklandığını, bu yeni durumun kat maliklerinin daha fazla düşünmelerine neden olduğunu, imzaların toplanılmasının bu süreçte yavaşladığını, kat maliklerinin yeni ortak alınması sonrasında bu tereddütlü yaklaşımdan etkilenen davacı firmanın kat karşılığı inşaat sözleşmesinin imzalanmasından ve işin yapılmasından vazgeçtiğini, sözleşmenin müvekkil firmadan değil, bizzat davacı firmanın karar ve davranışlarından kaynaklanan sebeplerle imzalanamadığını beyanla, haksız ve hukuken mesnetsiz davanın öncelikle usule, yapılacak oan esasa ilişkin yargılamanın ardından esasa ilişkin sebeplerde reddine, tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de haksız davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, kat karşılığı sözleşmenin hazırlığı kapsamında( maliyet hesabının çıkartılması, taslak projenin hazırlanması, kat karşılığı sözleşmesinin hazırlanması kapsamında ) davalı şirkete avans niteliğinde ödenen bedelin davalının yükümlendiği işin ifa edilmemesi nedeniyle bedelsiz kaldığı ve iade edilmediği belirtilerek bu sözleşmenin teminat olarak verilen senet bedelinin 15.000 USD'nin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil istemine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.
Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu ve ek raporu tarafların iddia ve savunmaları hep birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı şirket adına........... ile,................ adına ............ve ayrıca gayrimenkul Başdanışman............arasında ........... tarihli Protokol düzenlenmiştir.
Protokol konusunun; (davalı) ......... Grup şirketinin, (davacı) şirkete, Kadıköy ilçesinde ...... ada ......parselde...... m2 üzerinde halen .... daire... dükkan bulunan binanın, yine aynı ilçede ........ada ....... parselde...... m2 halen 40 daire ihtiva eden binanın yıkılarak yeniden yapılması işinde Orion Grup şirketinin, kat karşılığı inşaat yapım işinin imzalanması aşamasına kadarki tüm çalışmaları etüt, görüşmeler, müteahhit firma ile kat maliklerine yapılacak sunumlar ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin imza aşamasına getirilmesi işini yapmayı kabul ve taahhüt ettiği (md.l),
Söz konusu yerler için davacı şirketin, davalı şirkete her bir arsa için 87.500 USD hizmet bedeli ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, bunun karşılığında davalı şirketin davacı şirkete bir teminat senedi vereceği, teminat senedinde davalı şirketin tüm ortaklarının şahsi olarak kefil olacağı, 15.000 USD avansın, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tüm kat maliklerinin en az 2/3'ü ile imzalanamaması halinde davalı şirket tarafından davacı şirkete iade edileceği, bedel iade edilmediği takdirde teminat senedinin geçerlilik kazanacağı, hizmet bedelinin bakiyesinin, davacı şirket ile kat malikleri arasında kat maliklerinin 2/3'ü ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığında davalı şirkete ödeneceği (md.2),
yüklenici firma ile davalı şirketin irtibatını sağlayan ........'in hizmet bedelinin davacı şirket tarafından karşılanacağı, (md.3),
Davalı şirket sorumluluğunun ise; İnşaat maliyet hesabının fizibilitesinin çıkartılması, 6306 sayılı Kanun kapsamında binaların ekonomik ömrünü tamamlamış rapor alınması, çürük raporunun alınması, taslak projelerin hazırlanması, davacı şirket ile kat maliklerinin en az 2/3 ü arasında kat karşılığı sözleşmesinin hazırlanması, noterde onaylattırması olduğu (md.4), kararlaştırılmıştır.
Davacının yapılacak hizmet karşılığında davalı şirkete 15.000 USD ödeme yaptığı ve defter kayıtlarına da bu ödemeyi işlediği, davalıya ait ticari defter kayıtlarında bu ödemenin ve davalı tarafından yapıldığı iddia edilen masraflara ilişkin kaydın olmadığı, ancak davacının sunduğu 01.08.2013 tarihli Garanti Bankasına ait dekont ile 28.960.00 TL ......... istinaden ödendi" açıklamasıyla davalı şirket ortağı olan ... hesabına ödeme yaptığını kanıtladığı, davalının da iddia ettiği harcamaların 1.000 TL'lik kısmını kanıtladığı, bu hususta taraflar arasında uyuşmazlıkta bulunmadığı,
Uyuşmazlığın, 15.000 USD karşılığı olan 28.960 TL'yi, yapılacak hizmet karşılığında davacıdan alan davalı şirketin, protokolün 4. maddesinde yükümlendiği,
İnşaat maliyet hesabının fizibilitesinin çıkartılması,
6306 sayılı Kanun kapsamında binaların "ekonomik ömrünü tamamlamış raporu alınması, çürük raporunun alınması,
Taslak projenin hazırlanması,
Davacı şirket ile kat maliklerinin en az 2/3 ü arasında kat karşılığı sözleşmesinin hazırlanması, noterde onaylattırılması, işlerinin, davalı şirket tarafından yapılıp yapılmadığı hususunun tespiti noktasında toplanmaktadır.
Yapılan teknik incelemede, yanlar arasındaki protokolde, davalı şirketin yükümlendiği görevler, spesifik olarak tadat edilmiş. Yani etraflıca açıklanmıştır. Davacı, bu hizmetlerin görülmesi için davalı şirkete 15.000 USD karşılığı avans ödemesi yapmıştır. Davalı da bu parayı aldığını kabul etmiştir. Ne var ki davalı, protokolde üstlendiği görevleri yerine getirdiğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunmamıştır. Halbuki davalıya düşen görev, sözleşmede öngörülen yükümlülükleri yerine getirdiğini ispat etmektir. Ne var ki davalı, bu yükümlülükleri yerine getirdiğini kanıtlayamamıştır.
Açıklanan bu durumda davacının, davalının yaptığı 1.000 TL masraf düşüldükten sonra, davacıdan (28.960.00 - 1.000.00) = 27.960.00 TL alacağı olduğu kanı ve sonucuna varılmıştır.
Davacı, davadaki alacağını USD üzerinden talep etmiş ise de, ödemeyi Türk lirası üzerinden yapmıştır. Teminat senedini de yine Türk lirası üzerinden düzenlenmiştir. Davacının USD cinsinden alacağını talep edebilmesi için, davalıya USD cinsinden para ödemesi yapması gerekmektedir.
Protokol gereği düzenlenen teminat senedinin davacı ... ......lehine düzenlendiği, 28.900 TL bedelli olduğu,
Borçluların ..., ..., ... olduğu, davacının edimlerini yerine getirmeyen davalı şirketin avansı iade etmediğini belirterek, protokolün teminatı olarak düzenlenen senet bedelinin tahsilini talep ettiği, bu nedenle davacıların ve davalıların husumet ehliyetinin bulunduğu,
Davalının protokolde belirtilen edimlerinden sadece inşaası düşünülen binanın taslak projesini hazırladığı bunun içinde 1.000 TL ödeme yaptığı hususunun davacılar tarafından kabul edildiği, davacıların bunun dışında protokol kapsamında iş yaptığını ve masraf yaptığını kanıtlayamadığı sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile ;
27.960,00 TL'nin 19.10.2014 tarihinden itibaren değişen ve değişecek avans faiz oranları uygulanmak suretiyle hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
Aşan istemin reddine,
KARAR HARCI
2-Alınması gerekli 1.909,94 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 761,32 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.148,62 TL'nin davalıdan tahsiline,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
3- Davanın kabul edilen 27.960,00 TL dava değeri üzerinden davacı yararına belirlenen 3.355,20 TL nispi avukatlık ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davanın reddedilen 16.620,00 TL dava değeri üzerinden davalı yararına belirlenen 2.180,00 TL maktu avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
5-Davacı tarafından yatırılan 794,82 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 2.400,00 TL bilirkişi masrafı, 236,00 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 2.636,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak 1.653,27 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geriye kalan 982,73 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere karar verildi.17/05/2018