T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1249 Esas
KARAR NO: 2021/1129
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/09/2014
KARAR TARİHİ: 28/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının ----adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili ---- yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirketin ----- anlaştıklarını, müvekkilinin başvuran kuruluş, davalı şirketin ise ----maddesi ile işin süresinin ----tarafından yapılan ---projenin adının tescilini müteakip---- elektronik sistemine girmekle yükümlü olduğu, ayrıca projenin destek sürecine alınmasına ve ---- tarafından karşılıklı sözleşmenin imza edilmesine kadar olan süre sözleşme süresinin 1.evresidir. Yazım aşaması için belirtilen süre atanan hakemlerin projeyi denetleme ve destek sürecine alınmasına kadar olan 1.evre süreyi kapsamaktadır. 2.evre sürede ise onaylanmış projenin sonuçlanma raporuna kadar geçen süredir'' şeklinde düzenlendiğini, bu hükme göre sözleşmenin davalı tarafından müvekkili adına projenin hazırlanması, sunulması, onaylanması ve işin sonlandırılmasına kadarki süre boyunca geçerli olduğunu, sözleşmeye göre davalı şirketin müvekkili için ----- desteği için bir proje hazırlayacağını ---- tarafından bu projenin onaylanarak müvekkilinin ----- tarafından yapılan hibeden-destekten yararlanacağını, bunun karşılığında müvekkilinin davalı şirkete iki eşit taksitte --- olmak üzere ----- ödemede bulunacağını, bu sözleşme gereği müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiği ve davalı şirket hesabına ------ödemede bulunduğunu, ödemelere ilişkin dekont suretlerinin dilekçe ekinde sunulduğunu, davalı şirkete ödenen bedellerin miktarından da anlaşıldığı üzere davalının müvekkili adına birden fazla proje hazırlayarak ----- sunacağını ve sunulan proje bedelinin en az ----- kadar hibe sağlayacağını, davalı şirketin sözleşme gereğini yerine getirmediğini, müvekkili şirket adına hazırladığı projenin ---- tarafından onaylanmadığı gibi bir diğer projede de amaçlanan sonucun elde edilemediğini, proje bedelinin ---- olarak hazırlanmış ve bu bedelin ----- müvekkiline sağlanacağı taahhüt edilmiş olmasına karşılık müvekkiline sağlanan desteğin bu bedelin yaklaşık ----- olduğunu, müvekkili adına hazırlanması planlanan diğer iki projenin akıbetinin bilinmediğini, davalının sözleşme ile müvekkili adına hazırladığı hibe destek projesinin -----tarafından onaylanmasını garanti etmiş olduğu halde üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediğini, müvekkili tarafından davalı şirketten kendi adına yapılmış olan başvuruya ve hazırlanmış projelere ilişkin bilgi istendiğinde davalının başvurunun inceleme aşamasında olduğunu beyan ettiğini ve çeşitli hileli davranışlar ile müvekkilini aldattığını, oysa ki davalı şirketin müvekkili adına yapmış olduğu başvurunun bir tanesinin red ile sonuçlanırken bir diğeri ile amaçlanan sonucun elde edilemediğini, müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan sözleşmenin üzerinden uzun zaman geçtiğini davalı şirketin müvekkilini oyalamaya devam ettiğini, müvekkilinin yapılan sözleşme gereği sonuç alamayacağını anladığını, bunun üzerine müvekkili tarafından gerekli araştırmaların yapıldığını ve davalı şirket tarafından müvekkili adına yapılan başvurunun ----- ile sonuçlandığı, hazırlanma aşamasında olduğu belirtilen iki projenin ise hiç sunulmadığının tespit edildiğini, davalı şirketin sözleşme gereği üzerine düşen yükümlülükleri gereği gibi ifa etmediğini tespit eden müvekkili şirketin davalıya ödemiş olduğu bedelin iadesini talep ettiğini, ancak davalının müvekkilini oyalamaya devam ettiğini ve almış olduğu bedelleri iade etmediğini, tüm bu nedenlerle müvekkilinin---- tarihinde ödemiş olduğu ----- her birinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; ---- tarihinde imzalanan sözleşmede iki adet proje olduğunu, tek sözleşme üzerine ----- olarak hazırlanan sözleşmenin sonradan mutabakat üzerine ----- çıkartıldığını, bunun üzerine sözleşme üzerindeki bedelin değiştirildiğini, ---- iddiasının asılsız olduğunu, yapılan ödemelerin sözleşme hükümlerine göre --- proje için yapılan ödemeler olduğunu, iddia edilen diğer ------ projeler kapsamı boyunca danışman firmanın masraf ve harcamaları için gönderildiğini ve bununda sözleşme hükümleri içerisinde yer alan ----- maddesinde ----ettiğini, sözleşmede kararlaştırılan iki projeden ilkinin ---- tarihinde verildiğini, --- alındığını,--- tarihinde sözleşme imzalandığını ----- tarafından onaylandığını ve destek kapsamına alındığını, akabinde projenin yürütülme aşamasına geçildiğini, proje süresi boyunca yapılması gerekenlerin danışman tarafından belirli dönemlerde elektronik posta yoluyla başvuran kuruluşun belirttiği elektronik posta adresine bilgilendirme yapıldığını, -------- adıyla hazırlandığını, ---- tarihinde yapılan ---- ilgili komitesi tarafından başvuran kuruluşun eksikleri nedeniyle reddedildiğini, başvuran kuruluşun yükümlülüklerini uyarılara rağmen yerine getirmediğini, müvekkilinin onaylama garantisini verdiğini iddia etmenin mahkemeyi etkileme çabası olduğunu, iddiayı kabul etmemekle birlikte garanti verilse bile basiretli bir tacirin ----aracılık danışmanlık yapan şirketlerin garanti verme hakkı ve yetkisinin olmadığını bilmesi gerektiğini, ayrıca müvekkilinin proje hazırlamadığı, kendilerini oyaladığı iddiasını kabul etmediklerini, danışmanın sadece projeyi hazırlamak, ----- sunmak, projeyi atanan hakemlere karşı savunmak, proje kabul edildiğinde projeyi yürütmekle yükümlü olduğunu, davacının umduğu gibi hibe sağlama mevki olmadığını, proje yürütme aşamasında başvuran kuruluşun proje önerisinde bulunmayan ve danışman tarafından başvuran kuruluşa defalarca hatırlatılan----- kullanılmış makine kabul etmediğini ve proje önerisinde belirtilenler dışındaki gider kalemlerinin destek kapsamı dışında olduğunun hatırlatılmasına rağmen --- nolu proje önerisinin---- raporuna gider kaleminde olmayan giderlerin müvekkiline beyan edildiği, başvuran kuruluşun telkin ve bilgilendirmesi ile hazırlanan raporun ----sunulduğunu, danışman firmanın projenin sunduğu şekliyle yürütülmesini kontrol edeceğini, ----- tarafından yapılan incelemeler ve hakem raporu doğrultusunda verilen destek miktarına danışman firmanın müdahil olma durumu bulunmadığını, başvuran kuruluşun kendi beyanı ile diğer dönem raporlarını yapmayacağını bildirdiğini ve bundan dolayı yapılmasın gereken ---- raporunun yapılmadığını, danışman kuruluşun bu raporun yapılmamasından sorumlu olmadığını, davacıyı zorlama hakkı olmadığını, başvuran kuruluş-danışman arasında imzalanan sözleşmenin ----- maddesinde başvuran kuruluşun ret olan proje için yeni bir proje hazırlanmasına yönelik yetkili kıldığı danışmanın proje önerisi hazırlama çalışmalarına başladığını, başvuran kuruluştan eksikliklerinin giderdiği anda tekrar proje sunulacağını ifade ettiğini, ayrıca sözleşmenin fesh olunduğuna yönelik danışman firmaya herhangi bir belge de gönderilmediğini, müvekkilinin üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğini, davacıyı da eksikliklerini gidermesi için uyardığını, davacının kendi kusurunu müvekkiline yüklemeye çalıştığını, sözleşmenin müvekkiline yüklediği bütün edimlerin danışman müvekkili tarafından yerine getirildiğini, danışmanın, üzerine düşen görevleri yerine getirdiğini, proje önerisinin hakemlere sunumunda yer aldığını, başvuran kuruluşun gerekli ödemeleri yapmakla yükümlülüklerini yerine getirmiş sayılmayacağını, ---- maddesinde belirtilen başvuran kuruluşun proje ile ilgili yükümlülüklerini düzenleyen hususlara davacı tarafından uyarılara rağmen uyulmadığını ve yerine getirmediği için kendi ihmaliyle projeyi ve de müvekkilini zorda bıraktığını, müvekkilinin destek aldığı projelerin ----- kayıtlarında mevcut olduğunu, kurumsallaşmış firmaların bu destekleri aldıklarını ve bundan sonra da yasal şartları yerine getiren firmaların bu destekleri almaya devam edeceklerini, haksız tahsilat yapıldığına yönelik iddianın ispata muhtaç olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız ve kötü niyetli davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava taraflar arasında akdedilen sözleşme çerçevesinde davacının davalıdan sözleşmeye konu hizmet edimlerini eksiksiz alıp almadığı, ödediği bedelleri davalıdan tahsil edip edemeyeceğine dair alacak davasıdır.
Talimat mahkemesince ----tarihinde dinlenilen davalı tanığı---- beyanında; '' Ben davacı şirkette ön muhasebe bürosunda --- yıldır muhasebeci olarak görev yapıyorum. Benim çalıştığım şirket davalı şirket ile anlaşma yaptı. Buna göre davacı şirketin ----- hibe desteği alabilmesi için proje hazırlanması gerekiyordu. Davacı şirket --- adet ayrı projenin hazırlanması konusunda davalı şirket ile yazılı anlaşma yaptı. Her bir projeden dolayı ----banka havalesi yönüyle projeler hazırlanmadan davalı şirkete ödendi. Anlaşmaya göre şirketimiz hibe desteği alamaz ise davalı şirket proje parasının tamamını iade edecekti. Ancak davalı şirket projelerden 2 tanesine hiç başlamadı. Bir tanesini yarım bıraktı. Bir projeyi tamamladı ancak bu tamamlanan projeden ---- alınması beklenirken, davalı şirketin eksiklikleri nedeniyle --- alınabildi. Anlaşma gereğince biz davalı şirkete istedikleri her türlü personel ve ekipman ile her türlü belgeyi verdik. Davalı şirket görevlilerinin her türlü konaklama ve iaşe masraflarını da karşıladık, .'' beyanında bulunmuş iş bu beyanını imzası ile tevsik etmiştir.
Talimat mahkemesince ---tarihinde dinlenilen davalı tanığı ---beyanında;--- olarak çalışıyorum. ----davalı şirket ile -----hibe desteği alabilmek için proje hazırlanması konusunda anlaştı. Davalı şirketin yetkilisi olan---- geçen yıl ------- üyesi olduğunu, ---- desteği sağlanabilmesi için proje hazırladıklarını bildirerek bir çok şirkete proje hazırlanması teklifinde bulundu, eşimin şirketi de bu şekilde davalı şirket ile anlaşmasına rağmen hiçbir proje hazırlamadılar. Aynı sorunun davacı şirketin başına da geldiğini sonradan öğrendim benim davacı şirket ile herhangi bir bağlantım yoktur,.'' beyanında bulunmuş iş bu beyanını imzası ile tevsik etmiştir.
Talimat mahkemesince ---tarihinde dinlenilen davalı tanığı---- işletmem vardır. Şahıs firmasıdır. Zaman zaman karşılıklı iş yaptığımız için davacı şirketi de bilirim. Ben de davalı şirket ile patent alabilmek için davacı şirketten bağımsız olarak kendi adıma anlaşma yaptım. ----Ödedim davalı şirket anlaşdığımız işi yapmadığı gibi paramı da iade etmedi. Bende savcılığa suç duyurusunda bulundum. Davalı şirketin davacı şirket ile de anlaşmasına rağmen anlaşmaya uymadığını duydum,.'' beyanında bulunmuş iş bu beyanını imzası ile tevsik etmiştir.
Davaya konu ihtilafın özü teknik bilgi ve inceleme gerektirmekle dosyanın bilirkişiye tevdiine karar verilmiş ,mahkememizce aldırılan ------ tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dosyasında bulunan taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde, taraflar arasında sözleşmeye istinaden davalı tarafından iki adet proje başvurusunun ----- proje başvurusunun ---- tarihinde yapıldığı, destek sürecine----- tarihinde alındığı, destek kapsamına ----arasında imzalanması neticesinde alındığı, ----- dönemini kapsayan proje başvurusunun yapıldığı, projenin ----- tarihinde yapılan ilk değerlendirmede projenin reddedildiği, davalı tarafından ------ numaralı projelerin başvurularının sözleşme gereği zamanında ve uygun şekilde yapıldığı, projelerin ilk taksit ödemeleri olan miktarının ------ numaralı projenin destek kapsamına alındığı, ------tarihleri arasındaki dönem için yanı taraflar arasında sözleşmede belirtilen projenin ikinci evresinde herhangi bir ilerlemenin gözlenmediği, ---- ikinci evresi için yapılması gereken ödeminin ----- tarihinde yapıldığı, destek kapsamına alınmayan ------ ödemesinin alındığı, ödemesi alınan söz konusu projenin sözleşmede yer alan şartları sağlamadan ve başvuru tarihinden önce alındığı, davalının dava konusu ---- numaralı projeleri için söz konusu işin birinci evresi kapsamında yapılması gereken yükümlülükleri yerine getirdiği,--- numaralı projenin ikinci evresi ile ilgili davalının gerekli iş ve işlemleri yerine getirdiğine dair herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı, projenin hibe desteğine alındıktan sonra hibe azlığındaki nedenden iki tarafın karşılıklı gerekli proje faaliyetlerini yürütememesi kaynaklı olduğu ve her iki tarafın eşit oranda sorumluluklarını yerine getiremediği, ----- numaralı projenin ---- edilmesi nedeniyle ikinci evre kapsamında olmadığı, projenin reddedilme gerekçesi olan nedenlerin davalı kaynaklı olmadığı, davacı tarafın yükümlülüğünde olan ve yetersiz proje alt yapısı kaynaklı olduğu, davalı tarafından yapılan iki projenin başvuruları için olan birinci evre bedeli ilk taksiti olan toplam ---- hizmetin yerine getirildiği ---- numaralı projenin reddedilmesi nedeniyle ikinci evresine geçilemediği ve sözleşme gereği söz konusu hizmet bedelini talep edemeyeceği, ---- numaralı projenin ikinci evresi iş ve işlemlerinde davalı ve davacının gereken sorumlulukları yerine getirmeyerek proje faaliyetlerinin yürütülmemesi kaynaklı olduğu, davalının sözleşmenin----- gidiş-dönüş ve konaklama masraflarını başvuran fima ve bu sözleşme ile kabul eder'' hükmü gereği yapılan masrafların faturalarının ibraz edilmesi ve taraflar arasında söz konusu tarihlerde yapılmış toplantı tutanaklarının ibraz edilmesi durumunda yapılan masrafları sözleşme gereği talep edebileceği, davalı tarafından Yapılan ----- projelerinin başvurularının sözleşme gereği zamanında ve uygun şekilde yapıldığı, davalının dava konusu ----- numaralı projeleri için söz konusu işin 1. Evresi kapsamında yapılması gereken yükümlülükleri yerine getirdiği, yapılan iş için gerekli yükümlülükleri yerine getirdiği, dava konusu ------- projesinin reddedilmesi nedeniyle 2. Evresine geçilemediği ve sözleşme gereği söz konusu hizmet bedelihi talep edemeyeceği, ------ projesinin 2. Evresi ile ilgili davalının gerekli iş ve işlemleri yerine getirdiğine dair herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı, projenin hibe desteğine alındıktan sonra hibe azlığındaki nedenden iki tarafın karşılıklı gerekli proje faaliyetlerini yürütememesi kaynaklı olduğu ve her iki tarafın eşit oranda sorumluluklarını yerine getirmediği, davalının sözleşme gereği iki projenin 1. Evresi başvuruları için ---- numaralı projede yükümlülükleri tarafların eşit oranda ihmali nedeni ile --- olmak üzere toplamda --- bedel işi ifa ettiği, davalının sözleşmenin ---- dışında olması durumunda, ---- bu ile gidiş-dönüş ve konaklama masraflarını ------- faturalarının ibraz edilmesi ve taraflar arasında söz konusu tarihlerde yapılmış toplantı tutanaklarının ibraz edilmesi durumunda yapılan masrafları sözleşme gereği talep edebileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Davacının yemin deliline de başvurduğu ve mahkememizce de davalı temsilcisinin yemin için mahkememizde hazır edildiği ve yeminin icra edilerek davacı iddialarının inkar edildiği davaya konu edilen sözleşmenin ve yapılan ödemelerin ---- proje için değil ---- proje için yapıldığı hususu yemin ile isbat edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın taraflar arasında akdedilen sözleşme çerçevesinde davacının davalıdan sözleşmeye konu hizmet edimlerini eksiksiz alıp almadığı, ödediği bedelleri davalıdan tahsil edip edemeyeceğine dair alacak davası olduğu, icra edilen yemin ile taraflara arasında yalnızca davaya konu---- adet proje için sözleşme imzalandığının kabul edildiği, taraflar arasında yapılan sözleşmenin hiç bir yerinde davalı tarafından davacıya verilmiş hibe garantisinin söz konusu olmadığı, projeler için yapılan değerlendirmede ----- tarihinde yapıldığı, destek sürecine ---- tarihinde alındığı, destek kapsamına ------ arasında imzalanması neticesinde alındığı, davalının sözleşme gereğince zamanında ve uygun şekilde dava dışı kurum olan -- başvurunun yapıldığı, ---- ödendiği, projenin destek kapsamına alındığı ----- tarihleri arasındaki dönem için yani projenin 2. evresi için herhangi bir ilerlemenin gözlemlenemediği, 2. evre için yapılması gereken ödemenin ,--- tarihinden önce ---- tarihinde yapıldığı, davalının projenin 1. Evresi için üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, ancak projenin 2. Evresi için herhangi bir ilerleme olmamakla mahkememizce 2 tarafın da eşit oranda karşılıklı olarak kusurlu addedildiği, bu durumda ----- projesinin 2. Evresi için davacı tarafından yapılan ---- ödemenin tarafların kusur durumuna göre --- ödeme tarihi olan ----- tarihinden itibaren işleyecek faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verildiği, diğer proje açısından yapılan değerlendirmede ise ----- tarihinde ilk değerlendirmede dava dışı kurumca reddedildiği, , sözleşme gereği davalı şirketin zamanında ve uygun şekilde başvuruyu yaptığı, --- tarihinde davacı tarafından davalıya ----- ödendiği, projenin ödemesinin alındığı ancak alınan ödemenin sözleşmedeki şartlar sağlanmadan başvuru tarihinden önce alındığı, davalı şirketin projenin 1. Evresi için yapılması gerekeni yaptığı, projenin dava dışı kurum tarafından reddedilmesi sebebiyle 2. Evre kapsamına ulaşamadığı ancak ---- sebebinin davacı kaynaklı olduğu, davalının projenin reddedilmesinden mesul olmadığı anlaşılmakla ----- projesinin 2. Evresi için yapılan fazla ödeme olan --- ödeme tarihi olan ---- tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiş, davacının masraf olarak yapmış olduğu ----ödeme için ise her ne kadar sözleşmede bir takım masrafların davacı tarafından karşılanacağı yazılmış ise de davalının bu masrafları yaptığına dair dosya kapsamına herhangi bir belge sunamamış olması sebebiyle ödeme tarihi olan ---- tarihinden itibaren faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiş , gerekçeli , bilimsel ve denetime uygun bilirkişi raporu hükme esas alınmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ ile,
----ödeme tarihi olan ---- tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
---- ödeme tarihi olan ---- tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Masraf olarak yapılan--- ödemenin ise ödeme tarihi olan ---- tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- KARAR HARCI;
Davanın kabul edilen ----- bölümü üzerinden belirlenen --- nisbi karar harcının --- bölümü dava açılırken peşin olarak alınmış olduğundan, geriye kalan ----karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-AVUKATLIK ÜCRETLERİ
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 734,35-TL peşin harç, 25,20 TL başvurma harcı toplamı 759,55-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Davacı tarafından sarfedilen 750,00-TL bilirkişi ücreti ve 402,40-TL posta ücreti olmak üzere toplam 1.152,40-TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 482,40-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan bakiye 670,00-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
c-Davalı tarafça herhangi bir masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmediğine yer olmadığına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde -------- nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.28/10/2021