T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/328 Esas
KARAR NO: 2021/62
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/08/2014
KARAR TARİHİ: 25/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının ---- yargılama yapmaya görevli ve yetkili ------ yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin inşaat/taahhüt işleri ile iştigal ettiğini,---- genelinde kurumların ihale ettiği inşaat/taahhüt işleri yaptığını, davalılardan ------- kurulduğunu ve belediyenin altyapı işlerini bizzat ya da taşeronlara ihale etmek suretiyle yaptığını, diğer davalı ----- inşaat işleri ile iştigal eden ekseriyetle ---- taşeronu sıfatıyla ----- işlerini yaptığını, davalılardan---- iştigal sahası gereği her zamanki gibi ------ yapmak üzere belediyeye ait altyapı işlerini -----------adına altında taşeronlara yaptırmak üzere ihaleye çıkardığını ve iş kalemleri ile her bir iş kaleminin mahiyetini ------ başlıklı belge ile tespit/ilan ettiğini, davalı ----- ihaleye çıkarılan bu işlerin yapımını/imalini ilk taşeron olarak üstlendiğini ve bu işleri kar payı karşılığında ----- başlıklı sözleşme ile alt taşeron olarak müvekkili şirkete devrettiğini, davalı -----yapılacak bu işin bedelini keşif cetveli adı altında tespit ettiğini, davalı ---- keşif cetvelinde diğer iş kalemleri haricinde ----sırada yer alan nakledilecek malzemeye ait iş kalemlerinin bedelini ----------olarak tespit ettiğini, işin başlamasından icrasından evvel tamamen davalı -------- beyanları üzerinden hareket edilmesi icap ettiğinden müvekkilinin de sözleşmeyi bu şartlar üzerinden imzaladığını, sözleşmenin icrası aşamasında davalı ---- dolayısıyla diğer davalı ------ sadık kalmadığını, nakledileceği mesafeyi asgari -----çıkardıklarını, müvekkilinin bu mesafe farkının ciddi bir maliyet gerektirdiğini, davalıların sözleşmeye muhalefet ettiğini ve bu sebeple sözleşmeyi feshedeceğini beyan etmesi üzerine, davalı -----farkını ekli tespit tutanakları ile kendi yetkililerine tespit ettirdiğini ve bundan kaynaklanan maliyet farkını ayrıca ödeyeceğini müvekkiline şifahen beyan ettiğini, buna rağmen sözleşmeyi feshetmesi halinde cezai şart işleteceği ve teminatlarını irat kaydedeceği tehdidi ile müvekkili şirkete dayatmada bulunduğunu, davalı --------- değişiklikten kaynaklanan fark ödemeyi yapabilmesi için müvekkiline bir dilekçe ile kendilerine müracaat etmesi gerektiğini bildirdiğini, müvekkili şirketin de kendilerine müracaatta bulunduğunu, işlerde sarf edilecek malzemenin davalı ----- tarafından imal edildiğini ve naklettirildiğini, davalı ----müvekkilinin tedarik ettiği nakliye vasıtalarına her defasında ----- malzeme yüklemesi gerekirken bu mükellefiyetine riayet etmediğini, kimi defalar bu miktarın altında bir malzeme yüklemek suretiyle müvekkilinin ilave maliyet yapmasına sebebiyet verdiğini, davalıların kendilerinin tespit ettikleri sözleşme şartlarına muhalefet ettiğini, bu muhalefetleri nedeniyle meydana gelen müvekkilinin bu ilave maliyetini ödemekle mükellef olduğunu, müvekkilinin keşif cetvelinde belirtilen şartlara itibar etmek suretiyle alt taşeronluk sözleşmesini imzaladığını, keşif cetveline göre malzemenin nakil mesafesinin azami ---- olduğunu, sözleşmenin icrası aşamasında sözleşmeye konu inşaat sarf malzemesinin nakli aşamasında ---- malzemenin nakledileceği asgari mesafeyi------ olarak değiştirdiğini, sözleşme şartlarının fiiliyatta değiştirmesi üzerine müvekkilinin davalıların sözleşme şartlarına muhalefet etmeleri gerekçesiyle sözleşmeyi feshetmek istediğini, müvekkili şirketin fesih iradesini ---- şihafen bildirmesi üzerine davalı----- mesafe farkı tespiti yaptırmak suretiyle müvekkiline sözleşmeyi feshetmemesi, mesafe farkından kaynaklanan fiyat farkını istihkakları doğrultusunda ödeyeceğini müvekkiline şifahen beyan ettiğini, hatta bunun için davacı müvekkilinden kendilerine dilekçe sunmasını istediğini, bu güvenceyi vermesine rağmen davalıların müvekkiline sözleşme şartlarının fiili olarak değişmesinden kaynaklanan maliyet farkını ödemediklerini, müvekkilinin kendi kayıtlarına göre sözleşmeden kaynaklanan sözleşmede olmayan maliyetini şimdilik ---- olarak tespit ettiğini, davalı---- bunun haricinde müvekkilinin istihkakından----- kesinti yaptığını, haklı bir gerekçesi bulunmadığı halde bu ödemeyi yapmadığını, 6098 Sayılı Boçlar Kanunu hükümleri gereği davalıların sözleşmenin icrası esnasında kendilerine menfaat sağlar şekilde sözleşme şartlarını değiştirmiş olduğunu ve müvekkilinin ilave ------ maliyetini karşılamaları gerektiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, değişiklikten kaynaklanan ----- müvekkili ilave maliyetinin kendilerine ödettirilmesine, alacak taleplerine her bir hak ediş tarihi itibariyle ticari temerrüt faizi işletilmesine, davalı ------- müvekkilinin istihkakından yaptığı ------ kesintinin kendisine ödettirilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ----cevap dilekçesinde özetle ; davaya konu ----------hakikaten müvekkilce üstlenilen olduğunu, ----- bedelli bir iş olduğunu,------- Yapılması işinin bir kısmının yapımının müvekkili şirketçe diğer dava -------- verildiğini, müvekkili şirketle diğer davalı -------- arasında yapılan ihale sözleşmesinde işin diğer bir alt yükleniciye verilmesine engel hükümlerin mevcut olduğunu, davacının müvekkili şirketle herhangi bir ----- sözleşme dahilinde bir ilişkisinin bulunmadığını, davacının müvekkili şirketle resmi veya fiili hiçbir muhataplığının bulunmadığını, davacının davaya konu ettiği -------zararının müvekkilinden tahsilinin 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri gereğince mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, davacı ile davalı ----- arasında akdedilen taşeron sözleşmesi çerçevesinde davalılardan ------ tahsiline ilişkin alacak davasıdır.
Mahkememizce tüm ihale dosyası dosyaya celbedilmiş, hakedişler , güzergah bilgileri dosyaya kazandırılmış, dava dışı firmalardan rayiç bilgileri temin edilmiştir.
Mahkememizce alınan ---- tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı ile davalı ---------sözleşme ile İşverenin ---- ihale yoluyla alınan ----- bedelli -------- kapsamında yapılmakta olan ------------ bedeli üzerinden davacı tarafından yapılmasının kararlaştırıldığı, söz konusu taahhüt işi kapsamında asıl işveren ---------arasında düzenlenen sözleşme ekinde yer alan---------- alınan ve satıcı tarafından yükletilen------boşaltılması ve istifi poz nolu nakliye imalatının , miktar, birim fiyat ve tutarının; --------yazıldığı, davalı ------ tarihli dilekçe ekinde sunulan hakediş belgelerinin incelenmesinde, dosyada mevcut son hakediş olan --------- nolu hakedişin tetkikinden; davacının davaya konu ettiği satın alınan ve satıcı tarafından yükletilen --------- boşaltılması ve istifi poz nolu imalat ile ilgili olarak davacı tarafından sözleşme birim fiyatı olan ---- uygulandığı ve revize birim fiyatı ise;----- olarak uygulandığı ve bu fiyatın sadece revize birim fiyata esas miktar olan------- malzeme nakli için uygulandığının görüldüğü, davacının belirtiği gibi dosyasında nakliye mesafesinin -------tutanaklarda; ------ edilmiş olduğu, ancak hakedişlerde ----- taşıma mesafesine ilişkin herhangi bir yeni fiyat analizi ve fiyatı görülemediğini, ayrıca davacı vekilinin ------ tarihli dilekçesinde ----müvekkili tarafından ---- hitaben tanzim edilen malzeme naklindeki km farklarını dermayen eden ---- tarihli dilekçe----- şeklinde belirtmiş olduğu dilekçenin, davacı şirket tarafından değil diğer davalı ------ tarafından kendi kaşe ve imzaları ile verdiklerinin görüldüğünü, Esasen davalı------------- tarihli celsede davacı ile aralarında sözleşme yaptıklarını, bu sözleşme gereği davacının kendilerine ekip temin ettiğini, bu ekip vasıtasıyla işlerini yaptıklarını, faturaları ----adına düzenlediklerini, ekipteki işçilerin ücretlerini ve ---- kendilerinin ödediğini, kendilerinin ----- istenenden daha fazla iş yaptıklarını,---- aralarında yapılan sözleşmede belirlenen mesafenin üstüne çıkıldığını, ancak fazla yapılan iş için tüm başvurularına rağmen ----- fark alamadıklarını, bu nedenle ------- alamadıkları için davacıya da fark ödeyemediklerini belirttiğini, dosyada ----- taşıma mesafesine göre yapılmış herhangi bir yeni fiyat analizi ve fiyatı görülemediği gibi bu birim fiyatın analizimde ve tespitinde yapılmasının da mümkün olmadığını, yapılan bu tespitler çerçevesinde ----tutarın izaha muhtaç olduğu, davalılardan----vekilinin dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde davalı ----- yapımını üstlendiği işle ilgili olarak imzalamış olduğu taşeron sözleşmesinin ------------ çalıştırılamayacaktır.. '' hükmü bulunduğunu belirttiğini, tüm bu nedenlerle davacının nakliye mesafesinin artması nedeniyle talep ettiği ------tutarındaki farkın izaha muhtaç bulunduğu, bu nedenle davacının, davalı şirketten dava tarihi itibariyle bir alacağının bulunmadığı, ispatlanamayan ----- teminat kesintisi talebinin yerinde olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş davacı vekilinin itirazları neticesinde mahkememizce taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda önceki bilirkişilerden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ------ tarihli ek raporda özetle; kök rapordaki görüşlerinde herhangi bir değişiklik yapmaya gerek bulunmadığı kanaati bildirilmiştir.
Ek bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş davacı vekili itiraz dilekçesi ekine bir kısım hesaplamaya yarar bilirkişiler tarafından eksik olduğu bildirilen belgeleri eklemiş davacı vekili tarafından sunulan dilekçe ekindeki belgelerin değerlendirilmesi ve davacının rapora karşı beyan dilekçesinin değerlendirilmesi için önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen ---- bilirkişi raporunda özetle; davacı vekilinin ----- tarihli dilekçesi ekinde sunduğu dava konusu nakliye işlerine ilişkin --- adet sevk irsaliyesinin ----- yılına ait olduğu, diğer aylara ait sevk irsaliyelerinin mevcut olmadığı, daha önce belirtildiği üzere, nakliye hesabında tespiti gereken iki önemli hususun nakliye mesafesi ve nakledilen malzeme miktarı olduğu, asıl işveren olan---- davalı ----- adına düzenlenmiş bulunan hakediş raporunda nakliyeye tabii malzeme miktarının; --- edildiği, davacının bu malzemenin tamamını ---- tarihli tutanaklarda tespit edildiği üzere --- mesafeye naklettiği isbat edildiği takdirde , davacının serbest piyasa malzeme, işçilik ve nakliye rayiçlerine göre talep edebileceği fark nakliye bedeli tutarının; ---------olduğu, hususlarındaki görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporları taraflara tebliğ edilmiş , davacı vekilinin rayiç araştırması istemesi üzerine bilirkişiye rayiç araştırması da yaparak rapor tanzim etmesi istenmiş mahkememizce alınan ----tarihli bilirkişi 3. Ek raporunda özetle; işveren davalı ----- arasında düzenlenen ---------işte alt yüklenici çalıştırılmayacaktır..'' hükmü bulunduğunu, davalı ----- bu hükme aykırı davranarak işi yeni bir sözleşme ile alt taşeron olarak davacı şirkete devrettiğini, bu hususun sözleşmeye aykırı olduğunu, bunun takdirinin mahkemeye ait olduğu, davacı vekili tarafından -----tarihli dilekçesi ekinde dosyasına sunulan toplam ----adet olduğu belirtilen sevk irsaliyelerinin sadece ----- adet sevk irsaliyesi olduğu, diğer aylara ait sevk irsaliyelerinin mevcut olmadığı, ---- hakedişte yer alan toplam nakliye miktarı olan ---- malzemeden ne kadarının ;------- nakledildiği belirlenemeden, malzemenin tamamının ------ nakledildiği kanıtlandığı takdirde, davacının talep edebileceği fark nakliye tutarının; ----------- olduğu bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava; davacı şirket ile davalı------ arasında yapılan alt taşeron sözleşmesi çerçevesinde davacının ihale şartnamesinde bildirilen mesafeden daha uzak mesafeye taşıma yaptığından bahisle ticari alacak davasıdır. Davacı ile davalı -------- arasında imzalanmış herhangi bir sözleşme bulunmamaktadır. Davalı--------- ihale etmiş , davalı ---------ihaleyi kazanmış ve idare ile sözleşmesini imzalamış , ardından idare ile imzaladığı sözleşmede yüklenicinin yüklendiği işi alt taşerona taşere edemeyeceğine dair açık hüküm de olmakla işi alt taşeron olarak davacıya taşere etmiştir.Davacı dava dilekçesinde ihaleye konu yol yapım emtiası olan bir kısım bordür taşların ihalede belirtilen mesafeden daha uzağa naklettirildiğini bu sebeple davacı şirketin zararının bulunduğunu, davalı ----------- zararlarını karşılayacaklarını belirttiğini ancak karşılamadıklarını bu sebeple eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Öncelikle davacı ile davalı ---- herhangi bir akdi yahut kanuni ilişki yoktur. Bilakis diğer davalı ------- davacı alt taşeronluk sözleşmesini taşeronluk sözleşmesindeki yasaklamaya rağmen akdetmişlerdir. Hukukumuzda aslolan istisnalar bir tarafa bırakılırsa iddia edenin iddiasını isbat etmesidir. Nitekim bu husus 6100 sayılı HMK'nın 190. Maddesinde bu husus "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. "Somut olaya kanun maddesi tatbik edildiğinde davacının tüm yükü iddia ettiği mesafeye bıraktığını isbat etmesi gerekmekte olup davacı yan bu yükümlülüğü yerine getirememiştir. Nitekim bilirkişiler tarafından her raporda yapılan hesaplamalar, davacının isbat yükümlülüğünü yerine getirmemesinden dolayı farazi olarak yapılabilmiş, eğer davacı tüm yükü iddia ettiği mesafeye taşıdığını isbat edebilirse diye zarar hesaplamaları şartlı olarak yapılmıştır. Mahkememizce aldırılan kök ve ek tüm bilirkişi raporları gerekçeli, bilimsel ve denetime uygun olmakla hükme esas alınmış, işin alt taşerona taşere edilmesi yasağı varken işin alt taşerona verilmesi sebebiyle davalı--------- somut uyuşmazlıkta husumet yöneltilemeyeceği mahkememizce değerlendirilmiş , her iki davalı yönünden ise davacının davasını isbatlayamadığı mahkememizce kabul edilmiş ve açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İspat edilemeyen davanın REDDİNE,
KARAR HARCI
2-Alınması gerekli 59,30 TL harcın, davacı tarafından dava açılırken yatırılan 1.477,25 TL peşin harçtan mahsubu ile arta kalan 1.417,95 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı ----- vekili için takdir olunan 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde --------- nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.25/01/2021