T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/333 Esas
KARAR NO: 2018/1313
DAVA: Alacak (Yedieminlik Ücreti)
DAVA TARİHİ: 19/02/2015
KARAR TARİHİ: 19/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Yedieminlik Ücreti) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
ASIL DAVA :
DAVA: Davacı vekili dilekçesinde özetle ; avacı ile davalının mermer alış verişi yapma konusunda anlaştığını, satım konusu mermerlerin bedeli olan 700.000 USD nin, davalının -----------hesabına davacı tarafından yollandığını, bu ödeme karşılığında davalı şirketin sadece_ 234.213 USD tutarındaki mermeri davacıya teslim ettiğini, bakiye ödemenin karşılığı olan mermerin ise teslim edilmediğini, bu nedenle, bakiye ödemenin iadesi talebiyle, Anadolu -----------.icra müdürlüğünün 2015/488 E sayılı dosyası üzerinden takibe geçilmiş ise de, itiraz üzerine takibin durduğunu, öne sürerek, itirazın iptaline ve % 20 inkar tazminatına mahkumiyetini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi özetle ; Davalının bir borcunun bulunmadığını, zira davacı ile yapılan anlaşma çerçevesinde 700.000 USD bedelli mermerlerin zaman içerisinde ve parça parça teslim edilmesinin kararlaştırıldığını, işin doğası gereği davacıya satışı gerçekleşecek malların maden ocağından çıkartılacak olması nedeniyle malların parça parça teslim edilmek zorunda bulunduğunu, davacının malların bir kısmını teslim aldıktan sonra, yaptığı peşin ödemeyi ileri sürerek davalıdan şirketten teminat istediğini; davalının teslim etmediği mermer kısmını teslim etme borcu 2-3 yıl içinde muaccel olacağından, bu isteğin davalı tarafından kabul edilerek her biri 150.000 USD olmak üzere (toplam 600.000 USD bedelli) 4 adet teminat senedinin (bononun ) davacıya verildiğini,
Davacının teminat senetlerini aldıktan sonra uzlaşmaz bir tavır içerisine girdiğini ve peyder pey teslim edilmek istenen mermerleri teslim almaktan kaçındığını,
Davalının teslim etmediği mermerleri teslim etme borcu^muaccel olmadığı için davalı tarafından teslim edilmediğini; bu nedenle ----------, teslim edilmeyen mermerlerin karşılığı olan bedel tutarının iadesini talep etme hakkının bulunmadığını, iddia etmekte ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Dava, Taraflar arasındaki Ticari ilişkiden kaynaklandığı bildirilen alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine yönelik davalı itirazının İİK.nun 67-1-2 maddesi uyarınca iptaline ilişkindir.
Davacının ; İstanbul Anadolu -------. İcra Müdürlüğünün 2015/488 Esas sayılı dosyasında : 1.064.463,03 TL TL asıl alacağın tahsili için ilamsız icra takibine başladığı, davalının süresinde itiraz ettiği ve davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememiz dosyasıyla birleştirilen İstanbul Anadolu -----------. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/357 Esas sayılı dosyası tefrik edilerek Mahkememizin ----- Esasına kaydedildiği, görevsizlik kararı verildiği ve görevsizlik kararının 08/03/2018 tarihinde kesinleşmiştir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek, kanıtlar toplanmak ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.
Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen bilirkişi raporu, tarafların iddia ve savunmaları, takip dosyası hep birlikte değerlendirildiğinde;
Davacıya ait incelenen ticari defter kayıtlarına göre davacının davalı şirkete 700.000 USD karşılığı 1.426.044 TL ödeme yaptığı, buna karşılık davalıdan 345.322,00 USD tutarında 8 adet fatura aldığı, davacının bakiye 454.678 USD alacağının kaldığı,
Davacının bedeli ödenen ancak kendisine teslim edilmeyen mermerler nedeniyle bakiye kalan alacağının tahsilini talep etmiş, davalının ise savunmasında işin doğası gereği davacıya satılmış olan mermerlerin maden ocağından çıkartılacak olması nedeniyle parça parça teslim edilmesinin zorunlu bulunduğunu, davacının mermerlerin bir kısmını teslim aldıktan sonra yaptığı peşin ödemeyi ileri sürerek davalı şirketten teminat istediğini, bu istek üzerine davalı davacı şirkete her biri 150.000 USD olmak üzere 4 adet teminat senedi verildiğini, borcun teminat altına alındığını, teslim edilmeyen mermerlerin teslim edilmesine ilişkin olan davalı borcunu henüz muaccel olmadığını, mermer ocağının kapasitesi nedeniyle bu borcu 2-3 yıl içerisinde muaccel olacağını savunmuştur.
Taraflar arasında davacı tarafından davalıya 700.000 USD ödendiği ve bunun karşılığında teslim edilmesi gereken mermerlerin tamamının teslim edilmediği husususunda uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davalının teslim borcunu muaccel olup olmadığı hususundan kaynaklandığı,
Düzenlene bilirkişi raporlarına ve -----------25/06/2016 tarihli kapasite raporuna göre işletmenin günde 8 saat ve yılda 300 gün çalışarak günde 15 m3 ve yılda 4500 m3 mermer çıkardığı ve bu miktarın yılda 12150 Ton olduğu, işletme ve çalışma şartlarının uygun hale getirilmesi durumunda günde üç vardiye çalışarak kapasitenin üç katına çıkartılmasının mümkün olduğu, bu durumda yaklaşık iki aylık bir süre de istenen üretimin gerçekleşebileceği, mermerlerin ------ olaylardan zaman zaman etkilenebileceği, ancak bu etkilenmenin mermer bloğunun dış kabuğunu etkilebeyebileceği, iç kesimde herhangi bir değişime sebep olmadığı, mermer bloğundan alınan ilk tabakanın kusurlu olabileceği, diğer alınan tabakalarda herhangi bir değişiklik olmayacağı, mermer bloklarının dış yüzeylerinden 1 cm yada 2 cm kesilmesi durumunda atmosferik olaylardan etkilenen yüzeyin temizlenmiş olacağı, bu kesim miktarının blok mermerin % 20'lik kısmından daha az olduğu belirlenmekle davalının iddialarının yerinde olmadığı, kaldıki davalının bakiye mermer tesliminin 2-3 yıl içerisinde yapılacağı hususunda taraflar arasında bir anlaşma bulunduğunu ispatlayamadığı, bu durumunda hayatın olağan akışına uygun olmadığı, mermer tesliminin muaccel hale geldiği, ancak davalının mermerleri teslim etmediği belirlenmiştir.
Davacının dava konusu edilen mermerlerin 2-3 yıl sonra tesliminin yapılacağı hususunda yazılı bir anlaşma olduğunu ispatlayamadığı, davacının satın aldığı mermerlerin dava dışı şirketlere gönderilmesi yönünde yazılı bir talimatı olduğunu da kanıtlayamadığı, delilleri arasında yemin deliline de dayanmadığı görülmüştür.
Davacının "teslim edilmemiş olan mermer kısmının karşılığı olan bedel tutarının iadesine yönelik talebi" davalının borcunu ifada temerrüdü nedeniyle satım sözleşmesinden kısmen dönme talebi niteliğindedir. Davalının bu borcunun ifada temerrüdü nedeniyle davacının sözleşmede kısmen dönebilmesi için kural olarak TTK'nun 117/fıkra.1 maddesi uyarınca önce davalıyı bir temerrüt ihtarnamesi ile temerrüde düşürmesi ve sonrada TTK'nun 123. Maddesi uyarınca davalıya teslim için uygun bir süre vermesi gerekmektedir. Davacının teslim edilmemiş mermer kısmının bedelinin tahsili için başlatmış olduğu ilamsız ödeme emri ile davalıyı temerrüde düşürdüğü, davalının da 2-3 yıl içerisinde mermerlerin teslim edilemeyeceğini, zira borcunun 2-3 yıldan önce muaccel olmayacağını beyan etmiş olması nedeniyle davacının davalıya mehil vermesine gerek olmadığı, bu nedenle davacının teslim edilmemiş olan mermerlere tekabül eden satım sözleşmesi kısmından dönmeyen ve bu kısma tekabül eden satım tutarı bedeli olan 454.678 USD = 1.039.075,63 TL alacağı talep edebileceği belirlenmekle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
İstanbul Anadolu ---------. İcra Müdürlüğünün 2015/488 esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin tahsilde tekerrür olmamak üzere 1.039.075,63 TL üzerinden takip tarihinden itibaren değişen ve değişecek yasal faiz oranları uygulanmak suretiyle devamına,
Davacının alacağı likit olmadığından inkar tazminatı talebinin reddine,
Davalının koşuları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine,
KARAR HARCI
2-Alınması gerekli 70.079,26 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 18.178,50 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 52.800,76 TL nin davalıdan tahsiline,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
3-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 55.122,27 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 3.046,49 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 18.210,30 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarfedilen 3.000 TL bilirkişi ücreti ve posta ücreti olarak kullanılan 665,00 TL'nin toplamda 3.665,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 87,41 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan 3.577,58 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından sarf edilen ve bilirkişi ücreti olarak kullanılan 3.250,00 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 3.172,49 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına, kalan 77,51 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.