T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/1015 Esas
KARAR NO: 2018/416
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 13/04/2009
KARAR TARİHİ: 05/04/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili dilekçesinde özetle müvekkili ... adına ..............'da 10/11/2008 tarihinde ....................numaralı vagonlara ................koli siyah zeytin yüklendiği, bunların ........... adedinin eksik çıktığı, büyük ihtimalle çalınmanın söz konusu olduğu iddia ederek 45.839,04 USD nin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ..................Taşımacılık Ltd.Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ............. şirketini esas taşıyıcı, ......ve........... şirketlerini ise alt taşıyıcı olarak kast ettiğini, bu durumun TTK'nun 787.madde hükmüne aykırı olduğunu, müvekkilinin diğer davalılarla CMR anlaşmasına uygun taşıma sözleşmesinin bulunmadığını, yalnızca MSN şirketinin talebi üzerine vagon temin ettiğini, eksik teslimin söz konusu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... ................ Taşımacılığı A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu emtianın sayılıp yüklenmesi faaliyetlerine katılmadığı, hasarın denizde gerçekleştiğine dair hiçbir veri bulunmadığını, müvekkilinin kusurunun ispatlanmadığını, ayrıca dava konusu taşımanın deniz ayağında .............. gemisinin bulunduğunu, konşimentonun beşinci maddesinde yetki klozu bulunduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını,....................mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının zararını ispatlamadığını, ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ................. ve Yurtiçi Taşıma Organizörlüğü Ltd Şti cevap dilekçesinde özetle; şirket olarak taşımacıları seçmede gerekli özeni gösterdiklerini, hiçbir şekilde taşıma faaliyetine karışmadığını ve konşimento tanzim etmediğini, varma yerinde vagonların mühürü bozulmamış şekilde teslim edildiğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.
İLK KARAR :
Mahkememizin .......... Esas- ............Karar sayılı .................tarihli kararı ile mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
YARGITAY BOZMA İLAMI :
"Bilirkişi raporu ile emtianın ..........'dan ........ Limanına kamyonla getirildiği, ............ Limanı'ndan ......... Limanına gemi ile taşındığı, oradan da tren ile .....'a götürüldüğü tespit edilmiştir.
Bu durumda, mahkemece, kombine taşıma, yani, kara, deniz ve tren taşımalarının yapıldığı bu davada, tazminata konu hasara neden olan olayın, taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, sonrasında davaya bakmakla görevli olup olunmadığı değerlendirilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına bozulması kararı verilmiştir."
DELİLER VE GEREKÇE :
Dava, Türkiye ile Kazakistan arasında vagon hamulesi yük olarak gemi+tren ile gerçekleştirilen uluslararası taşıma işi nihayetinde alıcısı emrine gümrük mühürleri sağlam vaziyette intikal eden vagondan eksik çıkan mal bedelinin tahsiline ilişkindir.
Davacı taraf, 10/11/2008 tarihinde............ (........ ) arasında taşınmak üzere toplam 4.920 koli ( 49.987,20 kg ) ziyah zeytinin ......... nolu ve .............. mühür nolu vagona yüklendiğini ve aynı tarihte yola çıktığını, yüklenen zeytin yüklü vagonun deniz ve tren yolu ile taşınarak 03/12/2008 tarihinde ............'ya ulaştığını, ancak yetkililerce açıp sayıldığında 4.920 kolinin 3.392 tanesinin olmadığı ve vagonda 1.598 koli bulunduğu anlaşıldığını, bu durumun resmi belge ile belgelendiğini belirterek, taşıyıcı firma 1 nolu davalı ile alt taşıyıcı durumunda olan ve 2 ve 3 nolu davalıların eksik emtia bedeli olan 45.839,04 USD tutardan TTK, CMR ve diğer uluslararası mevzuat gereği müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını beyanla zararlarının davalılar tarafından tazmin edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının sunduğu delillerden dava konusu 4.920 kap/koli siyah zeytini..........Tarım. Gıda. San. İth. İhr. Paz. Ltd. Şti'nden 05/11/2008 tarihli ............nolu fatura ile satın aldığı mal bedelinin %1 KDV dahil 102.850,51 TL karşılığı 67.776,28 USD olduğu, 3065 sayılı KDV kanununa istinaden ihraç kayıtlı satıldığından dolayı KDV'nin tahsil edilmediği faturanın..........Ticaret Borsası tarafından tescil edildiği,
Davacının satın aldığı mala ilişkin 45714 nolu faturayı KDV hariç olmak üzere 101.832,19 TL olarak dava dışı satıcının alacağına kaydettiği, 31/12/2008 tarihi itibariyle mal bedelinin ödenmiş olduğu,
Davacı taraf söz konusu alım faturası malı/siyah zeytini, 06/11/2008 tarihli 317289 nolu faturası ile 70.962,11 USD mal bedeli, 14.500,00 USD navlun bedeli olmak üzere toplam 85.462,11 USD bedelle .............'da mukim ........ firmasına fatura etmiştir. Derince Gümrük Müdürlüğünün beyannamesinde de ihraç konusu mal bedelinin 85.462,14 USD olduğu görülmüştür.
Davacının Zeyko Tarım. Gıda. San. İth. İhr. Paz. Ltd. Şti'nden satın aldığı zeytinleri.......... şirketine 118.080 USD karşılığında mal mukabili ödeme suretiyle sattığı, davalı MSM Uluslararası ve Yurtiçi Taşıma Organizörlüğü Ltd Şti'ne taşımacılık organizasyonu için 15.420 USD bedel ödediği,
03/12/2008 tarihli tutanağa göre mühürlü vagonun, dava dışı iki demiryolu taşıma şirketi yetkisi ile bir gümrük memuru huzurunda açıldığı, açılan vagonun yarısının boş çıktığı ve tutanağa bağlandığı,
.............. arasında kara, tren ve deniz yolları kullanılarak yapılan Yabancılık unsuru içeren karma taşıma söz konusu olup, ziyanın taşımanın hangi kısmında oluştuğu tespit edilememiştir.
Davacının dava dışı .............. Tarım. Gıda. San. İth. İhr. Paz. Ltd. Şti'den temin edilip,.........'ın Almaata kentindeki "T.................." unvanlı şirkete vagonla sevk ettiği ihracatla ilgili ....... formalitelerini de ......... Gümrük Müdürlüğü nezdinde adına tescilli 06/11/2008 tarihli gümrük beyannamesine kayden "mal mukabili ödeme" şekliyle tamamladığı, net 43.689 kilo, 4920 koli halindeki siyah zeytin türü yükün "....................." arası vagon navlununu davalı MSM Uluslararası ve Yurtiçi Taşıma Organizörlüğü Ltd Şti'nin davacı adına düzenlediği 14/11/2008 tarihli fatura ile 15.420 USD üzerinden faturalandırdığı, gümrük işleri tamamlanan ve çıkış gümrüğünde kurşun mühür uygulanmış vagonu davalı .............. Taş. Ltd. Şti'nin göndereni davacı alıcısı da dava dışı ....................... unvanlı şirket olan ve üzerinde " vagonların kargo içindeki miktardan taşıyıcı sorumlu değildir" meşruhatı bulunan 48 sayılı konşimentoya kayden dava dışı ............................ gemisinin 31/2008 sayılı seferi ile davalı ...'un gemi acentesi olduğunu belirtmek suretiyle 9.69598 USD taşıma ücreti karşılığında Derince'den Ukrayna'nın İlichevsk limanına taşıttığı, vagonun İlichevsk limanına intikal etmesinin ardından Almaata'ya demiryolu ile taşınması işini ise dava dışı "............Demir Yolları" tarafından ifa edildiği, bu durumda davalı .......Uluslararası ve Yurtiçi Taşıma Organizörlüğü Ltd Şti 'nin deniz+demiryoluyla gerçekleşen taşıma işini yerine getirilmesinden sorumluluk alan "karma taşımacılık operatörü" sıfatıyla taşıyıcı, davalı ......... Taş. Ltd. Şti'nin alt taşıyıcı, davalı ... Taşımacılığı A.Ş'nin ise dava dışı alt taşıyıc....................'nin acenteliğini yaptığı, davalı .............Uluslararası ve Yurtiçi Taşıma Organizörlüğü Ltd Şti'nin taşıma işleri organizatörü olarak hem taşıyıcının özenle seçilmesinden hem de onların fiilerinden sorumlu olduğu, davalı ... Taşımacılığı A.Ş'nin dava dışı taşıyan ............. şirketi acentesi olduğu, TTK'nın 119 maddesine göre acente aracılıkta bulunduğu veya akdettiği mukavelelerle ilgili her türlü ihtarı, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili namına yapmaya ve bunları kabule yetkili olduğu, bu gibi mukavelelerden çıkacak ihtilaflardan dolayı acente müvekkili namına dava açılabileceği, acente hakkında doğrudan doğruya dava açılamayacağı,
Dava konusu emtianın kurşunlu mühür tatbik edilen vagonla ................gemisi ile Ukrayna'nın Ilıchevsk limanına oradan da 48 sayılı konşimento için düzenlenen 13/03/2011 tarihli demiryolu taşıma senedine kayden aynı vagonla Kazakistan'a taşındığı, taşıma işini ..............üzerinden gerçekleştirilen dava konusu yükün vagondan vagona aktarma yapmadan yani yeni bir elleçlemeye tabi tutulmadan vagona yüklendiği haliyle vagonu kurşun mühürleri bozulmadan varış yerine intikal ettiği,
Dava konusu ürünlerin alıcısı emrine mühürleri sağlam vaziyetteki ..............nolu vagondan...........da geçici depolama alanına boşaltıldığı sırada, taşıyıcı temsilcisinin gıyabında, antrepo sorumlusu, alıcı temsilcisi ve gümrük görevlisinin 03/12/2008'de (miktar belirtmeden) düzenlediği, "vagonun yarısının boş olduğuna dair tutanağa" kayden, dava dışı ..............Custom Ltd. unvanlı şirketin antreposuna (tercümesi delil olarak sunulan antrepo defterinin 21. Sırasındaki kayda göre) 3.392 koli noksanı İle 1.528 koli olarak 04/12/2008'de İntikal ettiği, durumun davacı tarafından 26.01.2009 tarihinde davalılara noter aracılığı ile keşide edilen ihtarname ile bildirildiği ve 3392 koli noksanlık için 67.105,-USD. tazminat talep edildiği, dava dosyasında bu tarihten önce davalıların 58049693 sayılı vagondaki noksanlıktan haberdar olduğunu tevsik eden herhangi bir bilgiye/belgeye rastlanmamıştır.
Bu nedenle kombine taşıma yani, deniz ve tren taşımalarının yapıldığı işbu davada, (davalılardan ilk etapta 67.105,-USD. olarak talep edilen) 45.839,04 USD/lik tazminata konu zarara neden olan olayın taşımanın hangi aşamasında, ne şekilde meydana geldiğinin duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi teknik olarak mümkün olmadığı,
İddia edilen zararın nakliye sürecinde oluştuğunun kanıtlanamadığı, mühürleri orjinal ve sağlam halde alıcısının emrine intikal eden komple vagon hamulesi yük için taşıyıcının gıyabında tespit edilip tutanağa bağlanan noksanlıktan taşıyıcının sorumlu tutalamayacağı belirlenmekle, davalı ... Taşımacılığı A.Ş aleyhine açılan davanın pasif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle diğer davalılar aleyhine açılan davanın ise kanıtlanamadığından reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... Taşımacılığı A.Ş. Aleyhine açılan davanın pasif dava ehliyeti yokulğu nedeniyle usulden reddine,
2-Davalı ............ Taşımacılık Ltd. Şti. Ve MSM Uluslararası ve Yurtiçi Taşıma Organizatörlüğü Ltd. Şti. Aleyhine açılan davanın KANITLAMADIĞINDAN REDDİNE,
KARAR HARCI
3-Alınması gerekli 35,90 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 966,00 TL harç yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, fazla alınan 930,10 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
4-Davalı ... Taşımacılık A.Ş adına belirlenen 2.180,00 TL maktu avukatlık ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
5-Davanın reddedilen 71.554,00 TL dava değeri üzerinden Davalı..........Taşımacılık Ltd. Şti adına belirlenen 8.220,94 TL nispi avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı Davalı ............... Taşımacılık Ltd. Şti'ne verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı .......... Taşımacılık Ltd. Şti tarafından yatırılan 2,50 TL vekaletname harcı ile 44 TL tebligat giderinin davacıdan alınarak davalı ...........Taşımacılık Ltd.Şti'ne verilmesine,
8-Davalı ... Taşımacılık A.Ş tarafından yatırılan 2,50 TL vekalet harcı ile 250,00 TL tebligat ve müzekkere giderinin davacıdan alınarak davalı ... Taşımacılık A.Ş'ye verilmesine,
9-Davalı ............Uluslararası ve Yurtiçi Taşıma Organizatörlüğü Ltd. Şti tarafından masraf yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
10-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve Yargıtay harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile Yargıtay yolu yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/04/2018