T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/1030 Esas
KARAR NO: 2020/56
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 07/03/2017
KARAR TARİHİ: 22/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının tek yetkilisi ve ortağı olduğu -----------hesabından ------------ tarihinde ... adına ----------iban hesabına açıklama kısmına borç verilmek üzere yazarak ------ TL borç gönderdiğini, --------- tarihinde de elden ...'e ------- tutarında borç verdiğini, ... ile müvekkili arasında çeşitli sorunlar yaşandığını ve sonuç olarak------- keşide tarihli elden ve banka kanalıyla gönderilen borç miktarlarının toplamının - cinsinden ----- bedelli ----------- Şubesine ait ------- numaralı ------ keşide yerli, ------------keşidecisi olduğu, ... adına yazılmış çeki verdiğini, davacının buçeki ciro ettiğini, davalıların müvekkilini borcu ödeyeceğine inandırarak oyaladığını ve çekin ibraz süresi içinde muhatap bankaya ibraz etmesinin önüne geçtiğini, dolayısıyla ibraz süresi geçen çekin kambiyo vasfını yitirdiğini, davacının alacağı nedeniyle davalılar aleyhine --------- İcra müdürlüğünün ------- esas sayılı ilamsız icra takibi başlattığını, davalıların borca ve borcun ferilerine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiklerini belirterek davaların itirazlarının iptaline, takibin devamına ve takip tutarının % 20' si olmak üzere icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile diğer davalı ... arasındaki borç ilişkisi sebebiyle --------------- tarihli --------- Şubesine ait -------------bedelli, --------- keşide yerli, Keşidecisi davalı şirket olan, ibraz tarihinin geçmiş, kambiyo senedi vasfını yitirmiş çeke dayalı olarak ----------- tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin taraflarına tebliğinin ardından yasal süresinde borca itiraz ettiklerini, itiraz üzerine davacının iş bu davayı açtığını, çek kambiyo senedi vasfında olduğundan 10 gün içinde muhatap bankaya ibrazının zorunlu olduğunu, bu zorunluluk yerine getirilmediğinden davaya konu çekin kambiyo vasfını yitirdiğini ve adi bir belgeye dönüştüğünü, davacının davalılar tarafından oyalandığı için çekin ibraz süresini geçirdiği şeklindeki iddialarının gerçek dışı olduğunu, davacının basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü olduğunu, ancak kendi yükümlülüğünü yerine getirmediğini, takibe konu alacağın mahkemeye gerektirmesi nedeniyle doğrudan ilamsız takibe konu edilemeyeceğini, davalı şirketin davaya konu çekte keşideci sıfatıyla yer aldığını, diğer davalı ile davacı arasındaki temel borç ilişkisinden davalı şirketin ilgilisinin olmadığını, bu nedenle iş bu davanın davalı şirkete yöneltilemeyeceğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ibraz tarihi geçmiş ve kambiyo senedi vasfını yitirmiş çeke dayalı olarak ------- tarihinde davalı aleyhine icra takibi başlattığını, çekin tahsil edilebilmesi için süresinde ibrazının zorunlu olduğunu, basiretli bir iş adamının ibraz süresinin geçirilmesi amacıyla oyalanmasının söz konusu olamayacağını, bu geçersiz çek ile icra takibi yapılamayacağını, taraflar arasındaki borç ilişkisinin kanıtlanmamış olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE;
Dava; bankaya ibraz süresi geçirilen ve kambiyo vasfını yitiren icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.
Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek kanıtlar toplanmak suretiyle sonuçlandırılmıştır.
Davacının ; ------ İcra Müdürlüğünün --------- esas sayılı icra dosyası ile ------- çek bedeli, ------ işlemiş faiz olmak üzere toplam --------- TL'nin tahsili için ilamsız icra takibine başladığı ,davalının süresinde itiraz ettiği ve davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla toplanan deliller, tarafların iddia ve savunmaları, takip dosyası hep birlikte değerlendirildiğinde;
Takip dayanağı -------- bedelli çekin, davalı ---tarafından lehtar ... gösterilmek suretiyle----------- tarihinde keşide edildiği, ...'in imzası ile davacı ...'ye ciro edildiği, süresinde bankaya ibraz edilmediğinden davacı hamilin kambiyo hukukundan kaynaklanan haklarını kullanma olanağını yitirdiği, genel haciz yolu ile icra takibine başladığı görülmüştür.
Böyle bir durumda arada temel ilişki varsa kambiyo vasfını yitiren çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanabilir ve alacağın varlığı tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. Arada temel ilişki bulunmaması halinde ise TTK'nun 732. Maddesinde düzenlenmiş olan sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak talepte bulunabilir.
Davacı ... ciro yolu ile çeki eline geçiren hamil olarak keşideci olan davalı .------ karşı aralarında temel ilişki olmadığından TTK'nun 732.maddesiuyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak talepte bulunabilir, bu durumda da keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini ispat etmesi gerekir.
TTK'nun 732. Maddesinde düzenlenmiş bulunan sebepsiz zenginleşme davası kambiyo hukukuna özgü bir dava çeşidi olup, B.K'nun sebepsiz zenginleşme davasından tamamen farklı kurallara tabidir. Bu maddeye göre açılan davalarda ispat yükü sebepsiz olarak zenginleşmediğini veya çek bedelini cirantalardan birine veya hamile ödediğini savunan keşideciye aittir. Diğer bir deyişle davalı keşideci ancak ispat yükümlülüğünü yerine getirdiği takdirde sorumluluktan kurtulabilir.
Dosya kapsamında ispat yükü kendisinde olan davalı ------- sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlayamadığı, delilleri arasında açıkça yemin deliline de dayanmadığı,
Davacının davalı şirketten ----------asıl alacağı bulunduğu ancak davalıyı usulüne uygun olarak temerrüde düşürmeyen davacının işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, ----------- belirlenmekle davalı --------aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği,
Diğer davalı ...'in ise dava ve takip dayanağı kambiyo vasfını yitirmiş çekte lehtar olup, çeki davacıya ciro yolu ile devrettiği, davacı ile davalı ... arasında temel ilişki bulunduğu, bu durumda ispat yükümlülüğünün davacıda olduğu belirlenmiş ve taraflara bu husus hatırlatılarak delilleri toplanmıştır. Davacının borç olarak --------- hesabından davalı ... hesabına ------- TL havale yaptığını belirttiği, incelenen banka dekontuna göre havalede gönderenin davacının dava dilekçesinde de belirttiği gibi dava dışı ------------ olduğu, davacının bu iddiasını yazılı belge ile kanıtlayamadığı,
Ayrıca davalı------- eldende ------------- borç para verildiğini iddia ettiğini ancak bu iddiasını da yazılı belge ile ispatlayamadığı belirlenmekle, bankaya süresinde ibraz edilemeyen dava konusu çek yazılı delil başlangıcı olarak kabul edilmiş ve davacının bildirdiği tanıklar dinlenmiştir, ancak tanık beyanları soyut nitelikte olup davacının borç verme iddiasını ispata yeterli olmadığından tanık beyanlarına itibar edilmemiş ve yemin delilini de kullanıp kullanmayacağı davacıya hatırlatılmıştır, davacı tarafından teklif edilen yemini davalı ------- ettiği görülmekle davalı ... aleyhine açılan davanın kanıtlanamadığından reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde davalı----- aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne, davalı ... aleyhine açılan davanın ise reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ------. aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile;
-------İcra Müdürlüğünün -------- Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin ------- TL üzerinden takip tarihinden itibaren değişen ve değişecek yasal faiz oranları uygulanmak suretiyle devamına,
Davacının alacağı likit olduğundan belirlenen alacağın % 20'si inkar tazminatının davalıdan tahsiline,
Aşan istemin reddine,
2-Davalı ... aleyhine açılan davanın KANITLANAMADIĞINDAN REDDİNE,
Davalının koşulları oluşmayan tazminat talebinin reddine,
3- KARAR HARCI;
Davanın kabul edilen ------- TL'lik bölümü üzerinden belirlenen ------ TL nisbi karar harcının -------- TL'lık bölümü dava açılırken peşin olarak alınmış olduğundan, geriye kalan ------- TL karar harcının davalı -------- alınmasına,
4-AVUKATLIK ÜCRETLERİ
a-Davanın kabul edilen 4.195.800,00 Türk Liralık bölümü üzerinden davacı yararına belirlenen 130.583,00 TL nisbi avukatlık ücretinin davalı .------- tahsiline,
b-Davanın reddedilen 56.721,21 Türk Liralık bölümü üzerinden davalı-------- yararına belirlenen 8.173,76 TL nisbi avukatlık ücretinin davacıdan tahsiline,
c-Hakkındaki davanın tümü reddedilen davalı ... yararına belirlenen 131.150,21 TL nisbi avukatlık ücretinin davacıdan tahsiline,
5-DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacı tarafça yatırılan 31,40-TL başvurma harcı, 51.359,83 TL peşin karar harcının davalı ------ yükletilmesine,
b-Davacı tarafça yatırılan 4,60 TL vekaletname harcı ile yapılan 568,20 TL tebligatlar gideri olmak üzere toplam 572,80 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 560,62 TL'sinin davalı --------- tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 7,58 TL'sinin davacı üzerinde bırakılmasına,
c-Davalı ... tarafından yatırılan 4,60 TL vekaletname harcı ve yapılan 36 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 40,60 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı -------verilmesine,
d-Davalı --------tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
e-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile------------- Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolunun açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/01/2020