T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2021/714 Esas
KARAR NO: 2022/467
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 20/10/2021
KARAR TARİHİ: 26/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında akdedilen 01/07/2021 tarihli alım satım sözleşmesi uyarınca ----- bedelle davalı tarafından müvekkiline satılması hususunda anlaşmaya varıldığını, sözleşmenin imzalanmasını müteakip müvekkii tarafından --- vade tarihli 62.500,00 TL ve ---- vade tarihli 62.500,00 TL tutarlı 2 adet çek ile ödenmesinin kararlaştırıldığını,----- peşin olarak davalıya ödendiğini, geri kalan tutar için--çekinin davalıya verildiğini, sözleşmeye konu makinenin müvekkiline teslim edilmesine rağmen birkaç gün içinde arızalandığını, makinenin arızalı olduğunun ve ayıplı teslim yapıldığının taraflarca imzalanan 11/08/2021 tarihli tutanak ile tespit edildiğini, davalı tarafından satılan malın ayıplı olduğu kabul edilerek ---- eksikliklerinin ve arızalarının sorunsuz şekilde giderilerek tam ve kullanılır halde en geç ----tarihine kadar teslim edileceğinin, aksi halde davalının malı iade alacağının ve yapılan nakden ödemenin ve verilen çeklerin iade edileceğinin kararlaştırıldığını, buna rağmen makinenin sorunsuz şekilde teslim edilmediğini, taraflar arasında yapılan ----protokol ile makinenin davalı yana aynen iade edildiğini, ancak ödenen nakit tutarın ve çeklerin iade edilmediği, çeklerin bedelsiz kaldığını belirterek; dava konusu çekler nedeniyle müvekkilinin davalı yana borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı yana dava dilekçesi 02/11/2021 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekilince 03/11/2021 tarihli dilekçe ile süre uzatım isteminde bulunulmuş, Mahkememizce talep yerinde görülerek talebin kabulüne karar verilmiş, ancak yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Dava, özü itibari ile İİK' nın 72/1. maddesine dayanan menfi tespit davasıdır.
Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, tarafların ibraz ettiği tüm deliller, -----banka kayıtları ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.
Dava konusu çeklerin incelenmesi neticesinde; çeklerin -- ait olduğu, keşidesinin -- bedelli olduğu, lehdarının davacı şirket olduğu, davacı tarafından davalı şirkete ciro edildiği, çekin --- tarihinde keşideci tarafında şubeye teslim edilmesi sonucu iptal edildiği, --- seri numaralı çekin -- olduğu,lehdarının davacı şirket olduğu, davacı tarafından davalı şirkete ciro edildiği, sonrasında sırasıyla ---- isimli şahıslara ciro edildiği, çekin ---- tarafından 08/12/2021 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve bedelinin ödendiği anlaşılmıştır.
01/07/2021 tarihli "---- belgenin incelenmesinde; sözleşmede mahkememiz davacısının alıcı, davalısının ise satıcı olarak yer aldığı, sözleşmenin konusunun sözleşmede belirtilen makinenin satışına ilişkin olduğu, makinenin ------ içi -- olduğu, satış fiyatının ---- --- olduğu, ödeme şeklinin 2 adet çek olarak belirlendiği, sözleşmenin 4.2 maddesinde sözleşme imza tarihinden itibaren --- nakden ödendiğinin, bakiye için --- çeklerin teslim edildiğinin belirtildiği, sözleşmenin taraflarca imzalandığı görülmüştür.
11/08/2021 tarihli "----- başlıklı belgenin incelenmesinde; belgenin davacı tarafından teslim eden, davalı tarafından teslim alan olarak imzalandığı, davacı tarafından davalı şirketten 25/06/2021 tarihinde satın alınan ve aynı -----yapılan --- --- olduğunun, taraflarca varılan mutabakat sonucu makinenin tüm eksikliklerinin ve arızalarının 14/08/2021 tarihinde karar sorunsuz bir şekilde yapılıp davacıya eksiksiz teslim edileceğinin, tekrar aynı veya benzer durumların tekerrür etmesi halinde makinenin davacıdan iade alınacağı, makine bedeli olarak ödenen -- tarihli çeklerin iade edileceğinin taahhüt edildiği anlaşılmıştır.
16/08/2021 tarihli "İade Sözleşmesi" başlıklı belgenin incelenmesinde; belgenin davacı tarafından teslim eden, davalı tarafından taahhüt eden olarak imzalandığı, davacı ile davalı arasında ---- iadesinin alındığı,---tarihi sonuna kadar, 31.000,00 TL nakit alınan ücretin 20/08/2021 sonuna kadar iade edileceğinin düzenlendiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacı tarafça, dava konusu çeklerin davalıdan ---- satın alınan makine karşılığında davalıya verildiği, ancak makinenin ayıplı olması ve arızaların giderilememesi nedeniyle makinenin davalı tarafından teslim alındığı ve çeklerin kendisine iade edilmesinin kararlaştırıldığı, buna rağmen çekleri iade edilmediği iddia edilmektedir. Davalı taraf ise, davaya süresi içinde cevap vermemiş olmakla birlikte, mahkememizin 22/02/2022 tarihli celsesinde davalı vekilince çeklerden birinin ödenmiş olması birinin ise müvekkili tarafından ödenmiş olması nedeniyle davanın konusuz kaldığı savunulmuştur. Davalı yanın işbu beyanı dikkate alındığında, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin inkar edilmediği anlaşılmaktadır. Davacı vekilince dosyaya sunulan 01/07/2021 tarihli sözleşme, 11/08/2021 tarihli teslim tutanağı ile 16/08/2021 tarihli iade sözleşmesi birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından davacı yana satılan ----- dava konusu çeklerin davalı yana verildiği, makinenin 25/06/2021 tarihinde davacı yana teslim edildiği, ancak makinenin arızalı olduğu, ayıpların giderilememesi üzerine makinenin davalı yana iade edildiği ve dava konusu çeklerin davacıya iadesinin yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Davalı vekiline, sunulan sözleşme ve protokollere ilişkin olarak beyanda bulunmak üzere Mahkememizce 2 haftalık kesin süre verilmiş ise de, herhangi bir beyanda bulunulmamıştır. Bu hali ile, davalı tarafça sunulan sözleşme ve protokollere karşı açıkça imza inkarında bulunulmadığından, anılan sözleşme ve protokollerin davalı yanın kabulünde olduğu kanaatine varılmıştır. 16/08/2021 tarihli protokol ile makinenin arıza nedeniyle davalı tarafından teslim alındığı ve dava konusu çeklerin iadesinin kararlaştırıldığı, ancak çeklerin davacı yana dava tarihine kadar iade edilmediği anlaşılmakla, davacı yanın menfi tespit isteminin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. --- seri numaralı ----bedelli çekin keşideci tarafından 18/01/2022 tarihinde bankaya iade edilerek, çekin iptal edildiği, bu hali ile işbu çek yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır. Yine davaya konu --- bedelli çekin dava dışı üçüncü kişi tarafından bankaya ibraz edilerek, 08/12/2021 tarihinde tahsil edildiği, bu hali ile eldeki davanın işbu çek yönünden istirdat davasına dönüştüğü anlaşılmakla; tahsil edilen 62.500,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Dosya kapsamında tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda açıklandığı üzere Yasa ve Yargıtay İçtihatları gereğince ayrıntılı, detaylı inceleme yapılmış olup, yukarıda gerekçesi de yazılı olduğu üzere aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.---- bedelli çek yönünden davanın konusunun kalmadığı anlaşılmakla, buna ilişkin talep yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2.---- seri numaralı ---bedelli çek yönünden, davanın KABULÜ İLE,
Davacının iş bu çek nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama sırasında çek bedeli ödenmiş olduğundan ---- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine,
3.Davacı tarafça yatırılan teminatın kendisine iadesine,
4.Kabul edilen kısım yönünden alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 4.269,38.-TL ile davanın konusuz kalan kısmı yönünden alınması gerekli karar ve ilam harcı olan ---, dava açılırken yatırılan 2.134,69.-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.217,39.-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5.Davacı tarafça dava açılırken yatırılan 2.134,69.-TL peşin harç, 59,30.-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 2.193,99.-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6.Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan 34,85.-TL posta giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7.Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan ---- vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,
9.Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair, Davacı Vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul BAM nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.