T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/615 Esas
KARAR NO: 2018/1163
DAVA: Alacak (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/03/2014
KARAR TARİHİ: 14/11/2018
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı ... Belediyesinin, ------ katı atıkların toplanması, cadde ve sokakların el ve makine ile süpürülerek atıkların nakledilmesi ve -------- karadan ve denizden özel teknelerle deniz temizliğinin yapılması işini 07/02/2011 tarihinde aldıklarını ve 31/07/2011 tarihinde bitirip kesin kabulünü yaptırdıklarını, bu işin bitiminden 7 ay 7 gün sonra yine ihale açıldığını ve ikinci işide alarak yaptıklarını ve teslim ettiklerini, ancak ilk ihale sonrası davalı ... Belediyesi 07/02/2012 tarihine kadar yeni bir ihale yapmayarak müvekkili firmadan ilk ihale sonrası yeni ihale yapılıncaya kadar devam etmesinin istenildiğini, davalı tarafın ihaleli dönem yapılan iş bedellerini ödemediği gibi ihalesiz dönem için yaptırılan iş bedellerini ödemekten imtina etmetiklerini beyanla, toplam 8 ay 21 gün ihalesiz dömeme ilişkin yaptırılan iş bedeli olaak daha sonra arttırılmak üzere şimdilik 50.000,00 TL'nin en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve ücerit vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesine özetle; davanın görevsiz mahkemede görüldüğünü, davanın konusunun kamu hukukundan kaynaklanan bir uyuşmazlığa mal ve hizmet alımı yöntemlerine ilişkin olduğunu beyanla, davanın öncelikle görevsizlik nedeni ile reddine yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE;
Dava, hukuki niteliği itibariyle ihalesiz döneme ilişkin yaptırılan iş bedeli olarak belirlenecek tazminat miktarının davalıdan belirsiz alacak davası olarak tahsiline karar verilmesi isteğine ilişkindir.
HMK 115 madde hükmü gereğince, mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
HMK 114/1-c madde hükümlerinde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir.
Davacı tarafından davalı ... aleyhine açılan iş bu dava 6102 sayılı TTK'nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra 06/03/2014 tarihinde mahkememize açıldığı görülmüştür.
Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi, davanın ticari niteliğinin ve görevli mahkemenin belirlenmesinde 6102 sayılı TTK ile getirilen düzenlemelerin değerlendirilmesi gerekir.
6102 sayılı TTK'nun 4 maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgisi olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarını veya işin tarafların ticari işletmesiyle olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.
Diğer taraftan 6102 sayılı TTK 19/2 maddesi uyarınca taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 sayılı kanunun 2.maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK'nun 5.maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanmıştır. Öte yandan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki 6762 sayılı TTK'da ve 6102 sayılı TTK'nun 6335 sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.
Göreve ilişkin düzenlemeler 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu 1.maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece resen incelenir. Bu kuralın tek istisnası 6335 sayılı kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK'nun 5/4 maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir. Başka bir anlatımla, yargı çevresinde Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatı ile dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir.
Somut uyuşmazlıkta davacı şirket, davalı ... belediyesinin Adalar ilçesinde katı atıkların toplanması, cadde ve sokakların, el ve makine ile süpürülerek atıkların nakledilmesi ve Adalar kıyılarının karadan ve denizden özel teknelerle deniz temizliğinin yapılması işinin davalı ... tarafından davacı şirkete ihale edildiği, ihale sürecinin olmasından sonra da yeni bir ihale açılıncaya kadar davalı ... tarafından işin devam edilmesinin istenildiği, devam edilen süreye ilişkin ödenmesi gereken ihale bedelinin ödenmediği belirtilip alacak iddiasında bulunulmuştur.
Bu nevi davaların ticari dava olduğuna ya da Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceğine ilişkin yasal bir düzenleme bulunmamaktadır.
O halde, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olması için uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması zorunludur.
Davacı yüklenici şirketin sözleşme konusu işleri, ticari işletmesiyle ilgili olarak yaptığında tereddüt bulunmamaktadır. Buna karşılık davalı ..., uyuşmazlık konusu ihaleyi ticari işletmesiyle ilgili olarak değil kamu hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla gerçekleştirmiştir.
Bu itibarla, davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunun 2.maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesine aittir.
Mahkememizin iş bu davaya bakmakla görevsiz olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
HÜKÜM; Ayrıntıları ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İSTANBUL ANADOLU ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
2-HMK.20 maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK 331/2. maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.