T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/266 Esas
KARAR NO: 2022/347
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/03/2017
KARAR TARİHİ: 19/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin -----faaliyet gösterdiğini, müvekkili ile davalı arasında----- protokol akdedilmek suretiyle ----------- adresindeki taşınmaz üzerinde kurulu bulunan ------------- tesis edildiğini aynı tarihte davalı ile --------- Sözleşmesi akdedildiğini, işbu sözleşmeler kapsamında müvekkili tarafından davalıya ----- sözleşmesi ekinde belirtilen malzemelerin teslim edildiğini, ------ sözleşmesinin davalı tarafından süresinin bitiminden önce haksız olarak feshedildiğini, ----------- sözleşmesinin ----- ----nedeniyle eki olarak akdedilen ----------sözleşmesinin de sona erdiğini, davalı yana teslim edilen malzemelerin müvekkiline iadesinin gerektiğini, ancak işbu malzemelerin müvekkiline iade edilmediğini belirterek;------- olarak davalıya verilen malzemelerin aynen iadesine, aynen iadesinin mümkün olmaması halinde ------- değeri üzerinden bedellerinin fesih tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında imzalanan--------ekli imzalanan -------- Taahhütnamesine göre müvekkilinin davacıdan----- ve ----------almayı taahhüt ettiğini, ancak davacının bu ürünleri göndermediğini, bu nedenle davacı firmaya müvekkili tarafından----- ihtarnamesinin gönderildiğini ve satışı sunulacak ---------- ivedilikle ------ -------gönderilmesinin talep edildiğini, bu ihtara cevap verilmediğini, davacının ürün göndermediği gibi 31/12/2015 tarihli protokol ile davacıya verilen 100.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun nakde çevrildiğini, bunun üzerine müvekkili tarafından davacıya gönderilen ------ numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin haklı feshi ile haksız şekilde nakde çevrilen 100.000,00 TL tutarlı teminatın iadesinin talep edildiğini, teminat mektubunun ----- sözleşmesine istinaden verildiğini, teminat mektubu nakde çevrildiğinden---- konusu malların bedelinin tahsil edildiğini, bedeli alınan alınan malların iadeye konu olamayacağını belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 31/12/2015 tarihinde bayilik sözleşmesi imzalandığı, davalının işletmekte olduğu ----- önceki işleticisinin müvekkilinin ----- devraldığını, davalı ile --- yapılmasından önce 23/12/2015 tarihinde yapılan ----- kaynaklanan doğmuş ve doğacak her türlü borcunu ödemeyi--- üstlendiğini, müvekkilinin dava dışı----- itibariyle ---- hesap ile ---cezai şart ve kar mahrumiyeti alacağının bulunduğunu, teminat mektubunun işbu borcun tahsili için nakde çevrildiğini, davalının nakde çevrilen tutar ile ilgili olarak --- sayılı dosyası ile 100.00,00 TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatığını, takibe müvekkilince itiraz edildiğini, davalının iddialarının ayrı bir yargılamayı gerektirdiğini, davalının bayilik sözleşmesine aykırı davrandığını, cari hesap borcunu ödememesi nedeniyle mal teslimatının sözleşme hükümleri gereği durdurulduğunu, davalının satış taahhütlerine uymaması nedeniyle ---- Esas sayılı dosyası ile kar mahrumiyeti ve cezai şart talepli dava açıldığını belirterek; davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; ariyet sözleşmesine ilişkin olarak verilen emtiaların iadesi aksi takdirde bedellerinin tahsiline ilişkindir.
Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, tarafların ibraz ettiği tüm deliller, bayilik sözleşmesi, ariyet sözleşmesi, --- alınan bilirkişi raporları ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.
Mahkememizce --- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak uyuşmazlık konularına ilişkin olarak bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda özetle; davalının --- ticari defter kayıtlarını ibraz etmediği, dava konusu ariyet ekipmanlarının davalı işyerinde bulunmadığı, bedellerinin toplamının --- olduğu, sözleşme tarihinden davanın açıldığı tarihe kadar olan süre için------ ekipmanlarının dava tarihi itibariyle rayiç değerinin --- olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak davacı yanın ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılmak üzere bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; davalı şirketin--- davacı şirkete --- tarihi itibariyle--- borçlu olduğu, davacı ile dava dışı ----tarihinde yapılan------- davacı şirkete cari ---- borçlu olduğu, --- tarihinde davacı----teminat mektubunun nakde çevrilerek işbu alacak tutarlarının tahsil edildiği, bakiye --- tutarın ise sözleşmeden kaynaklanan cezai şartlar ve kar mahrumiyeti alacağı için tahsil edildiği, davacının davalıdan --- ekipmanları için yapılan harcama tutarı 31.824,59 TL alacağı olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
---- Esas sayılı dosyasının incelenmesi neticesinde; Mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinden bahisle cezai şart ve kar mahrumiyeti alacağına istinaden dava açıldığı, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda sözleşmenin davalı tarafından haklı nedenle feshedildiği, davacının cezai şart ve kar mahrumiyeti alacağı talep edemeyeceği, nakde çevrilen teminat mektubunun davalının -------- olduğu dava dışı ----- davacıya olan borcun teminatı olarak verilmediği tespit olunarak davanın reddine karar verildiği, verilen kararın ----- geçerek 22/04/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacı tarafça, davalı ile yapılan -------- sözleşmelerinin feshedilmesi nedeniyle davalıya -------- olarak bırakılan emtialarının aynen iadesinin, aksi halde rayiç bedellerinin tahsilinin talep edildiği; davalı tarafça, ------ konusu mal bedellerinin nakde ------------mektubu ile tahsil edildiği savunularak davanın reddinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Eldeki dava, HMK'nun 111. Maddesine dayalı olarak---- dava şeklinde açılmıştır. Bu nedenle öncelikle davacı yanın ----talebi olan ---- olarak verilen malların aynen iadesine ilişkin talebinin öncelikli olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Dosya kapsamında, ------ davalı tarafından işletilen ------- ------ keşfen inceleme yapılmış ve taraflar arasında----- sözleşmesine istinaden davalı yana verilen ---- bulunmadığı tespit edilmiştir. Bilirkişiler tarafından ---- tarihli keşif tutanağında davalı asil ------ -----yan tarafında bulunan boş ------ bırakıldığını ve akıbetleri hakkında bilgisinin olmadığını beyan etmiştir. Bu hali ile,---- olarak verilen emtiaların aynen iadesine karar verilmesi mümkün değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, emtiaların aynen iadesine karar verilmesi mümkün olmadığından, davacının feri talebi olan emtiaların rayiç bedellerinin tahsili talebinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Taraflar arasında yapılan --- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedilmiştir. Bu hali ile yine taraflar arasında --- Sözleşmesinin de kendiliğinden münfesih olduğunun kabulü gerekmektedir. Bu nedenle davalı tarafından --- alınan emtia bedellerinin karşılanması gerekmektedir. Emtiaların mülkiyeti davacıya ait olduğundan, emtia bedellerinin ödenmesi bakımından, sözleşmenin feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığının bir önemi bulunmamaktadır. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile, davalı yana ---- olarak verilen emtiaların ------ bedeli düşüldükten sonra dava tarihi itibariyle---- olarak tespit edilmiş olup, yapılan bu tespit mahkememizce de benimsenmiştir.
Bu aşamada davacı tarafından nakde çevrilen teminat mektubu ile tahsil edilen ------ emtia bedelinden mahsubunun gerekip gerekmediğinin tespiti gerekmektedir. Davacı tarafça, tahsil edilen teminat mektubunun --- davalının cari hesap borcuna, ----cezai şart ve kar mahrumiyeti alacağına, bakiye ---- davalının ---- borcuna istinaden ---- tarihinde tahsil edildiği belirtilmiştir. Anılan teminat mektubu taraflar arasında yapılan ----- ve eki niteliğindeki ---- sözleşmesinden kaynaklanan borçlara istinaden verilmiş olup, davalının -------teminatını içermemektedir.---------- sayılı dosyası ile de tespit edilmiştir. Yine aynı dosya ile taraflar arasındaki ---- davalı tarafından haklı nedenle feshedildiği, davacının cezai şart ve kar mahrumiyeti alacağının bulunmadığı ve davalının teminat mektubunu paraya çevirmesinin haksız olduğu tespit edilmiştir. Mahkemece verilen karar ----- incelemesinden geçerek kesinleşmiş olup, yapılan tespitler taraflar yönünden bağlayıcı niteliktedir. Bu hali ile davacı yan nakde çevrilen teminat mektubu ile ------ olarak verilen emtia bedellerini eldeki dava açılmadan önce tahsil etmiş olduğundan, davanın reddine karar vermek gerektiği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davacı tarafından, anılan nakde ------bedelinin tahsili amacıyla davalı tarafından icra takibi başlatıldığından bahisle işbu tahsil edilen tutarın dava konusu alacaktan mahsup edilemeyeceği belirtilmiş ise de; taraflarca beyan edildiği üzere, icra takibinin itiraz üzerine durduğu, itirazın iptaline veya ----- mektubu bedelinin tahsiline yönelik davalı tarafından herhangi bir dava açılmadığı, tahsil edilen bedelin davalı yana iade edilmediği anlaşıldığından, davacı yanın işbu savunmasına itibar edilmemiştir.
Dosya kapsamında tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda açıklandığı üzere Yasa ve Yargıtay İçtihatları gereğince ayrıntılı, detaylı inceleme yapılmış olup, yukarıda gerekçesi de yazılı olduğu üzere davanın bu gerekçe ile reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davanın REDDİNE,
2.Alınması gerekli 80,70.-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 444,02.-TL peşin harçtan mahsubu ile kalan bakiye 363,32.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3.Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4.Davalı tarafından posta gideri olarak yapılan 60,00.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan ------- göre belirlenen --------- vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6.Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine,
Dair, Davacı Vekilinin ve Davalı Vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul BAM nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.