T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/607 Esas
KARAR NO: 2022/103
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/09/2014
KARAR TARİHİ: 10/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;-------"davacının davasının kabulü İle ayıplı aracın davalılara iadesi koşulu ile araç bedeli olan ----- dava tarihinden itibaren değişen oranlardaki reeskont faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine" karar verildiği, davalı, müvekkil aleyhine------ sayılı dosyası ile ilamlı icra takibine başlatıldığı, ------- tebliğ edildiği, icraya konu Mahkeme kararı müvekkil şirket tarafından temyiz edildiğinden müvekkil tarafından dosya borcu hesaplatılarak borca karşılık-------teminat mektubu yasal süresi içinde icra Müdürlüğü dosyasına teslim edildiği, mektubun bozdurulmasını istemeyen davacı şirket, 19.01.2012 tarihinde dosya borcu olan 87.012,04 TL'yi İcra Müdürlüğü hesabına havale ettiği, aracın üstünde bulunan hacizler nedeni ile aracın davacı şirket adına tescili yapılamadığını, davacının davalının yükümlülüğünde olan aracın motorlu taşıtlar vergilerini ödemek zorunda kaldığı,---- aracın kullanılması ile hiçbir ilişkisi bulunmadığı, ödenmeyen ------ borçlarından muhatabın sorumluluğu aracın teslim tarihinden önceki dönemlere ait olduğu, bu dönemlere ait borç toplamının ise 1.233,97 TL olduğu, söz konusu bedel teslimden önceki döneme ait olup muhatap tarafından ödenmesi gerektiğini, davalının aracın ------ zamanında ödememesi nedeniyle vergi dairesi tarafından anılan vergi borçlarına gecikme zammı olduğu, müvekkil, davalının zamanında ödemediği vergi borçlarını gecikme zamları ile birlikte ödemek durumunda kaldığı, araç üzerinde 42 ayrı haciz , 1 yakalama emri ve bir ihtiyati tedbir bulunduğu, araç üzerindeki hacizler nedeniyle aracın davacı adına tescilinin yapılamadığından bahisle---- sayılı dosya hesabına yatınlan 87.012,04 TL'nin yatınlma tarihi olan 19.01.2012 tarihinden ve araca ait ----- ihtarname tarihi olan 03.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tarafımıza iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafça anılan bedel 19/01/2012 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, dava konusu araç da 21/03/2012 tarihinde müvekkili şirketten tutanak mukabilinde teslim alındığını, ---- müvekkil şirket aracın tesliminden önceki gün------- ödediğini, haksız ve mesnetsiz davanın esas bakımından ve davanın zamanaşımı yönünden reddini talep etmiştir.
İLK KARAR:
Mahkememizin------ sayılı kararı ile ------ kapsamının değerlendirilmesinde; davalı tarafından davacı------ dosyasında açılan davanın kabulüne ve araç satımına ilişkin sözleşmenin feshine, bedelinin dosya davalılarından tahsiline, davaya konu ayıplı aracın davacıdan davalılara iadesine karar verilmiştir.Bu hükme istinaden davalı ------Esas sayılı dosya üzerinde ----- tahsili için icra takibi başlatıldığı, takip kapsamında 87.012,04 TL nin ödendiği ancak tedbir ve yakalamalar nedeniyle aracın davacı adına tescilinin yapılamadığından bahisle takip kapsamında ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince iadesinin mahkememizden talep edildiği, ne var ki takip kapsamında ödemenin -----istinaden başlatılan takip sonucu ödendiği ve hükümde araç bedelinin ödenmesinin araç teslimine bağlanmadığı gibi davacı tarafça---- istinaden taşınır teslimine yönelik takiple teslimi sağlama yoluna da gidilmediği, bundan başka araç üzerindeki tedbirlerin aracın devrine engel olmadığının da mahkemenizce yapılan yazışmalar sonucu belirlendiği, dava tarihi itibariyle davalının davacı aleyhine sebepsiz zenginleştiğinden bahsedilemeyeceği; ancak devirden sonra davalıya ait borçlar nedeniyle uygulanmış hacizler dolayısıyla aracın satılması söz konusu olur ise o aşamada sebepsiz zenginleşmenin tartışılabileceği, erken açılan bir dava olması nedeniyle bu aşamada davacının hukuki yararı bulunmadığından davanın dava şartından reddine" karar verilmiştir.
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI:
-----. sayılı kararı ile "----- sayılı kararı ilamının Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmesi sonucu davalı taraf icra kanalıyla toplam --- ödenmiş ve davacının edimi son bulmuştur. Ancak araç kendisine----ilamında ki şekli ile teslim edilemediğinden iş bu dava açılmıştır. Davacı edimi yerine getirdiği için aynı şeklide davaya konu aracında satış günündeki şekliyle yani tüm haciz ve tedbirlerden, sınırlamalardan ari olarak satıcı firmaya teslim edilmesi gerekirken araç üzerinde -------yakalama emri ve 1 ihtiyati tedbir kararı olması nedeniyle davacı taraf bu hali ile aracı teslim almak istememek de olup bu durumda davacının hukuki yararı olduğundan Mahkeme tarafından davanın esasına girilerek bir karar verilmesi gerektiğinden kararın, HMK 353/1-a-6 maddesine göre mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiştir." şeklinde karar verilerek mahkememize iade edilen dosya yukarıdaki esas numarası kaydedilmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacak talebidir.
Uyumazlık ------"davacının davasının kabulü ile ayıplı aracın davalılara iadesi koşulu ile araç bedeli olan 37.999,99 TL'nin dava tarihinden itibaren değişen oranlardaki reeskont faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiş Yargıtay tarafından onama kararı sonucu davalı tarafa icra kanalıyla asıl alacağa feriileri ile birlikte toplam 87.012,04 TL ödenmiş ancak aracın teslimi sırasında araç üzerinde ---- ihtiyati tedbir kararı olması nedeniyle davacı taraf ödediği----- bedeli ödeme günü olan 19/01/2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile ve aracın -----bedeli ödeme tarihi ----- tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talep etmektedir.
Bu davanın temelini oluşturan ------ sayılı kararı davaya konu aracın Türk Borçlar Kanununun 207 maddesi uyarınca gizli ayıplı kabul edilerek taraflar arasındaki araç satış sözleşmesinin iptali ile ödenen---- plakalı aracın davacı tarafından alınıp davalılara iadesine şeklinde hüküm kurulmuştur. Mahkeme aracın gizli ayıplı çıkması sonucu alıcının ödediği bedeli satıcının da aracı geri almasını amaçlayacak şekilde karşılıklı ifa gereği hüküm kurmuştur. Türk Borçlar Kanununun 97 maddesi "karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir." hükmünü içermektedir.
Mahkememizce dosyanın icra ve iflas mevzuatından kaynaklanan nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilerek, tarafların iddia ve savunmaları da değerlendirilmek suretiyle uyuşmazlık konularında rapor alınmasına, bilirkişiden ------dosyasında tespit edilen 2.500 TL değer kaybına isabet eden işlemiş faiz, icra vekalet ücreti ve icra masraflarının düzenlenecek raporda ayrıca belirtilmesinin istenilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; davacı ------tamamı aynı gün yatırılmadığı, bu paranın ------başlangıç tarihlerinin paraların icra dosyasına yatırıldığı tarihler olması gerektiği, uygulama tarihlerine göre avans faiz oranları değişiklik göstermektediği, avans faiz oranlarının ------ tarihleri arasında yıllık %27; ----- tarihleri arasında yıllık %19; -----tarihleri arasında yıllık %16;------- tarihleri arasında yıllık %---- tarihleri arasında yıllık %17,75; -------tarihleri arasında %13,75;-------- tarihleri arasında yıllık %11,75 olduğu, araç değer kaybı ile ilgili olarak -----sayılı dosyasındaki davanın açıldığı tarih olan ---- tarihinden işbu davanın açıldığı tarih olan ---- tarihi arasındaki süreye ait temerrüt faizi hesaplandığı, davacının --------dosyaya yatırıldığı tarihlerden itibaren dava tarihine kadar avans faiz oranları üzerinden işlemiş temerrüt faizleri toplamının ---- hesaplandığı, davacının kendisi tarafından ödendiği ve tahsilini talep ettiği ------vergisine ait miktarın avans faiz oranı üzerinden ödeme tarihi olan----- tarihi ile davanın açıldığı tarih olan 22/07/2014 tarihi arasındaki süreye ait işlemiş temerrüt faizinin 164,81 TL olarak hesaplandığı, ----arasındaki süreye ait işlemiş temerrüt faizinin toplam 2.962,52 TL olarak tespit edildiği mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce davalı ----- yönelik itirazlarının değerlendirilmesi ve ve------ kadar işlemiş faiz hesaplaması için ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi ek raporunda özetle; -----sayılı dosyasından bilirkişi heyetine tespit ettirilen araç değer kaybına ilişkin ---- alacağının o davanın açıldığı --- tarihi ile---- tarihi arasındaki süreye ait işlemiş temerrüt faizinin yukarıdaki cetvelde ayrıntılı olarak gösterildiği üzere-------araç özet bilgilerinde--- yakalama emri ve 1 ihtiyati tedbir kararı olduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından davacı ve------- sayılı dosyasında açılan davanın kabulüne ve araç satımına ilişkin sözleşmenin feshine, bedelinin dosya davalılarından tahsiline, davaya konu ayıplı aracın davacıdan davalılara iadesine karar verildiği, bu hükme istinaden davalı------- Esas sayılı dosya üzerinde ------ para alacağının tahsili için icra takibi başlatıldığı, takip kapsamında --- ödendiği ancak tedbir ve yakalamalar nedeniyle aracın davacı adına tescilinin yapılamadığından bahisle takip kapsamında ödenen --- ödenen 1.233,97 TL bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince iadesinin mahkememizden talep edildiği, davalı tarafça alacağın zamanaşımına uğradığı, dava konusu aracın 21/03/2012 tarihinde tutanak ile teslim alındığı,---borcunun aracın tesliminden önce ödendiği beyanla davanın reddinin talep edildiği görülmüştür.
Zamanaşımı itirazı yönünden; dava, sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı alacak davasıdır. TBK'nın 82. maddesinin " Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
" hükmünü içerdiği, TBK'nın 154/2. maddesinin alacaklı, dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuşsa ya da ----- başvurmuşsa zamanaşımının kesileceği düzenlemesine yer verildiği, dava konusu aracın 21/03/2012 tarihli tutanak ile davacıya teslim edildiği, davacının araç üzerindeki --- ve ihtiyati tedbir nedeniyle tescil yapılamadığından bahisle icra müdürlüğü tarafından usulüne uygun yapılmayan araç teslimi işleminin şikayeti için ------- tarihinde dava açtığı, mahkemenin şikayetin reddine karar verdiği ve----- ile davacının temyiz isteminin reddine karar verildiği----- Numaralı kararı ile karar düzeltme isteminin reddine karar verildiği, zamanaşımının kesildiği ve eldeki davanın --- zamanaşımı süresi içinde açıldığı anlaşılmakla davalının zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
----- kararında da ifade edildiği gibi Türk Borçlar Kanununun 97 maddesinin "karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekir." hükmünü içermektedir.----------denetiminden geçerek kesinleşmesi sonucu davalı taraf icra kanalıyla toplam 87.012,04 TL ödenmiş ve davacının edimi son bulmuştur. Ancak araç kendisine ------ ilamında ki şekli ile teslim edilemediğinden iş bu dava açılmıştır. Davacı edimi yerine getirdiği için aynı şeklide davaya konu aracında satış günündeki şekliyle yani tüm haciz ve tedbirlerden, sınırlamalardan -----olarak satıcı firmaya teslim edilmesi gerekirken araç üzerinde 42 ayrı haciz, 1 yakalama emri ve 1 ihtiyati tedbir kararı olduğu, davalı tarafın mahkeme ilamına uygun şekilde edimini yerine getirmediği dolayısıyla davalının davacı aleyhine sebepsiz zenginleştiği mahkememizce kabul edilmiştir.
Diğer yandan Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen ve tarafları bağlayan---- plakalı aracın davacı tarafından davalıya ayıplı olarak satıldığı, araçtaki ayıbın 2.500,00 TL değer kaybına neden olduğu, ------ dosyasına ilk ödemenin yapıldığı tarihe kadar işlemiş faizle birlikte değer kaybının davacı alacağından mahsup edilmesi gerektiği, bilirkişi raporu ile davanın açıldığı 09/01/2008 tarihi ile icra dosyasına ilk ödemenin yapıldığı 19/01/2012 tarih aralığı için 2.033,11 TL hesaplandığı, buna göre 2.500,00 TL değer kaybı ve---işlemiş faiz olmak üzere toplam ------ dosyasına ödenen ---- mahsubu sonucu davacının bakiye 82.478,93 TL talep edebileceği, davacının icra dosyasına 80.000,00 TL tutarındaki kısmı--- tarihinde, 7.012,77 TL tutarındaki kısmı---- yatırdığı, sebepsiz zenginleşmenin gerçekleştiği tarihlerden itibaren avans faiz talep edilebileceği mahkememizce kabul edilmiştir.
Davacı vekilince -- plakalı aracın--- tahsili talep edilmiş ise de söz konusu ödemelere ilişkin belgelerin verilen kesin süreye rağmen dosyaya sunulmadığı, --- hangi yıllar için ödendiğinin açıklanmadığı, ödeme belgelerinin celbini sağlayacak açıklayıcı bilgilerin dosyaya sunulmadığı, söz konusu ödemelerin mahkememizce denetlenemediği görülmekle davacının -- yönelik istemi reddedilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,-------- numaralı , ---- motor numaralı aracın davalıya teslim koşulu ile ----- tutarındaki kısmına ----- tutarındaki kısmına,---- tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
KARAR HARCI
2-Alınması gerekli 5.634,14 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.507.05 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 4.127,09 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
AVUKATLIK ÜCRETLERİ
3-----tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 11.522,26 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-----tarifesine göre davalı vekili için takdir olunan 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
5-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 1.536,05 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından sarf edilen bilirkişi ücreti 1.100,00 TL ve 301,55 TL posta ücreti olmak üzere toplamda 1.401,55 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 1.309,96 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan 91,59 TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından sarf edilen 46,40 TL'nin davanın kabul ve red oranı gözetilerek 43,37 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan 3,03 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.