T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/1068 Esas
KARAR NO: 2019/760
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/10/2017
KARAR TARİHİ: 04/07/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında bir adet iklimlendirme kazan yapımına ilişkin şifahi sözleşme ihdas edildiğini, karşılığında keşidecisi müvekkili şirket, lehdarı davalı şirket olan, 05/10/2017 vade tarihli 16.150,00.-TL bedelli, ---- çek nolu --- Şubesi ----- ait çekin davalı şirket yetkilisine 02/08/2017 tarihinde teslim edildiğini, yapılan sözleşme uyarınca bir hafta içerisinde yapılması gereken iklimlendirme kazanının sözleşmenin üzerinden iki ay geçmesine rağmen teslim edilmediğini, davalı ile yapılan görüşmelerin sonuçsuz kaldığını, müvekkili şirketçe sözleşmeden dönülerek davalı tarafa verilen çekin iadesinin talep edildiğini, buna rağmen çekin iade edilmediğini belirterek; davalı ile yapılan sözleşme nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespitine, dava konusu ---- çek numaralı 05/10/2017 vade tarihli 16.150,00 TL çekin iptaline, yargılama esnasında çek bedelinin ödenmesi halinde ise çek bedelinin istirdatını talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf, davaya herhangi bir cevap vermemiş, HMK madde 128 uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmıştır.
Dava, özü itibari ile İİK' nın 72/1. maddesine dayanan menfi tespit davasıdır.
Davacı vekilince 13/06/2018 tarihli beyan dilekçesi ile dava konusu çekin davalı tarafça üçüncü kişiye ciro edildiğini, çekin bankaya ibraz edildiğini, bankaca karşılıksız işlemi yapıldığını, çek bedelinin davalı tarafça üçüncü kişiye ödendiğini ve çekin davalı tarafça müvekkiline iade edildiğini, ancak yasal sorumluluk bedeli olan 1.410,00 TL'nin müvekkilince muhatap bankaya ödendiğini belirterek; menfi tespit talepleri yönünden davanın konusu kalmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, yasal sorumluluk bedeli olarak ödenen 1.410,00 TL'nin davalıdan istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce muhatap banka olan--- müzekkere yazılarak çek aslı dosyamız arasına alınmış, dava konusu --- ait --- çek numaralı, 05/10/2017 vade tarihli, 16.150,00 TL bedelli çekin incelenmesinde; keşidecisinin dosyamız davacısı --------- lehdarının dosyamız davalısı------ davalı tarafça çekin dava dışı ----ciro edildiği, çekin 05/10/2017 tarihinde ibraz edildiği, ancak mahkememizce verilen tedbir kararı nedeniyle işlem yapılmadığı, daha sonra çekin 09/11/2017 tarihinde muhatap bankaya ibraz edildiği, çeki karşılığının bulunmaması nedeniyle 1.410,00 TL banka sorumluluk bedeli ödenerek karşılıksız işlemi yapıldığı, çek üzerindeki cirolar üzerinde iptal kaşesinin yer aldığı, ön yüzünde ise "elden ödemesi yapıldı" ibaresinin yer aldığı görülmüştür.
Muhatap banka tarafından gönderilen kayıtların incelenmesinde; çekin dava dışı ---- Tarafından bankaya ibraz edildiği, bankaca çeke karşılıksız işlemi yapıldığı, ancak yasal sorumluluk tutarı 1.410,00 TL'nin ibraz tarihinde davacı hesabından alınarak dava dışı şirkete ödendiği, daha sonra çek bedelinin ödenmesi nedeniyle davacı tarafça çekin muhatap bankaya teslim edildiği, çek üzerine elden ödeme kaydı düşüldüğü anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde özetle; dava konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği, davalı tarafça davaya cevap verilmeyerek dava dilekçesinde vakıaların inkar edildiği anlaşılmıştır. Yargılama devam ederken davacı vekilince dava konusu çekin davalı tarafça iade edildiği belirtilerek davanın konusuz kaldığını, ancak yasal sorumluluk bedeli olarak ödenen 1.410,00 TL'nin davalıdan istirdatının talep edildiği beyan edilmiştir. Dava konusu çek bedelinin davalı tarafça ödenerek, çekin davacıya teslim edildiği ve çekin bedelsiz kaldığı, gerek davacının beyanları gerekse de gelen banka yazıları ile sabittir. Bu hali ile davacının çekin iptaline ve çek nedeniyle borçlu olmadığına ilişkin taleplerinin yargılama aşamasında konusu kalmadığı anlaşılmakla; bu hususta karar verilmesine yer olmadığı kanaatine varılmıştır. Yasal sorumluluk bedeli olarak ödenen 1.410,00 TL yönünden ise; dava konusu çek bedelinin davalı tarafça ödendiği, ödemeden sonra davalı tarafça çek bedelinin davacıdan tahsili yoluna gidilmediği, aksine çekin davacı tarafa iade edildiği, çekin bedeli tahsil edilmeksizin davacıya iade edilmesinin, çekin bedelsiz kaldığı hususunun davalı tarafın kabulünde olduğuna karine olduğu, davalı tarafça bu hususun aksine ilişkin herhangi bir beyanda da bulunulmadığı dikkate alınarak; davacı tarafça ödenen yasal sorumluluk bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi kanaatine varılarak; dosya kapsamından tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda açıklandığı üzere Yasa ve Yargıtay İçtihatları gereğince ayrıntılı, detaylı inceleme yapılmış olup, yukarıda gerekçesi de yazılı olduğu üzere aşağıdaki karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.a)Davacının, dava konusu çek nedeni ile borçlu olmadığının tespitine ve çekin iptaline ilişkin talebinin yargılama sırasında konusu kalmadığı anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
b)Yasal sorumluluk bedeli olarak ödenen 1.410,00 TL'nin ödeme tarihi olan 09.11.2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2.Alınması gereken karar ve ilam harcı 44,40 TL'nin dava açılırken alınan 275,81 TL'den mahsubu ile arta kalan 231,40 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
3.Davacı tarafça yapılan 44,40 TL peşin harç, 31,40 TL başvurma harcı 4,60 TL vekaletname harcı olmak üzere toplam 80,40 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4.Davacı tarafça yapılan 242,50 TL tebligat ve posta gideri olan yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5.Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6.Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan ---13/2 maddesine göre belirlenen 1.410,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6.Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta süre içerisinde İstanbul BAM nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.