T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/11 Esas
KARAR NO: 2018/1263
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/01/2017
KARAR TARİHİ: 06/12/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı 04.01.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket ile davalı şirket arasında 15.09.2015 tarihli -----------"------- sözleşmesi düzenlendiğini, bu sözleşmenin müvekkil tarafından haklı sebeplerle 27.12.2016 Tarihinde, Beyoğlu ----------noterliğinin-------- yevmiye sayılı ihtarnameyle feshedildiğini ve ihtarın 29.12.2016 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, ihtarnameyle tic davalı şirkete verilen çeklerin iadesinin talep edildiğini, müvekkil şirkete tedarik edilecek gıda malzemelerinden mahsup edilmek üzere davalı şirkete ---------Bankası -------- çek nolu, ------ vade tarihli ------- ve yine ----- Bankası -------- çok nolu --- vade tarihli 107.000 TL bedelli çekleri verdiğini, davalı şirket yetkilisinin, çeklerin -------- şubesinde teminatta olduğunun belirtildiğini vade tarihi en yakın olan 31.12.2016 tarih 40.000 TL bedelli çekin iadesi için ileri bir tarihli başka bir çekin -------- şubesine verilmesi halinde çekin iade edileceğinin beyan edildiğini, çekin yazılmaması için müvekkil şirketin, ---------- tarih 40.000 TL lik çek yerine ------- tarih ----------- nolu -------- bedelli çekin davdlı şirket adına bankaya teslim edildiğini, müvekkilinin davalıya bir borcunun bulunmadığını ve çeklerin iade olmadığını ileri sürerek, --------- çek nolu ----------- tarihli ------ ve -------- nolu ------ tarihti -------- tutarlı çeklerden dolayı davalı şirkete borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yanlar arasında ---------- tarihti "--------------sözleşmesinin akdedildiğini, ------ veren müvekkil şirketin sözleşme edimini yerine getirdiğini, sözleşmenin davacı tarafından Beyoğlu -----------.noterliğinden gönderdiği ----- sayılı ihtarnameyle sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, davacı haklı fesih iddiasını; müvekkil şirketin Anadolu -------------. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/850 E sayılı dosyası ile devam eden iflas erteleme sürecine dayandırdığını, halbuki bu süreçte de müvekkilinin sözleşmedeki yükümlülüğünü yerine getirdiğini, dava konusu çeklerin müvekkil şirkete verildiğini, söz konusu çekler sebebiyle cari hesaptan kaynaklı bir alacağın tespiti halinde dahi davacı şirketin, haksız fesihten doğan hak ve alacaklarıyla takas/mahsup halinde davacının, müvekkil şirketten bir alacağın olmayacağını ileri sürerek davanın reddini istemiştir. Karşı dava olarak ise; davacının, geçerli bir neden olmaksızın sözleşmeyi haksız olarak feshettiğini, sözleşme süresi 5 yıl olup, aylık net ciro üzerinden % 4 + KDV lisans bedeli ödenmesi, sözleşmeye aykırı her eylem neticesinde de 100.000 TL cezai şart ödemeyi taahhüt ettiğini, bu durumda davalının, 15 aylık faaliyet verileri dikkate alınarak, bakiye sözleşme süresi 45 ay üzerinden satış zararının 742 877.08 TL, cezai şart alacağının 100.000.00 TL olduğunu savunarak toplam 842.877.08 TL alacağından, davacının verdiği 100.000 TL ve cari hesap alacağı 41.902.35 TL takas ve mahsubu sonrası bakiye 700.974,73 TL alacağın, şimdilik 10,000 TL lik kısmının, 27.12.2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı karşı davalı vekili, cevap dilekçesinde; sözleşmenin haklı nedenle müvekkil tarafından feshedildiğini, kaldı ki sözleşmede kararlaştırılan % 4 + KDV nin, % 2 + KDV olarak uygulandığım, bunun fatura içeriğinden de anlaşılabileceğini, cari hesap alacağının 41.902.35 TL değil, dava konusu çekler haricinde 100,000 TL civarında olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, tarafların bildirdiği tüm deliller toplanmıştır.
Mali müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan raporda özetle; davacının lehe delil vasfını haiz ticari defterlerine göre davacı tarafından sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinin kabulü halinde davacının dava konusu 147.000,00 TL tutarlı 2 adet çekten dolayı borçlu olmadığının, haksız olarak feshinin kabulü halinde davacının 147.000,00 TL' lik 2 adet çek için borçlu olmadığını talep edemeyeceğini bildirmiştir.
ASIL DAVA YÖNÜNDEN
Dava, taraflar arasında imzalanan Franchisse sözleşmesinin davacı tarafından Beyoğlu ----------. Noterliğinin 27/12/2016 tarih ve ------ yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedilmesi nedeniyle davacı tarafından davalıya verilen 2 adet çekten borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının sözleşmeyi haklı olarak feshedip etmediği ve davacının sözleşme kapsamında davalıya verilen 2 adet çekten dolayı borçlu olup olmadığının tespiti noktalarında toplanmaktadır. Davacı tarafından keşide edilen Beyoğlu -----------. Noterliğinin 27/12/2016 tarih ve ------ yevmiye numaralı ihtarnamesinde " davalı tarafından 19.07.2016 tarihinde Anadolu ----------. Asliye ticaret mahkemesinin ----. Sayılı dosyasında iflas erteleme kararı alınmış olması ve iflas erteleme kararının basında ve sosyal medyada geniş yer bulmasıyla, davalı markasının mevcut müşteri çevresinin günden güne kaybolduğunu, davacı şirketin cirolarının 2016 yılında %20 civarında azaldığını ve davacı şirketin zarar etmeye başladığını, davalı tarafından defalarca davacı şirkete ciddi anlamda zarara uğratmaya yönelik işlemler yapıldığını ancak her defasında iade faturası düzenlenerek bu durumun düzeltildiğini, davacının bir yılı aşkın süredir davalının beklediği faydayı ve karlılığı sağlayamaması, günümüz koşullarında yaşanan ekonomik kriz ve piyasadaki daralma nedeniyle, bundan sonraki süreçte itibarını yitirmiş davalı markası altında kar etmenin mümkün olmaması, davalının iflas erteleme kararının basında ve sosyal medyada yer alması nedeniyle davalının mevcut müşteri çevresini kaybetmesi, davacının yüksek kira bedeli ile personel giderini karşılayamayacak duruma gelmesi, davalının basiretli davranma yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle 15.09.2015 tarihinde-----------------------lisans hakkı sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini" bildirmiştir. Taraflar arasında imzalanan ------ sözleşmesinin sona erme ve fesih başlık 11. Madesi " aşağıda sayılan olaylardan herhangi birinin vukuu halinde, taraflardan her biri diğer tarafa 10(on) gün önceden yazılı ihbarda bulunarak bu sözleşmeyi derhal ve tazminatsız olarak fesih etme hakkına sahip olacaktır.
a. diğer tarafın iflasının talep edilmesi, aktiflerinin borçlarını karşılamaya yetmeyecek hale gelmesi vb. Şekkillerinde acze düşmesi, tasfiye sürecüne girmesi veya fesih olması ya da ticareti terk etmesi, ..." hükmünü içermektedir. Davacı taraflar arasında imzalana franchisse sözleşmesinin fesih nedeni olarak davalının iflas erteleme sürecinde olmasını gerekçe olarak göstermektedir ancak taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 11. maddesi değerlendirildiğinde davalının salt iflas erteleme talep etmesi fesih nedeni olarak düzenlenmediği gibi, ispat yükü kendisinde olan davacı, davalının aktiflerinin pasiflerini karşılamaya yetmediğine dair delil sunmadığı gibi ihtarnamede düzenlenen hatalı faturalandırma, davacının gelirlerinde %20 azalma olması nedenleri de taraflar arasında düzenlenen sözleşmede fesih nedeni olarak düzenlenmemiştir. Açıklanan asıl dosya yönünden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARŞI DAVA YÖNÜNDEN
Taraflar arasında görülmekte olan karşı davanın 23/01/2018 tarihli duruşmasına davalı/karşı davacının duruşmaya katılmaması ve davacı/karşı davalının kendileri aleyhine açılan karşı davayı takip etmeyeceklerinin beyan etmesi üzerine karşı davanın işlemden kaldırıldığı, yasal üç aylık süre içerisinde de taraflarca yenilenme talebinde bulunulmadığı anlaşılmakla, davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerektiği yönünde oluşan tam ve bağımsız vicdani kanaat ile aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın REDDİNE,
2-Karşı davanın 150/5.maddesi gereğince AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
ASIL DAVA KARAR HARCI
3-Alınması gerekli 35,90 TL harcın davacı/karşı davalı tarafından peşin olarak yatırılan 2.510,40 TL harçtan mahsubu ile 2.474,50 TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davacı/karşı davalı tarafa iadesine,
KARŞI DAVA KARAR HARCI
4-Alınması gerekli 35,90 TL harcın davalı- karşı davacı tarafından peşin olarak yatırılan 203,00 TL harçtan mahsubu ile 167,10 TL harcın karar kesinleştikten sonra talep halinde davalı/karşı davacı tarafa iadesine,
ASIL DAVA AVUKATLIK ÜCRETLERİ
5-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davalı/karşı davacı vekili için takdir olunan 14.510,00 TL nispi vekalet ücretinin davacı/ karşı davalıdan alınarak davalı/karşı davacıya verilmesine,
KARŞI DAVA AVUKATLIK ÜCRETİ
6-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı/karşı davalı vekili için takdir olunan 2.180,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı/ karşı davacıdan alınarak davacı/karşı davalıya verilmesine,
DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
7-Asıl davada davacı/karşı davalı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzeride bırakılmasına,
8-Karşı davada davalı/karşı davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, Davacı Vekilinin yüzüne karşı , davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta süre içinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.