T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/345 Esas
KARAR NO:2023/515 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/01/2015
KARAR TARİHİ:15/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,Yukarıda adı ve adresi yazılı davacı tarafından açılan hukuk davasının ---------Milleti adına yargılama yapmaya görevli ve yetkili-----Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda aşağıda gerekçesi yazılı hükme ulaşılmıştır.
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 11.12.2013 tarihinde; Firma tarafından satışı ve uygulanması yapılan bina dış cephe, iç yüzey mantolarna, 11 yalıtımı gibi ürün ve hizmetlerin bankanın bireysel krediler kapsamında kullandırıldığı, ----------kredisi taleplerini değerlendirmesi ve tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin düzenlendiği bir sözleşme akdedildiğini, bu sözleşmenin 6. Maddesinin a bendinde "Site yönetimi iş bu işbirliği kapsamındaki işleyişte yer almayacak ise, toplam kredi tutarının % 10'nun müşteri hesabında bloke kalacağı", b bendinde ise site yönetimi iş bu işbirliği kapsamındaki yer alacak ise, toplam kredi tutarının % 10 luk kısmının Site Yönetiminin hesabında bloke tutulacağı" hükmüne yer verildiği ve her bir kredinin % 10 luk kısmı işin tamamlanmasına kadar bloke edildiğini, işin tamamlanmasının ardından sözleşmeye istinaden bloke edilen tutarın ödenmesi için bankaya müracaat edildiğini, ki sözleşmenin 6.b maddesinde de belirtilmiş olan "Blokeli olan işbu tutarın ödenmesi, işin tam ve gereği gibi tamamlanması şartına bağlı olduğu, iş tamamlandığında, Apartman/site Yönetiminin işin tamamının eksiksiz olarak tamamlandığına dair imzalı yazıyı bankaya vereceği, bu yazının verilmesine müteakip ve bu yazıya istinaden bloke tutarın ----hesabına geçirileceği, Şayet Site Yönetimi böyle bir yazı vermek istemezse işin tamamlanıp tamamlanmadığına dair ------ yetkililerinden bilirkişi tarafından ya da mahkemeden alınacak tespit kararı ile işin tam ve eksiksiz yapıldığı tespit edileceği, kararda işin tam ve gereği gibi yapılmadığı tespit edilirse, işin tamamlanması için ---------münasip bir mehil verip ve bu mehili aynı zamanda Bankaya da bildireceğinin hükme bağlandığını, kararın alınabilmesi için Site Yönetimine başvurulmasına rağmen , site yönetiminin sözleme kapsamında ödemesi gereken bu tutarı ödemediğini bu sebeple---- sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, bunun üzerine sözleşme hükümleri çerçevesinde, ---- başvuruda bulunulduğunu ve görevlendirilecek teknik ekiple inceleme yapılmasını talep ettiklerini,---- firmasının yerinde yaptığı incelemeler neticesinde-----yapılan ısı ---------uygulamasının tamamlandığının tespitinin yapıldığını" açıklayan bir tutanak tutulduğunu, bu tutanakla -------tarihinde tekrar davalı bankaya bir dilekçe ile müracaat ettiklerini ve 06.06.2014 tarihinde blokenin kaldırılmasını talep ettiklerini ancak bu taleplerine de cevap alamadıklarını, bu başvurudan da olumlu sonuç alamayınca davalı bankaya ihtarname keşide edildiğini ve blokenin kaldırılmaması halinde haklarında yasal işlem başlatılacağının bildirildiğini, ihtarnameye de olumlu sonuç alamadıklarını ve banka hakkında ------ sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve ayrıca ----- şikayet dilekçesi verildiğini, davalı bankanın ödeme emrinin----- tarihinde kendilerine tebliğ edildiğini, ilgili ödeme emrinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, borca, takibe, faize ve her türlü alacak talebine bir dilekçe ile itiraz etmesi ile takibin durdurulduğunu, davalı ------ lehine kullandırmış olduğu -------- kredinin bulunmadığını, ancak takibin dayanağının; ------- lehine kullandırılan --------krediye istinaden teminat olarak tutulan bedelin iadesi talebi" şeklinde gösterildiğini, ancak ---- tarihli sözleşmenin 1. Maddesinde de bunun açık ifadesinin bulunduğunu, işbu ikrar nedeniyle----------- dosyası ile itirazın kaldırılması davasının açıldığını, mahkemece yapılan yargılama da; "Takibin 12.11.2013 tarihli protokole dayandığı, protokol hükümleri incelendiğinde, karşılıklı hak ve mükellefiyetlerin olduğu, bu durumda takibe konu edilen alacağın, tahsilinin gerekip gerekmediğinin protokolün taraflara yüklediği hak ve mükellefiyetler araştırılarak tespiti zorunlu olduğu, borçlu yanca takipte sözleşmeye itiraz edilmesinin borcun kabulü anlamına gelmeyeceğinden alacağın tahsilinin gerekip gerekmediğinin yargılamayı gerektirdiği" gerekçe gösterilerek, davanın reddi cihetine gidildiğini ve bu karar derecattan geçerek kesinleştiğini, izah edilen bu nedenlerle; ------------sayılı dosyasına davalı tarafın yapmış olduğu itirazın reddine, haksız itiraz nedeni ile takip durduğundan, takip miktarı olan 20.000,00 TL'nin % 30 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili arasında imzalanan 12.11.2013 tarihli protokol ile; davacı firma müşterileri, bankaya kredi talebinde bulunduğunda ve kredi talepleri banka tarafından onaylandığında, davacı müşterilerine kullandırılan kredinin davacıya aktarılması usulünü düzenlediğini, dolayısıyla işbu protokol davacıya bir alacak hakkı tanımadığını, Davacının kendisine alacak hakkı tanımayan protokole dayanarak alacak iddiasında ve asıl olan davacının hizmet verdiği ancak hizmet bedelini ödemeyen kendi müşterilerine husumet yönelterek alacağını tahsil etmesi gerekirken müvekkil bankaya husumet yöneltmesi haksız olduğu gibi usul ve yasalara aykırı olduğunu, davacı taraf ile banka arasında alacak/borç ilişkisinin bulunmadığını, anılan protokol hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, bloke tutarın ödenmesi için; öncelikle işin tamamlanmasına ya da tamamlandığına dair yeni protokol hükümlerine göre tespiti ile blokenin tutulduğu, hesap sahibinin söz konusu tutarın firma hesabına aktarılmasına dair yazılı talimat şartına bağlandığını, bu iki hususun gerçekleşmediği takdirde blokeli tutarın firma hesabına aktarılmasının yasa ve sözleşme hükümleri kapsamında mümkün olmadığını, başka bir ifade ile her bal ve şartta, bankanın blokede tutulan tutarı ödemesi için tutarın bulunduğu hesap sahibinin yazılı talimatının şart olduğunu, bankanın davacı tarafından yapılan işin yapılıp yapılmadığı ve ya buna ilişkin süreçlerin takibi ile ilgili bir sorumluluğunun bulunmadığını, Açıklanan nedenlerle bankanın işbu davaya dayanak gösterilen icra takibinde alacaklı görünen tarafa ödeme emrinde belirtilen şekilde herhangi bir borcu, herhangi bir sözleşmeden vs. ilişkiden kaynaklanan bir ödeme yükümlülüğü bulunmadığından, davanın reddine ve yasa hükmü gereği % 20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, İzah edilen nedenlerle, takibe dayanak belge, ÎÎK'nın 68. Maddesinde yazılı belgelerden olmadığı açıkça anlaşıldığından davanın öncelikle bu yönden reddine, aksi takdirde haksız, usul ve yasalara aykırı davanın esastan reddine, mahkeme masrafları ve vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, İİK'nun 67/1 maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
Mahkememizce; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları resen belirlenerek; taraf vekillerinin vermiş olduğu dilekçeler, ibraz ettikleri tüm deliller,----------dosyası ve mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile dosya arasındaki tüm kayıt ve belgeler tek tek incelenmiştir.
----- esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 20.000,00-TL Asıl Alacağın tahsiline yönelik icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 13/06/2014 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 17/06/2014 tarihinde icra takibine itiraz edildiği, davanın yasal 1 yıllık süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Deliller toplandıktan sonra dosya bankacılık alanında uzman bilirkişiye verilerek rapor alınmasına karar verilmiştir. 08/01/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dosyasına sunulan belgelerin tetkikinden; taraflar arasındaki ilişkinin Davacı -------- davalı banka Şubesi arasında 11/12/2013 tarihinde imzalanan protokolle başladığı, bu protokolün konusunu, ----------- tarafından satışı ve uygulaması yapılan Bina Dış Cephe, İç Yüzey Mantolama, Isı Yalıtımı gibi Ürün ve hizmetlerin Banka'nın (Davalı) bireysel krediler kapsamında kullandırdığı --------------- Kredisi -------------- taleplerini değerlendirmesi ve tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesinin oluşturduğu, ”Kampanyaya başvurular doğrudan bankaya yapılacaktır." şeklinde düzenlendiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; bina dış cephe, iç yüzey mantolama, ısı yalıtımı gibi ürün ve hizmetin temini için Firma ile sözleşme imzalayan ve buna ilişkin bedelin ödenmesi için bankaya kredi başvurusunda bulunan gerçek ya da hükmi şahıslara kullandırılan kredilerin ilgili müşteri hesaplarında bloke tutulan %10” luk kısmının davacıya ödenmemesinden kaynaklandığı, protokol gereği; "blokeli olan tutarın ödenmesi, işin tam ve gereği gibi tamamlanması şartına bağlı olduğu, iş tamamlandığında, apartman/site yönetiminin işin tamamının eksiksiz olarak tamamlandığına dair imzalı yazıyı bankaya verilmesini müteakip blokede kalan bakiye tutar apartman/site yönetiminin yazılı talimatına istinaden firmanın Banka nezdindeki hesabına geçeceği, apartman/site yönetimi bu yazıyı vermek istemezse işin tamamlanıp tamamlanmadığı ------- yetkilendirdiği bilirkişi ya da mahkemeden almacak bir tespit kararı vasıtasıyla belirleneceği", düzenlemesinin yer aldığı, davacı şirket tarafından gerekli kararın alınması için siteye başvuruda bulunulmuş, ancak site yönetimi sözleşme kapsamında ödenmesi gereken bedeli ödemediğinden, bedelin ödenmesi için dava dışı site yönetimine ----- sayılı dosyası ile dava ikame edildiğinden site tarafından gerekli yazının verilmediği, Bunun üzerine protokol hükümleri çerçevesinde, müvekkil şirket tarafından ------ başvurularak görevlendirecekleri teknik elemanlarla yerinde inceleme yapılmasının talep edildiği, yapılan inceleme sonucunda ---- tarihlinde düzenlenen tutanakta; ----- Olarak yaptığımız yerinde teknik inceleme sonucu, ------- tarafından yapılan ısı --------uygulamasının tamamlandığını tespit etmiş bulunmaktayız.” ibaresinin yer aldığı, ------ tarafından verilen bu tutanak ile 05.06.2014 tarihli dilekçe ile davalı bankaya başvuruda bulunulmuş ve 06.06.2014 tarihinde blokenin kaldırılması talep edildiği, bu başvurudan da olumlu sonuç alınamayınca davalı bankaya ihtarname keşide edilmiş ve blokenin kaldırılmaması halinde haklarında yasal işlem başlatılacağı bildirildiği, ihtarnameden de olumlu sonuç alınamayınca davalı banka hakkında ------ sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, Davalı bankanın borca, takibe, faize ve her türlü alacak talebine itiraz etmesi üzerine icra takibinin durduğu, takibin durması üzerine Davacı şirket tarafından -------- sayılı dosyası ile İcra Takibine İtirazın Kaldırılması davası açılmış, belirtilen davanın reddedilmesi üzerine huzurdaki davanın açıldığı, takibin 12.11.2013 tarihli protokole dayandığı, protokolün davacıya banka nezdinde bir alacak hakkı tanımadığı, Protokol hükümlerinden anlaşılacağı üzere Davacıya ödeme yapılması işin tamamlanmasına ya da tamamlandığına dair yine protokol hükümlerine göre tespiti ile blokenin tutulduğu hesap sahibinin söz konusu tutarın firma hesabına aktarılmasına dair yazılı talimat şartına bağlı olduğu, bu iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde blokeli tutarın Davacı şirket hesabına aktarılmasının mümkün olmadığı, belirtilen şartları yerine getirmeyen davacının açmış olduğu huzurdaki davanın yersiz olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla dosya hesap uzmanı hukukçu yeni bir bilirkişiye tevdi edilerek 2. Bir kök rapor aldırılmasına karar verilmiştir.23/05/2016 tarihli bilirkişi 2. Kök raporunda özetle; davacı ile banka arasında imzalanan 12.11.2013 tarihli protokol ile; davacı firma müşterileri, bankaya kredi talebinde bulunduğunda ve kredi talepleri banka tarafından onaylandığında, davacı müşterilerine kullandırılan kredinin davacıya aktarılması usulünü düzenlediği dolayısıyla işbu protokol davacıya bir alacak hakkı tanımadığı, ayrıca söz konusu protokol davacının 3. Kişiler ile yaptığı iş sözleşmelerine garanti de teşkil etmediği, söz konusu protokol m.24 de davacı davalı tarafla işbirliği ya da ortaklık içerisinde olmadığını kabul ve taahhüt ettiği, davacının protokol m.6/iii-a) ve b) şartlarında bloke de yer alan paranın işin bitmesinin --------- mahkeme kararı ile tespit edilerek ancak müşteri talimatı ile ödenebileceğini kabul ettiği, bu konuda bankanın sorumluluğuna gidemeyeceğini baştan kabul ettiği, aynı zamanda bu protokol davacıya karşı davalı bankayı borçlandıran yada davanın alacak hakkına garantör oluşturan hukuki niteliği taşımadığı, söz konusu alacağın ancak davacının iş yaptığı müşterisinden talep edebileceği, dolayısıyla bu davanın davalı tarafı olan bankaya husumet yöneltilemeyeceği, davacının davalıdan talep edebileceği bir alacak hakkının olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı bildirimiştir.
İLK KARAR; Mahkememizce ------- sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
YARGITAY BOZMA İLAMI;
---------- karar sayılı ilamında;
"...Taraflar arasındaki protokolün 6/b maddesinin 2. paragrafında; “"Blokeli olan işbu tutarın ödenmesi, işin tam ve gereği gibi tamamlanması şartına bağlıdır. İş tamamlandığında, apartman/site yönetiminin işin tamamının eksiksiz olarak tamamlandığına dair imzalı yazıyı bankaya verecektir. Bu yazının verilmesine müteakip blokede kalan bakiye tutar, apartman/site yönetiminin yazılı talimatına istinaden firmanın banka nezdindeki hesabına geçirilir. Apartman/site yönetimi böyle bir yazı vermek istemezse işin tamamlanıp tamamlanmadığı, ------- yetkilendirdiği bilirkişi tarafından ya da mahkemeden alınacak tespit kararı vasıtasıyla belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir. Bu hüküm uyarınca, davacı tarafından işin tamamlandığı takdirde, davadışı apartman/site yönetiminin işin tamamının eksiksiz olarak tamamlandığına dair imzalı yazıyı davalı bankaya vermek istemediği takdirde işin tamamlanıp tamamlanmadığı, davadışı ------ yetkilendirdiği bilirkişi tarafından ya da mahkemeden alınacak tespit kararıyla belirlenebilir. Bu hüküm uyarınca, ayrıca davadışı site yönetiminin müşteri talimatı aranmaz. Bankaca söz konusu protokol hükmünün yerine getirildiği anlaşıldığında, blokenin kaldırılarak ödeme yapılması gerekmektedir. Dosyadaki davadışı ----- tarafından, bankaya hitaben yazılan, ----- tarihli, yerinde yapılan tetkik inceleme sonucu ısı --------uygulamasının tamamlandığının tespit edildiği belirtilmiş olup, bu yazı uyarınca ------- yetkilendirdiği bilirkişi tarafından böyle bir teknik inceleme ve tespitin olup olmadığı belirlenerek, böyle bir bilirkişi tespit tutanağı bulunduğu takdirde sözleşmede belirtilen blokenin kaldırılması şartının gerçekleştiği kabul edilmeli, aksi takdirde bloke şartının kaldırılması şartının gerçekleşmediği sonucuna varılmalıdır. Bu nedenle mahkemece belirtilen hususlara değinilmeden, eksik ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA...." şeklinde karar vererek mahkememiz dosyasını iade etmiştir.
Usulüne uygun yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.Davalı vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuş, --------karar sayılı ilamı ile karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiş ve dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir.
Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davanın yapılan takibe itiraz üzerine duran takibin devamı için açılan itirazın iptali talepli olduğu, --- bozma ilamı doğrultusunda mahkememizce işlem yapıldığı, bu doğrultuda dava dışı -------- müzekkere yazılarak bozma ilamı doğrultusunda taraflar arasındaki protokolün 6/b maddesinin 2. Paragrafında bahsi geçen davacının alacağa hak kazanması şartı olan teknik incelemenin yapılıp yapılmadığının sorulduğu, ------tarihli müzekkere cevabında 26/05/2014 tarihli taraflarından yapılan inceleme ve çekilen resimlerin davalıya gönderildiğinin bildirildiği, bu doğrultuda incelenen resimler doğrultusunda davaya konu olan ısı ------------işinin bitirildiğinin, iskelelerin sökülmüş olduğunun mahkememizce anlaşıldığı, bu durumda protokol şartları gerçekleşmekle davacının takip talebindeki miktar kadar alacağının protokol kapsamında davalı tarafından davacıya ödenmesi gerektiği mahkememizce anlaşılmış ve açılan davanın kabulüne karar verilmiş, alacak likit olmakla icra inkara tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KABULÜ ile,
-------- davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 20.000,00-TL asıl alacak üzerinden devamına,
Asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
Alacak likit olmakla asıl alacağın %20'si oranında hesap edilen 4.000,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- KARAR HARCI;
a-Alınması gerekli 1.366,20-TL harçtan, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 241,55-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.124,65-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-AVUKATLIK ÜCRETLERİ
a-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-DİĞER YARGILAMA GİDERLERİ
a-Davacı tarafından dava açılırken harç olarak yatırılan 241,55-TL peşin harç, 27,70-TL başvurma harcı toplamı 269,25-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b-Davacı tarafından sarfedilen 1.100,00-TL bilirkişi ücreti ve 293,50-TL posta ücreti olmak üzere toplam 1.393,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
d-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avanslarının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davalı --------vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.15/06/2023