T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/323
KARAR NO: 2023/505
DAVA: Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 07/08/2014
KARAR TARİHİ: 15/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan tazminat (ölüm ve cismani zarar sebebiyle açılan tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
Davacı vekili 4/2/2014 havale tarihli dilekçesi ile müvekkili ---- 26/9/2013 tarihinde ------Bulvarı önünde meydana gelen trafik kazasında yaralanarak maluliyete uğradığını, kusurun ----- plakalı araç sürücüsü ---- olduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin tedaviler gördüğünü, kalça kemiğine vida takıldığını, ayrıca manevi zararının bulunduğunu belirterek, müvekkilinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, 6100 sayılı yasanın 107 nci maddesine göre belirlenecek geçici iş göremezlik maddi tazminatı ile sürekli iş göremezlik maddi tazminatı ve 60.000 TL manevi tazminatın, davalı sigorta şirketi için sigarta limitleri ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden diğer davalı için kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan sigorta şirketi vekilinin verdiği cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığın hallinde kusur ve maluliyet raporları alınması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe kapsamında teminat altına alınmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe kapsamında belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı------vekili cevap dilekçesi özetle ; olay yerinin kaplumbağa sırtı şeklinde ve yolun seyrinin sola virajlı olması nedeniyle kaza olan yerde sık sık kazaların olması ve ani fren izlerinin birden çok olması nedeniyle olayın oluşumuna ters düzenlenen kaza tutanağına itirazımızı muhterem mahkemeniz nezdinde mahkemesine itirazla olayda müvekkilinin kusuru bulunmadığını, yine Kaza mahallinde yaya geçiş yolu bulunmayan araç seyir istikametinde yaya geçişi için 100 metre ilerde yaya geçidi bulunan yerden geçmesi gereken davacının yasak olan yerden ve aniden yola fırlamak suretiyle kendi hayatı yanında müvekkillerinde hayatını tehlikeye sürüklemiş olmakla olay nedeniyle tamamen kusuru bulunmadığını, görevli ve yetkili mahkemece olay yerinde yapılacak keşif ile tatbiki keşif ile birlikte dinleteceğimiz tanıkların anlatımlarında da görüleceği gibi davalı kendi eyleminden sorumlu tutulması gerektiğini, hal böyle olunca müvekkilinin aracını şehir içi hız limitine uyumlu seyir esnasında davacının kusurlu davranışı ile olayın oluşumunda asli kusurlu olması nedeniyle eyleminden kendisinin sorumlu olacağını, müvekkilinin olay sonrası tazminatı gerektiren maddi kayıptan, çekilen acıdan dolayı da manevi yönden sorumlu tutulamayacağını, yine bu bağlamda davacının tedavisi yasalar dâhilinde giderilmiş olmakla maddi kaybının olması söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Hukuki Nitelendirme, Delillerin Değerlendirilmesi ve Netice
Dava, haksız eylem (trafik kazası) nedeniyle uğranılan maddi (sürekli ve geçici iş göremezlik) ve manevi tazminat davasıdır.
2918 Sayılı KTK.nın 90. maddesinde "Maddi ve manevi tazminat; “Maddi tazminatın biçimi ve kapsamı ile manevi tazminat konularında Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır" düzenlemesi mevcuttur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun Bedensel zarar başlıklı 54 üncü maddesinde bedensel zararlar tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak belirtilmiş ve bedensel zarara uğrayan kimse tamamen veya kısmen çalışamamasından ve ilerde ekonomik yönden uğrayacağı yoksunluktan kaynaklanan zarar ve ziyanı ile bütün masraflarını zarar verenlerden isteyebileceği belirtilmiştir. Bunlar doktrin ve Yargıtay uygulamaları ile; geçici işgöremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı, sürekli işgöremezlik (kalıcı sakatlık yada maluliyet ) nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kaybı, tedavi giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olarak kabul edilmektedir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun İşletenin Hukuki Sorumluluğu başlıklı 85 inci maddesinde işletenin sorumlu olduğu zararlar belirlenmiş, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" denilmiştir, aynı Kanunun 91 inci maddesinde ise “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur” denilmiştir.Mahkememizce tüm tıbbi kayıtlar, hasar dosyası, poliçe, ilgili kamu davası ve sair evrak temin edilerek dosyamız arasına alınmış, usulüne uygun bildirilen tanıklar için ilgili mahkemelere talimat (istinabe) yazılmıştır.
Olayla ilgili açılan kamu davasında sanık (sürücü)----5237 sayılı Yasanın 89/4 hükmü gereği ceza aldığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği, ceza dosyasında temin edilen ve hükme esas alınan rapora göre olayın oluşumunda sürücünün tali, yaralanan katılanın ise asli kusurlu olduğu; Mahkememizce temin edilen 8/5/2017 tarihli raporda da kazanın gerçekleşmesinde ---- %75, sürücü -----ise %25 kusurlu olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce maluliyete dair temin edilen 23/8/2017 tarihli -----.İhtisas Kurulu raporda göre, davacının sürekli maluliyetinin bulunmadığı, iyileşme süresinin 26/9/2013 tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceği belirtilmiştir.
28/9/2017 tarihli celsede itiraz üzerine dosya tekrar ----- ilgili ihtisas dairesine gönderilmiş, 19/4/2018 tarihli raporda, 11/10/2008 tarihli yönetmeliğe göre davacının sürekli maluliyetinin bulunmadığı, iyileşme süresinin 3 (üç) aya kadar uzayabileceği tespit edilmiştir. Bu rapora da itiraz edilmiştir.
Mahkememizce, 16/5/2019 tarihinde ---- araştırması için ilgili kolluk birimine müzekkere yazılmasına karar verilmiş, ayrıca----- davacıya rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş; ilgili yazı cevapları temin edilerek dosya arasına alınmıştır. Yine aynı celse ara kararında, dosyanın 26/9/2013 tarihli yönetmelik doğrultusunda maluliyet tespiti yapılmak üzere ----Dalı Başkanlığı'na gönderilmesine karar verilmiştir. Temin edilen 24/3/2021 tarihli raporda, 11/10/2008 tarihli yönetmeliğe göre çalışma ve meslekte kazanma gücü kaybı oranının %8,1 olduğu, kaza nedeniyle mağdurun tedavisine başlanmasından itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin 1 (bir) ay olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 6 (altı) aya kadar uzayabileceği tespitlerine yer verilmiştir.
Mahkememizce 29/4/2021 tarihli celsede, Dosyanın------sevki ile kaza tarihinde yürürlülükte olan çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespit işlemleri yönetmeliğine göre davacının maluliyet oranının tespiti ile davacının maluliyetinde gelişen bir durum olup olmadığı, dosyada mevcut raporlar arasındaki çelişki de giderilerek rapor düzenlenmesi istenilmiş; 23/8/2021 tarihli heyet raporunda, meslekte kazanma gücü kaybı oranının %8,1 olduğu, iyileşme süresi dikkate alındığında 6 (altı) ay süre ile geçici iş görmezliğinin olduğu ve iyileşme dönemi içerisinde 1 (ay) tam gün bakıcı ihtiyacı olduğu tespitlerine yer verilmiştir.
Mahkememizce 4/11/2021 tarihli celsede, Dosyada mevcut maluliyet raporları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla; dosyanın-----Kurulu'na sevki ile; dosyada mevcut raporları arasındaki çelişki giderilerek kaza tarihinde yürürlülükte olan Maluliyet tespiti İşlemleri Yönetmeliği'ne göre ve bu yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinden faydalanmak suretiyle davacının meydana gelen trafik kazası nedeniyle kalıcı maluliyete uğrayıp uğramadığı, davacının maluliyet oranının tespiti, davacının geçici iş göremezlik süresinin tespiti, davacının maluliyetinde gelişen bir durum olup olmadığı hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiş; 20/1/2022 tarihli ---- Kurul raporuna göre, sürekli maluliyetin %0 olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin 26/9/2013 tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceği tespitlerine yer verilmiştir.Bu son rapora karşı yapılan itirazlar reddedilerek dosya, aktüer bir bilirkişiye tevdi edilmiş ve davacının talep edebileceği tazminat miktarının dosyada mevcut raporlar üzerinden ayrı ayrı hesaplama yapılıp takdiri mahkememize bırakılmak sureti ile tesptine ilişkin rapor alınmasına istenilmiştir.
Temin edilen 22/7/2022 tarihli raporda özetle;
"(...) davacı ------ cismani zararları sebebiyle davalılar aleyhine karşı açılan iş bu davada:
1.Seçenek: Davacı ----- (3) ay geçici işgöremezlik sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı:
Davacı-----(3) aylık geçici iş göremezlik sebebiyle nihai ve gerçek zarar miktarı 547,71 TL
2.Seçenek: Davacı ------ (6) ay geçici iş göremezlik %8,1 oranındaki sürekli iş göremezlik sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı:
Davacı ---- (6) Aylık Geçici İşgöremezlik
Sebebiyle Nihai ve Gerçek Maddi Zararı = 1120,78 TL
Davacı----- % 8,1 Oranındaki Sürekli
İşgöremezlik Sebebiyle Nihai ve Gerçek Maddi Zararı+ 53176,49 TL
Davacı ------ (6) Aylık Geçici
İşgöremezlik % 8,1 Oranındaki Maluliyeti Sebebiyle Maddi Zararları Toplamı = 54297,28 TL
Olarak tespit edildiği sonuç ve kanaati ile" belirlemelerine yer verilmiştir.
Davacı vekili tarafından 9/11/2022 tarihinde tamamlama dilekçesi verilmiş; ancak güncel asgari ücret üzerinden yedine rapor alınması gerektiği anlaşıldığından Mahkememizce dosya, aktüer hesap uzmanına tevdi edilmiştir. Temin edilen 14/3/2023 tarihli ek raporda özetle;
(...) davacı -----cismani zararları sebebiyle davalılar aleyhine karşı açılan iş bu davada:
1.Seçenek: Davacı ------ (3) ay geçici işgöremezlik sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı:
Davacı ------(3) aylık geçici iş göremezlik sebebiyle nihai ve gerçek zarar miktarı 547,71 TL
2.Seçenek: Davacı ------ (6) ay geçici iş göremezlik %8,1 oranındaki sürekli iş göremezlik sebebiyle nihai ve gerçek maddi zararı:
Davacı ----- (6) Aylık Geçici İşgöremezlik
Sebebiyle Nihai ve Gerçek Maddi Zararı = 1120,78 TL
Davacı ----- % 8,1 Oranındaki Sürekli
İşgöremezlik Sebebiyle Nihai ve Gerçek Maddi Zararı+ 80318,34 TL
Davacı -----6) Aylık Geçici
İşgöremezlik % 8,1 Oranındaki Maluliyeti Sebebiyle Maddi Zararları Toplamı = 81439,12 TL
Olarak tespit edildiği sonuç ve kanaati ile" belirlemelerine yer verilmiştir.
Davacı vekili raporun tebliği üzerine, 24/3/2023 tarihli dilekçesi ile (daha önce artırdığı) talebini ıslah ederek tamamlama harcını yatırmış ve sürekli işgöremezlik tazminatını 81439,12 TL olarak belirlemiştir.
Tüm dosya kapsamı, tedavi evrakları ve kusura ve maluliyete dair rapor içerikleri birlikte değerlendirildiğinde; meydana gelen trafik kazasında davacının %75, davalı sürücünün ise %25 oranında kusurlu oldğu, davacıya ----tarafından rücuya tabi herhangi bir ödeme yapılmadığı, sigorta şirketi tarafından da kaza nedeniyle tazminat ödemesinin yapılmadığı anlaşılmıştır. -----.Üst Kurulu'nun 20/1/2022 tarihli raporunda, daha önce temine dilen ve aralarında çelişki olan rapor içerikleri değerlendirilmediğinden bu rapor hükme esas alınmamış; tüm rapor içeriklerinin değerlendirildiği -----EAH nden temin edilen 23/8/2021 tarihli raporu hükme esas alınmıştır. Buna göre, davacının maluliyet derecesinin %8,1 olduğu, geçici işgöremezliğinin ise 6 ay olduğu; buna göre tespit edilen (-----) numaralı seçenekte belirtilen 1.220,78.-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 80.318,34.-TL sürekli iş göremezlik tazminatından davalıların sürücü ve sigorta şirketi olarak (sigorta şirketi bakımından poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) sorumlu oldukları, sürücü bakımından temerrütün kaza tarihinden, sigorta şirketi bakımından ise başvuruyu tevsik eden belge mevcut olmadığından belirlenen tazminat tutarlarına dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği anlaşıldığından bu istemlerin kabulüne karar verilmiştir.
Not: Kısa kararda (b) olarak harflendirilen ve manevi tazminat isteminin neticelendirileceği bent sehven boş bırakıldığından, hükmün tamamlanması süreci beklenmeksizin (hakimin, talep içerikleriyle ilgili tek tek hüküm fıkrası tesis etmesi gerektiği de gözetilerek) ilgili bent tamamlanmış; ayrıca hükmün ilk paragrafı "kısmen kabul" şeklinde düzeltilmiştir.
"... Mağdurun müterafık kusuru veya birlikte sebebiyet verme oranı BK. m. 49'da öngörülen kusurun özel ağırlığı niteliğini bertaraf edecek yoğunlukta olmadıkça, failin kusurunun aksine, manevî tazminat miktarının tayininde menfi rol oynar. Nitekim, bu durum yukarıda anılan içtihadı birleştirme kararı ile onu teyid eden diğer kararlarda açık bir şekilde ifadesini bulmuştur. Buna göre, eğer zarar görenin müterafık kusuru veya birlikte sebebiyet verme oranı failinkine nisbetle daha ağır veya illiyet bağını kesecek yoğunlukta ise, artık manevi tazminata hükmetmeye mahal yoktur" (Manevi Tazminat ve Bu Tazminat Çeşidinde Kusurun Rolü, Dr. -----). Kazanın gerçekleşmesinde zarar gören davacının kusur oranı, davalı sürücünün kusuruna nispetle daha ağır olduğundan manevi tazminat isteminin tümden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere :
1.-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
a.)1.220,78.-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 80.318,34.-TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 81.439,12.-TL maddi tazminatın, davalı ----- bakımından kaza tarihi olan 26.09.2013 tarihinden; davalı sigorta şirketi bakımından dava tarihi olan 07.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsil sorumluluk esasına göre tahsili ile davacıya verilmesine,
b.)Davacının manevi tazminat isteminin;
b.1)Davalı sürücü ----- bakımından yasal şartları oluşmadığından reddine
b.2)Davalı sigorta şirketi bakımından poliçe doğrultusunda teminat kapsamında olmadığından REDDİNE,
2.)HARÇLAR
Alınması gerekli 5.563,10 TL harçtan davacı tarafından dava açılışı sırasında yatırılan 210,10 TL peşin harç, yargılama aşamasında yatırılan 92,71 TL ıslah harcı ile 180,33 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 483,14 TL harçtan mahsubu ile, eksik bakiye 5.079,96 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3.)VEKALET ÜCRETİ
a.)Avukatlık asgari ücret tarifesine göre davacı vekili için takdir olunan 13.030,26 TL TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
b.)Davalı ------ Şirketi vekil ile kendisini temsil ettiğinden manevi tazminat yönünden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10/2 md. göre belirlenecek 17.900,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı -----verilmesine,
c.)Davalı -----vekil ile kendisini temsil ettiğinden manevi tazminat yönünden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10/2 md. göre belirlenecek 17.900,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ----- verilmesine,
4) YARGILAMA GİDERLERİ
a).-Davacı tarafından harç olarak yatırılan 512,14 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b).-Davacı tarafından sarf edilen 4.700,00 TL Bilirkişi ücreti ve 1.496,35 TL Posta ücreti olmak üzere toplam yargılama gideri olan 6.196,35 TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
c).-Davalılar tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
ç).-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ---- Vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren iki (2) hafta süre içerisinde -----Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu.